<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Karmic and astrological aetiology](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka) › [Virasimhavaloka](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka) › 1.p8.1

# Virasimhavaloka 1.p8.1

Vīrasiṃhāvaloka 1.p8.1

- **Language:** Sanskrit

### [1.p8.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8.1)

rogamādau parīkṣeta tato'naṃtaramauṣadham | tataḥ karmabhiṣakpaścājjñānapūrvaṃ samācaret || tathā ca suśrutācāryaḥyastu rogaviśeṣajñaḥ karmabhaiṣajyakovidaḥ| deśakālapramāṇajñastasya siddhirasaṃśayā || ādāvaṃte rujāṃ jñāne prayateta cikitsakaḥ| sādhyāsādhyavibhāvajñastataḥkuryāccikitsitam|| nāsti rogo vinā doṣairyasmāttasmādvicakṣaṇaḥ| anuktamapi doṣāṇāṃ liṃgairvyādhimupācaret || vikāranāmā kuśalo naiva hrīyātkadācana | | hi sarvavikārāṇāṃ nāmato'sti dhruvā sthitiḥ || darśanasparśanapraśnairvyādherjñānaṃ tridhā matam | āyurādidṛśā sparśācchītādipraśnato'param || kṛcchropāyaḥ sukhopāyastrividhaḥ sādhya ucyate | asādhyo dvividho jñeyo yāpyo yaścāpratikriyaḥ || yāpyāḥ kvacitprakṛtyaiva sādhyā yāpyā upekṣitāḥ | svabhāvādyādhayo'sādhyāḥ kecitkecidupekṣitāḥ || sādhyā yāpyatvamāyāṃti yāpyāścāsādhyatāṃ tathā | ghnaṃti prāṇānasādhyāśca narāṇāmakriyāvatām || jātamātraścikitsyastu nopekṣyo'lpatayā gadaḥ | vahniśatruviṣaistulyaḥ svalpo'pi vikarotyasau || nivṛtto'pi punarvyādhiḥ svalpenāyāti hetunā | doṣairmārgīkṛte dehe kheṣu sūkṣma ivānalaḥ || vyādhestattvaparijñānaṃ vedanāyāśca nigrahaḥ | etadvaidyasya vaidyatvaṃ na vaidyaḥ prabhurāyuṣaḥ || sābhiḥ kriyābhirjāyaṃte śarīre dhātavaḥ samāḥ | yā cikitsā vikārāṇāṃ karma tadbhiṣajāṃ matam || utpadyate hi sāvasthā deśakālabalaṃ prati | yasyāṃ kāryamakāryaṃ syātkarma kāryavivarjitam || yathāha triśaṭhācāryaḥ | yadadrūpayaḥśikhisamīraviyadvirebhibhūtairguṇairapi ca satvarajastamobhiḥ |

- [Previous: 1.p7](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p7)
- [Next: 1.p8.2](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8.2)
- [Up: 1.p8](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8)

## Linked texts (3)

- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.yogatarangini-trimalla-bhatta.1.44) — Trimalla, Sanskrit
- [Bhaiṣajyaratnāvalī (ed. Rājeśvaradatta Śāstrī)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.gauda.bhaisajyaratnavali*sastri1978.4.16-2) — Sanskrit
- [Vīrasiṃha](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimha.1.p12) — Bhoja, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.karmavipaka.virasimhavaloka.1.p8.1) · Pramāṇa
