<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p20 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Siddhasara](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara) › p20

# Siddhasara p20

Siddhasāra p20

- **Language:** Sanskrit

### [p20](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p20)

ā-ṣoḍaśād bhaved bālo yāvat kṣīrānna-vartanaḥ madhyamaḥ saptatiṁ yāvat parato vṛddha ucyate kapha-pittānila-prāyā yathā-saṁkhyam udīritāḥ kṣārāgni-rahitā mṛdvī bāla-pravayasoḥ kriyā kṛśasya bṛṁhaṇaṁ kāryaṁ sthūla-dehasya karśanam rakṣaṇaṁ madhya-kāyasya deha-bhedās trayo matāḥ sthūlo hy alpa-balaḥ kaścit kṛśaś ca bala-vān bhavet sthairya-vyāyāma-sāratvair bodhavyam yatnato balam avikāra-karaṁ sattvaṁ vyasanābhyudayāgame aviṣādī mahotsāhas tad-yogāt sāttviko naraḥ pānāhārādayo yasya viruddhāḥ prakṛter api sukhatvāyopakalpante tat sātmyam iti gadyate kṛśo rūkṣo 'lpa-keśaś ca cala-citto 'navasthitaḥ bahu-vāg vyoma-gaḥ svapne vāta-prakṛtiko naraḥ akāla-palitī gauraḥ prasvedī kopano buddhaḥ svapne ca dīptimat-prekṣī pitta-prakṛtir ucyate sthira-cittaḥ su-baddhāṅgaḥ su-prajaḥ snigdha-mūrdha-jaḥ svapne jala-sītālocī śleṣma-prakṛtiko naraḥ sammiśrair lakṣaṇair jñeyā dvi-tri-doṣānvayā narāḥ doṣaś cetara-sad-bhāve 'py adhika-prakṛtiḥ smṛtaḥ manda-tīkṣṇe 'tha viṣamaḥ samaś ceti catur-vidhaḥ

- [Previous: p19](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p19)
- [Next: p21](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p21)

## Linked texts (5)

- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.280.19) — Vyāsa, Sanskrit
- [Garuḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.garuda.1.168.28) — Vyāsa, Sanskrit
- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.1.4.57) — Sanskrit
- [Śārṅgadharasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.sarngadharasamhita.1.6.22) — Śārṅgadhara (physician), Sanskrit
- [Siddhisāra](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhisara.1.39) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p20](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p20) · Pramāṇa
