<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Medicine](https://indike.org/pramana/in.med) › [Later Compendia, Diagnosis and Therapeutics](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha) › [Siddhayoga (Vrindamadhava)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga) › 1

# Siddhayoga (Vrindamadhava) 1

Siddhayoga (Vṛndamādhava) 1

- **Language:** Sanskrit

### [1.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.1)

dhyātvā śivaṃ paramatattvavicāravedyaṃ caṇḍīmabhīṣṭaphaladāṃ sagaṇaṃ gaṇeśam ..  
dhanvantariṃ munivaraṃ munisuśrutādīnātreyamugratapasaṃ manasā praṇamya .. 1 ..

### [1.2](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.2)

nānāmataprathitadṛṣṭaphalaprayogaiḥ prastāvavākyasahitairiha siddhayogaḥ ..  
vṛndena mandamatinā''tmahitārthinā'yaṃ saṃlikhyate gadaviniścayajakrameṇa .. 2 ..

### [1.3](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.3)

rogamādau parīkṣeta tato'nantaramauṣadham ..  
tataḥ karma bhiṣakpaścājjñānapūrvaṃ samācaret .. 3 ..

### [1.4](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.4)

yastu rogamavijñāya karmāṇyārabhate bhiṣak ..  
apyauṣadhavidhānajñastasya siddhiryadṛcchayā .. 4 ..

### [1.5](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.5)

yastu rogaviśeṣajñaḥ sarvabhaiṣajyakovidaḥ ..  
deśakālaviśeṣajñastasya siddhirasaṃśayam .. 5 ..

### [1.6](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.6)

ādāvante rujāṃ jñāne prayateta cikitsakaḥ ..  
sādhyāsādhyavibhāgajñastataḥ kuryāccikitsitam .. 6 ..

### [1.7](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.7)

nāsti rogo vinā doṣairyasmāttasmādvicakṣaṇaḥ ..  
anuktamapi doṣāṇāṃ liṅgairvyādhimupācaret .. 7 ..

### [1.8](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.8)

vikāranāmākuśalo na jihvīyātkathaṃcana ..  
na hi sarvavikārāṇāṃ nāmato'sti dhruvā sthitiḥ .. 8 ..

### [1.9](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.9)

sa eva kupito doṣaḥ samutthānaviśeṣataḥ ..  
sthānāntaragataścāpi vikārānkurute bahūn .. 9 ..

### [1.10](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.10)

darśanasparśanapraśnairvyādhijñānaṃ tridhā matam ..  
āyurādi dṛśā sparśācchītādi praśnato'param .. 10 ..

### [1.11](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.11)

kṛcchropāyaḥ sukhopāyo dvividhaḥ sādhya ucyate ..  
asādhyo dvividho jñeyo yāpyo yaścāpratikriyaḥ .. 11 ..

### [1.12](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.12)

yāpyāḥ kecitprakṛtyaiva sādhyā yāpyā upekṣayā ..  
svabhāvādvyādhayo'sādhyāḥ kecidyāpyā upekṣitāḥ .. 12 ..

### [1.13](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.13)

sādhyā yāpyatvamāyānti yāpyāścāsādhyatāṃ tathā ..  
ghnanti prāṇānasādhyāstu narāṇāmakriyāvatām .. 13 ..

### [1.14](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.14)

jātamātraścikitsyastu nopekṣyo'lpatayā gadaḥ ..  
vahniśatruviṣaistulyaḥ svalpo'pi vikarotyasau .. 14 ..

### [1.15](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.15)

nivṛtto'pi punarvyādhiḥ svalpenā''yāti hetunā ..  
kṣīṇe mārgīkṛte doṣe śeṣaḥ sūkṣma ivānalaḥ .. 15 ..

### [1.16](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.16)

tasmāttamanubadhnīyātprayogeṇānapāyinā ..  
yāvanna prakṛtisthaḥ syāddoṣataḥ prāṇatastathā .. 16 ..

### [1.17](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.17)

vyādhestattvaparijñānaṃ vedanāyāśca nigrahaḥ ..  
etadvaidyasya vaidyatvaṃ na vaidyaḥ prabhurāyuṣaḥ .. 17 ..

### [1.18](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.18)

karmajā vyādhayaḥ keciddoṣajāḥ santi cāpare ..  
karmadoṣodbhavāścānye karmajāsteṣvahetukāḥ .. 18 ..

### [1.19](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.19)

yathāśāstraṃ sunirṇīto yathāvyādhi cikitsitaḥ ..  
na śamaṃ yāti yo vyādhiḥ sa jñeyaḥ karmajo budhaiḥ ..  
svalpadoṣo garīyānyaḥ sa jñeyaḥ karmadoṣajaḥ .. 19 ..

### [1.20](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.20)

karmakṣayātkarmakṛto doṣajaḥ svaśamauṣadhaiḥ ..  
karmadoṣodbhavo yāti karmadoṣakṣayātkṣayam .. 20 ..

### [1.21](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.21)

yathā viṣaṃ yathā śastraṃ yathā'gniraśaniryathā ..  
tathauṣadhamavijñātaṃ vijñātamamṛtaṃ yathā .. 21 ..

### [1.22](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.22)

yābhiḥ kriyābhirjāyante śarīre dhātavaḥ samāḥ ..  
sā cikitsā vikārāṇāṃ karma tadbhiṣajāṃ matam .. 22 ..

### [1.23](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.23)

utpadyate hi sā'vasthā deśakālabalaṃ prati ..  
yasyāṃ kāryamakāryaṃ syātkarma kāryaṃ vivarjitam .. 23 ..

### [1.24](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.24)

svedāvarodhaḥ saṃtāpaḥ sarvāṃgagrahaṇaṃ tathā ..  
yugapadyatra roge tu sa jvaro vyapadiśyate .. 24 ..

### [1.25](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.25)

āmāśayastho hatvā'gniṃ sāmo mārgānpidhāya ca ..  
vidadhāti jvaraṃ doṣastasmāllaṅghanamācaret .. 25 ..

### [1.26](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.26)

No verses of the Siddhayoga on this page. The commentary Kusumāvali was not digitized.

### [1.27](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.27)

laṅghanena kṣayaṃ nīte doṣe saṃdhukṣite'nale ..  
vijvaratvaṃ laghutvaṃ ca kṣuccaivāsyopajāyate .. 26 ..

### [1.28](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.28)

sadyo bhuktasya saṃjāte jvare sāme viśeṣataḥ ..  
vamanaṃ vamanārhasya śastamityāha vāgbhaṭaḥ .. 27 ..

### [1.29](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.29)

anutkliṣṭeṣu doṣeṣu mohādyastaruṇe vamet ..  
prāpnuyātso'ṅgabhaṅgādīnhṛdrogaviṣamajvarān .. 28 ..

### [1.30](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.30)

anavasthitadoṣāgnerlaṅghanaṃ doṣapācanam ..  
jvaraghnaṃ dīpanaṃ kāṅkṣārucilāghavakārakam .. 29 ..

### [1.31](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.31)

vamitaṃ laṅghayetprājño laṅghitaṃ na tu vāmayet ..  
vamanaṃ kleśabāhulyāddhanyāllaṅghanakarśitam .. 30 ..

### [1.32](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.32)

avekṣya doṣaṃ prāṇaṃ ca kāryaṃ syādapatarpaṇam .. 31 ..

### [1.33](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.33)

taddhi mārutakṣuttṛṣṇāmukhaśoṣabhramānvite ..  
kāryaṃ na bāle vṛddhe vā na garbhiṇyāṃ na durbale ..  
na tathā'dhvaśramakrodhaśokakāmakṣayajvare .. 32 ..

### [1.34](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.34)

balāvirodhinā cainaṃ laṅghanenopapādayet ..  
balādhiṣṭhānamārogyaṃ yadartho'yaṃ kriyākramaḥ .. 33 ..

### [1.35](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.35)

vātamūtrapurīṣāṇāṃ visarge gātralāghave ..  
hṛdayodgārakaṇṭhāsyaśuddhau tandrāklame gate .. 34 ..

### [1.36](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.36)

svede jāte rucau vā'pi kṣutpipāsāsahodaye ..  
kṛtaṃ laṅghanamādeśyaṃ nirvyathe cāntarātmani .. 35 ..

### [1.37](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.37)

parvabhedo'ṅgamardaśca kāsaḥ śoṣo mukhasya ca ..  
kṣutpraṇāśo'rucistṛṣṇā daurbalyaṃ śrotranetrayoḥ .. 36 ..

### [1.38](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.38)

manasaḥ saṃbhramo'bhīkṣṇamūrdhvavātastamo hṛdi ..  
dehāgnibalahāniśca laṅghane'tikṛte bhavet .. 37 ..

### [1.39](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.39)

vinā'pi bheṣajairvyādhiḥ pathyādeva nivartate ..  
na tu pathyavihīnasya bheṣajānāṃ śatairapi .. 38 ..

### [1.40](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.40)

raktaśālyādayaḥ śastāḥ purāṇāḥ ṣaṣṭikaiḥ saha ..  
yavāgvodanalājāśca jvaritānāṃ jvarāpahāḥ .. 39 ..

### [1.41](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.41)

dīpanī pācanī laghvī jvarārtānāṃ jvarāpahā ..  
annakāle hitā peyā yathāsvaṃ pācanaiḥ kṛtā .. 40 ..

### [1.42](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.42)

dāhacchardyarditaṃ kṣāmaṃ nirannaṃ tṛṣṇayā'nvitam ..  
śarkarāmadhusaṃyuktaṃ pāyayellājatarpaṇam .. 41 ..

### [1.43](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.43)

śramopavāsānilaje hito nityaṃ rasaudanaḥ .. 42 ..

### [1.44](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.44)

mudgayūṣaudanaścāpi deyaḥ kaphasamutthite ..  
sa eva sitayā yuktaḥ śītaḥ pittajvare hitaḥ .. 43 ..

### [1.45](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.45)

mudgāmalakayūṣastu vātapittātmake hitaḥ ..  
hrasvamūlakayūṣastu kaphavātātmake hitaḥ .. 44 ..

### [1.46](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.46)

nimbakūlakayūṣastu hitaḥ pittakaphātmake ..  
yathāsvaṃ pācanaiḥ siddhaṃ vātapittakaphātmake .. 45 ..

### [1.47](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.47)

laghunā pañcamūlena pippalyā saha dhānyayā ..  
mahatyā pañcamūlyā tu vyāghrīduḥsparśagokṣuraiḥ .. 46 ..

### [1.48](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.48)

siddhāni bhiṣagannāni prayuñjīta yathākramam ..  
vātapitte śleṣmapitte kaphavāte tridoṣaje .. 47 ..

### [1.49](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.49)

kvāthyadravyāñjaliṃ kṣuṇṇaṃ śrapayitvā jalāḍhake ..  
ardhaśṛtena tenātha yavāgvādyupakalpayet .. 48 ..

### [1.50](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.50)

vṛddhavaidyāḥ palaṃ dravyaṃ grāhayantyāḍhake'mbhasi ..  
bheṣajasyātibāhulyātkadācidarucirbhavet .. 49 ..

### [1.51](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.51)

yadapsu śṛtaśītāsu ṣaḍaṅgādi prayujyate ..  
karṣamātraṃ tato dravyaṃ sādhayetprāsthike'mbhasi ..  
ardhaśṛtaṃ prayoktavyaṃ pāne peyādisaṃvidhau .. 50 ..

### [1.52](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.52)

karṣārdhaṃ vā kaṇāśuṇṭhyoḥ kalkadravyasya vā palam .. 51 ..

### [1.53](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.53)

vinīya pācayedyuktyā vāri prasthena cāparān ..  
yūṣānnarasakāṃścaiva kalpenānena sādhayet .. 52 ..

### [1.54](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.54)

kaphavātajvare deyaṃ jalamuṣṇaṃ pipāsave ..  
pittamadyaviṣottheṣu tiktakaiḥ śṛtaśītalam .. 53 ..

### [1.55](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.55)

mustāparpaṭakośīracandanodīcyanāgaraiḥ ..  
śṛtaśītaṃ jalaṃ dadyātpipāsājvaraśāntaye .. 54 ..

### [1.56](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.56)

pādaśiṣṭaḥ kaṣāyaḥ syādyaḥ ṣoḍaśaguṇāmbhasā ..  
kvathito'taḥ ṣaḍaṅgādirna niṣiddho navajvare .. 55 ..

### [1.57](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.57)

arucau mātuluṅgasya kesaraṃ sājyasaindhavam ..  
dhātrīdrākṣāsitānāṃ vā kalkamāsyena dhārayet .. 56 ..

### [1.58](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.58)

jvarito hitamaśnīyādyadyapyasyārucirbhavet ..  
annakāle hyabhuñjānaḥ kṣīyate mriyate'pi vā .. 57 ..

### [1.59](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.59)

gurvabhiṣyandyakāle ca jvarī nādyātkathaṃcana ..  
na tu tasyāhitaṃ bhuktamāyuṣe vā sukhāya vā .. 58 ..

### [1.60](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.60)

jvaritaṃ jvaramuktaṃ vā dinānte bhojayellaghu ..  
śleṣmakṣayavivṛddhoṣmā balavānanalastadā .. 59 ..

### [1.61](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.61)

sātatyātsvādvabhāvācca pathyaṃ dveṣyatvamāgatam ..  
kalpanāvidhibhistaistaiḥ priyatvaṃ gamayetpunaḥ .. 60 ..

### [1.62](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.62)

pariṣekānpradehāṃśca snehānsaṃśodhanāni ca ..  
divāsvapnaṃ vyavāyaṃ ca vyāyāmaṃ śiśiraṃ jalam ..  
krodhapravātabhojyāni varjayettaruṇajvarī .. 61 ..

### [1.63](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.63)

śoṣacchardirmado mūrchā bhramastṛṣṇā hyarocakaḥ ..  
prāpnotyupadravānetānpariṣekādisevanāt .. 62 ..

### [1.64](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.64)

āsaptarātrāttaruṇaṃ jvaramāhurmanīṣiṇaḥ ..  
madhyaṃ caturdaśāhaṃ tu purāṇamata uttaram .. 63 ..

### [1.65](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.65)

mṛdau jvare laghau dehe pracaleṣu maleṣu ca ..  
pakvaṃ doṣaṃ vijānīyājjvare deyaṃ tadauṣadham .. 64 ..

### [1.66](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.66)

doṣaprakṛtivaikṛtyādekeṣāṃ pakvalakṣaṇam .. 65 ..

### [1.67](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.67)

vātikaḥ saptarātreṇa daśarātreṇa paittikaḥ ..  
ślaiṣmiko dvādaśāhena jvaraḥ pākaṃ niyacchati .. 66 ..

### [1.68](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.68)

pakvo hyanirhṛto doṣo dehe tiṣṭhanmahātyayam ..  
viṣamaṃ vā jvaraṃ kuryādbalavyāpadameva vā .. 67 ..

### [1.69](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.69)

saptarātrātparaṃ kecinmanyante deyamauṣadham ..  
daśarātrātparaṃ keciddātavyamiti niścitāḥ .. 68 ..

### [1.70](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.70)

No verses of the Siddhayoga on this page. The commentary Kusumāvali was not digitized.

### [1.71](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.71)

na kaṣāyaṃ praśaṃsanti narāṇāṃ taruṇajvare ..  
kaṣāyeṇā''kulībhūtā doṣā jetuṃ sudustarāḥ .. 69 ..

### [1.72](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.72)

na tu kalpanamuddiśya kaṣāyaḥ pratiṣidhyate ..  
yaḥ kaṣāyaḥ kaṣāyaḥ syātsa varjyastaruṇajvare .. 70 ..

### [1.73](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.73)

doṣā baddhāḥ kaṣāyeṇa stambhitvāttaruṇajvare ..  
stabhyante na vipacyante kurvanti viṣamajvaram .. 71 ..

### [1.74](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.74)

pāyayeddoṣaharaṇaṃ mohādāmajvare tu yaḥ ..  
sa suptaṃ kṛṣṇasarpaṃ tu karāgreṇa parāmṛśet .. 72 ..

### [1.75](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.75)

pītāmburlaṅghitaḥ kṣīṇo'jīrṇī bhuktaḥ pipāsitaḥ ..  
na pibedauṣadhaṃ jantuḥ saṃśodhanamathetarat .. 73 ..

### [1.76](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.76)

roge śodhanasādhye tu yaṃ vidyāddoṣadurbalam ..  
taṃ samīkṣya bhiṣakkuryāddoṣapracyāvanaṃ mṛdu .. 74 ..

### [1.77](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.77)

cale doṣe mṛdau koṣṭhe nekṣetātra balaṃ nṛṇām ..  
avyāpaddurbalasyāpi śodhanaṃ hi tadā bhavet .. 75 ..

### [1.78](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.78)

dvicatvāriṃśatā māṣairaṣṭādaśanibaddhakaiḥ ..  
palaṃ dvādaśabaddhaṃ syādguñjāṣaṭkasamanvitaiḥ .. 76 ..

### [1.79](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.79)

uttamasya palaṃ mātrā tribhiścākṣaiśca madhyame ..  
jaghanyasya palārdhena snehakvāthyauṣadheṣu ca .. 77 ..

### [1.80](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.80)

kvāthyadravyapale vāri dviraṣṭaguṇabhiṣyate ..  
caturbhāgāvaśiṣṭaṃ tu peyaṃ palacatuṣṭayam .. 78 ..

### [1.81](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.81)

dīptānalaṃ mahākāyaṃ pāyayantyañjaliṃ jalam ..  
anye tvardhaṃ parityajya prasṛtiṃ tu cikitsakāḥ .. 79 ..

### [1.82](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.82)

kvāthatyāgamanicchantastvaṣṭabhāgāvaśeṣitam ..  
pāraṃparyopadeśena vṛddhavaidyāḥ paladvayam .. 80 ..

### [1.83](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.83)

pāyayedāturaṃ sāmaṃ pācanaṃ saptame dine ..  
śamanenāthavā dṛṣṭvā nirāmaṃ tamupācaret .. 81 ..

### [1.84](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.84)

nāgaraṃ devakāṣṭhaṃ ca dhānyakaṃ bṛhatīdvayam ..  
dadyātpācanakaṃ pūrvaṃ sarvajvareṣu pācanam .. 82 ..

### [1.85](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.85)

vīryādhikaṃ bhavati bheṣajamannahīnaṃ hanyāttadāmayamasaṃśayamāśu caiva ..  
tadbālavṛddhavanitāmṛdavo'tha pītvā glāniṃ parāṃ samupayānti balakṣayaṃ ca .. 83 ..

### [1.86](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.86)

anulomānilaḥ svāsthyaṃ kṣuttṛṣṇā sumanaskatā ..  
laghutvamindriyodgāraśuddhirjīrṇauṣadhākṛtiḥ .. 84 ..

### [1.87](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.87)

klamo dāho'ṅgasadanaṃ bhramo mūrchā śirorujā ..  
aratirbalahāniśca sāvaśeṣauṣadhākṛtiḥ .. 85 ..

### [1.88](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.88)

auṣadhaśeṣe bhuktaṃ pītaṃ ca tathauṣadhaṃ hi śeṣe'nne ..  
na karoti gadopaśamaṃ prakopayatyanyarogāṃśca .. 86 ..

### [1.89](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.89)

śīghraṃ vipākamupayāti balaṃ na hiṃsyādannāvṛtaṃ na ca muhurvadanānnireti ..  
prāgbhaktasevitamathauṣadhametadeva dadyācca vṛddhaśiśubhīruvarāṅganābhyaḥ .. 87 ..

### [1.90](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.90)

bilvādipañcamūlāmbu pācanaṃ vātike jvare ..  
na śodhayati yaddoṣānsamānnodīrayatyapi ..  
samī karoti yatkruddhāṃstatsaṃśamanamucyate .. 88 ..

### [1.91](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.91)

kirātābdāmṛtodīcyabṛhatīdvayagokṣuraiḥ ..  
sasthirākalaśīviśvaiḥ kvātho vātajvarāpahaḥ .. 89 ..

### [1.92](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.92)

pippalīsārivādrākṣāśatapuṣpāhareṇubhiḥ ..  
kṛtaḥ kaṣāyaḥ saguḍo hanyācchvasanajaṃ jvaram .. 90 ..

### [1.93](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.93)

guḍūcīsārivādrākṣāśatapuṣpāpunarnavāḥ ..  
saguḍo'yaṃ kaṣāyaḥ syādvātajvaravināśanaḥ .. 91 ..

### [1.94](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.94)

drākṣāguḍūcīkāśmaryatrāyamāṇāḥ sasārivāḥ ..  
niṣkvāthya saguḍaṃ kvāthaṃ pibedvātajvarāpaham .. 92 ..

### [1.95](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.95)

sakṣaudraṃ pācanaṃ paitte tiktābdendrayavaiḥ kṛtam .. 93 ..

### [1.96](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.96)

lodhrotpalāmṛtāpadmasārivāṇāṃ saśarkaraḥ ..  
kvāthaḥ pittajvaraṃ hanyādathavā parpaṭodbhavaḥ .. 94 ..

### [1.97](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.97)

durālabhāparpaṭakapriyaṅgūbhūnimbavāsākaṭurohiṇīnām ..  
jalaṃ pibeccharkarayā'vagāḍhaṃ tṛṣṇāsrapittajvaradāhayuktaḥ .. 95 ..

### [1.98](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.98)

paṭolayavaniṣkvātho madhunā madhurīkṛtaḥ ..  
tīvrapittajvarāmardī pānāttṛḍdāhanāśanaḥ .. 96 ..

### [1.99](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.99)

ekaḥ parpaṭakaḥ śreṣṭhaḥ pittajvaranivarhaṇaḥ ..  
kiṃ punaryadi yujyeta candanodīcyanāgaraiḥ .. 97 ..

### [1.100](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.100)

viśvāmbuparpaṭośīraghanacandanasādhitam ..  
dadyātsuśītalaṃ vāri tṛṭchardijvaradāhanut .. 98 ..

### [1.101](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.101)

parpaṭāmṛtadhātrīṇāṃ kvāthaḥ pittajvaraṃ jayet ..  
drākṣāragvadhayoścāpi kāśmaryasyāthavā punaḥ .. 99 ..

### [1.102](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.102)

drākṣābhayāparpaṭakābdatiktākvāthaṃ saśamyākaphalaṃ vidadhyāt ..  
pralāpamūrchābhramadāhaśoṣatṛṣṇānvite pittabhave jvare ca .. 100 ..

### [1.103](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.103)

paryuṣitaṃ dhānyajalaṃ prātaḥ pītaṃ saśarkaraṃ puṃsām ..  
antardāhaṃ śamayetpravṛddhamapi tatkṣaṇādeva .. 101 ..

### [1.104](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.104)

amlapiṣṭaiḥ suśītairvā palāśatarujairdihet ..  
badarīpallavotthena phenenāriṣṭakasya ca .. 102 ..

### [1.105](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.105)

vidārī dāḍimaṃ lodhraṃ dadhitthaṃ bījapūrakam ..  
ebhiḥ pradihyānmūrdhānaṃ tṛḍdāhārtasya dehinaḥ .. 103 ..

### [1.106](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.106)

uttānasuptasya gabhīratāmrakāṃsyādipātraṃ praṇidhāya nābhau ..  
tatrāmbudhārā bahalā patantī nihanti dāhaṃ tvaritaṃ suśītā .. 104 ..

### [1.107](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.107)

vāpyaḥ kamalahāsinyo dalayantragṛhāḥ śubhāḥ ..  
nāryaścandanadigdhāṅgyo dāhadainyaharā matāḥ .. 105 ..

### [1.108](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.108)

harmye śubhrābhrasaṃkāśe śaśāṅkakaraśītale ..  
malayodakasikte vā svapyātpittajvarī naraḥ .. 106 ..

### [1.109](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.109)

jihvātālugalaklomaśoṣe mūrdhni tu dāpayet ..  
kesaraṃ mātuluṅgasya madhusaindhavasaṃyutam .. 107 ..

### [1.110](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.110)

pippalyādikaṣāyaṃ tu pācanaṃ kaphaje jvare ..  
kuṣṭhamindrayavaṃ mūrvā paṭolaṃ cāpi sādhitam ..  
pibenmaricasaṃyuktaṃ sakṣaudraṃ ślaiṣmike jvare .. 108 ..

### [1.111](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.111)

triphalā paṭolavāsā chinnaruhā tiktarohiṇī ca ṣaḍgranthā ..  
madhunā śleṣmasamutthe daśamūlīvāsakasya vā kvāthaḥ .. 109 ..

### [1.112](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.112)

mātrākṣaudraghṛtādīnāṃ kvāthasneheṣu cūrṇavat .. 110 ..

### [1.113](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.113)

āmalakyabhayā kṛṣṇā citrakaścetyayaṃ gaṇaḥ ..  
sarvajvarakaphātaṅkabhedī dīpanapācanaḥ .. 111 ..

### [1.114](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.114)

kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ śṛṅgī kṛṣṇā ca madhunā saha ..  
śvāsakāsajvaraharaḥ śreṣṭho lehaḥ kaphāntakṛt .. 112 ..

### [1.115](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.115)

kṣaudropakulyāsaṃyogaḥ kāsaśvāsajvarāpahaḥ ..  
plīhānaṃ hanti hikkāṃ ca bālānāṃ tu praśasyate .. 113 ..

### [1.116](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.116)

karṣaścūrṇasya kalkasya guṭikānāṃ tu sarvaśaḥ ..  
dravaśuktyā'valeḍhavyaḥ pātavyaśca caturdravaḥ .. 114 ..

### [1.117](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.117)

mātrāyā nāstyavasthānaṃ doṣamagniṃ balaṃ vayaḥ ..  
vyādhiṃ dravyaṃ ca koṣṭhaṃ ca vīkṣya mātrāṃ prayojayet .. 115 ..

### [1.118](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.118)

saṃsṛṣṭadoṣeṣu hitaṃ saṃsṛṣṭamatha pācanam ..  
triphalāśālmalīrāsnārājavṛkṣāṭarūṣakaiḥ ..  
śṛtamambu harettūrṇaṃ vātapittodbhavaṃ jvaram .. 116 ..

### [1.119](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.119)

viśvāmṛtābdabhūnimbaiḥ pañcamūlīsāmanvitaiḥ ..  
kṛtaḥ kaṣāyo hantyāśu vātapittodbhavaṃ jvaram .. 17 ..

### [1.120](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.120)

kirātatiktamamṛtāṃ drākṣāmāmalakīṃ śaṭhīm ..  
niṣkvāthya pittānilaje tatkvāthaṃ saguḍaṃ pibet .. 118 ..

### [1.121](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.121)

nidigdhikābalārāsnātrāyamāṇāmṛtāyutaiḥ ..  
masūravidalaiḥ kvātho vātapittajvaraṃ jayet .. 119 ..

### [1.122](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.122)

guḍūcī parpaṭaṃ mustaṃ kirātaṃ viśvabheṣajam ..  
vātapittajvare deyaṃ pañcabhadramidaṃ śubham .. 120 ..

### [1.123](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.123)

kirātaṃ nāgaraṃ mustaṃ guḍūcīṃ ca kaphādhike ..  
pāṭhodīcyamṛṇālaiśca saha pittādhike pibet .. 121 ..

### [1.124](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.124)

kaṇṭakāryamṛtābhārṅgīnāgarendrayavāsakam ..  
bhūnimbaṃ candanaṃ mustaṃ paṭolaṃ kaṭurohiṇī .. 122 ..

### [1.125](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.125)

kaṣāyaṃ pāyayedenaṃ pittaśleṣmajvarāpaham ..  
dāhatṛṣṇājvaracchardikāsahṛtpārśvaśūlanut .. 123 ..

### [1.126](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.126)

guḍūcīnimbadhānyākaṃ candanaṃ padmakāni ca .. 124 ..

### [1.127](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.127)

eṣa sarvajvarānhanti guḍūcyādistu dīpanaḥ ..  
hṛllāsārocakacchardiḥpipāsādāhanāśanaḥ .. 125 ..

### [1.128](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.128)

paṭolaṃ candanaṃ mūrvāpāṭhātiktāmṛtāgaṇaḥ ..  
pittaśleṣmajvaracchardidāhakaṇḍūviṣāpahaḥ .. 126 ..

### [1.129](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.129)

sapatrapuṣpavāsāyā rasaḥ kṣaudrasitāyutaḥ ..  
kaphapittajvaraṃ hanti sāsṛkpittaṃ sakāmalam .. 127 ..

### [1.130](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.130)

saśarkarāmakṣamātrāṃ kaṭukāmuṣṇavāriṇā ..  
pītvā jvaraṃ jayejjantuḥ kaphapittasamudbhavam .. 128 ..

### [1.131](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.131)

paṭolaṃ picumandaṃ ca triphalāṃ madhukaṃ balām ..  
sādhito'yaṃ kaṣāyaḥ syātpittaśleṣmodbhave jvare .. 129 ..

### [1.132](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.132)

dīpanaṃ kaphavicchedi pittavātānulomanam ..  
jvaraghnaṃ pācanaṃ bhedi śṛtaṃ dhānyapaṭolayoḥ .. 130 ..

### [1.133](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.133)

kharparabhṛṣṭapaṭasthitakāñjikasikto hi vālukāsvedaḥ ..  
śamayati vātakaphāmayamastakaśūlāṅgabhaṅgādīn .. 131 ..

### [1.134](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.134)

srotasāṃ mārdavaṃ kṛtvā nītvā pāvakamāśayam ..  
hatvā vātakaphastambhaṃ svedo jvaramapohati .. 132 ..

### [1.135](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.135)

mātuluṅgaphalakesaro dhṛtaḥ sindhujanmamaricānvito mukhe ..  
hanti vātakapharogamāsyagaṃ śoṣamāśujaḍatāmarocakam .. 133 ..

### [1.136](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.136)

pippalīpippalīmūlacavyacitrakanāgaraiḥ ..  
dīpanīyaḥ smṛto vargaḥ kaphānilagadāpahaḥ .. 134 ..

### [1.137](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.137)

āragvadhagranthikamustatiktāharītakībhiḥ kvathitaḥ kaṣāyaḥ ..  
sāme saśūle kaphavātayukte jvare hito dīpanapācanaśca .. 135 ..

### [1.138](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.138)

pippalībhiḥ śṛtaṃ toyamanabhiṣyandi dīpanam ..  
vātaśleṣmavikāraghnaṃ plīhaghnaṃ jvaranāśanam .. 136 ..

### [1.139](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.139)

mustaparpaṭadusparśaguḍūcīviśvabheṣajam ..  
kaphavātārucicchardidāhaśoṣajvarāpaham .. 137 ..

### [1.140](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.140)

kṣudrāmṛtānāgarapuṣkarāhvayaiḥ kṛtaḥ kaṣāyaḥ kaphamārutottare ..  
saśvāsakāsārucipārśvarukkare jvare tridoṣaprabhave'pi śasyate .. 138 ..

### [1.141](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.141)

daśamūlīrasaḥ peyaḥ kaṇāyuktaḥ kaphānile ..  
avipāke'tinidrāyāṃ pārśvarukśvāsakāsake .. 139 ..

### [1.142](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.142)

śleṣmanigrahamevā''dau kuryādvyādhau tridoṣaje ..  
niraste śleṣmaṇi hyasya srotaḥsūddhāṭiteṣu ca ..  
lāghavaṃ jāyate sadyastandrā caivopaśāmyati .. 140 ..

### [1.143](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.143)

durge'mbhasi yathā majjadbhājanaṃ tvarayā budhaḥ ..  
gṛhṇīyāttalamaprāptaṃ tathā'bhinyāsapīḍitam .. 141 ..

### [1.144](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.144)

nidropetamabhinyāsaṃ kṣīṇaṃ vidyāddhataujasam .. 142 ..

### [1.145](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.145)

laṅghanaṃ vālukāsvedo nasyaṃ niṣṭhīvanaṃ tathā ..  
avaleho'ñjanaṃ caiva prākprayojyaṃ tridoṣaje .. 143 ..

### [1.146](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.146)

trirātraṃ pañcarātraṃ vā daśarātramathāpi vā ..  
laṅghanaṃ saṃnipāteṣu kuryādārogyadarśanāt .. 144 ..

### [1.147](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.147)

doṣāṇāmeva sā śaktirlaṅghane yā sahiṣṇutā ..  
na tu doṣakṣaye kaścitsahate laṅghanādikam .. 145 ..

### [1.148](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.148)

kaphapitte drave dhātū sahete laṅghanaṃ mahat ..  
āmakṣayādūrdhvamapi vāyurna sahate kṣaṇam .. 146 ..

### [1.149](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.149)

ārdrakasvarasopetaṃ saindhavaṃ kaṭukatrayam ..  
ākaṇṭhaṃ dhārayedāsye niṣṭhīvecca punaḥ punaḥ .. 147 ..

### [1.150](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.150)

tenāsya hṛdgataḥ śleṣmā manyāpārśvaśirogalāt ..  
līno'pyākṛṣyate śuṣko lāghavaṃ cāsya jāyate .. 148 ..

### [1.151](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.151)

parvabhedo jvaro mūrchā nidrākāsagalāmayāḥ ..  
mukhākṣigauravaṃ jāḍyamutkleśaścopaśāmyati .. 149 ..

### [1.152](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.152)

sakṛddvitricatuḥ kuryāddṛṣṭvā doṣabalābalam ..  
etaddhi paramaṃ prāhurbheṣajaṃ saṃnipātinām .. 150 ..

### [1.153](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.153)

mātuluṅgārdrakarasaṃ koṣṇaṃ trilavaṇānvitam ..  
anyadvā siddhivihitaṃ nasyaṃ tīkṣṇaṃ prayojayet .. 151 ..

### [1.154](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.154)

tena prabhidyate śleṣmā prabhinnaśca prasicyate ..  
śirotdṛdayakaṇṭhāsyapārśvarukcopaśāmyati .. 152 ..

### [1.155](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.155)

madhūkasārasindhūtthavacoṣaṇakaṇāḥ samāḥ ..  
ślakṣṇaṃ piṣṭvā'mbhasā nasyaṃ kuryātsaṃjñāprabodhanam .. 153 ..

### [1.156](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.156)

śirīṣabījagomūtrakṛṣṇāmaricasaindhavaiḥ ..  
añjanaṃ syātprabodhāya sarasonaśilālakaiḥ .. 154 ..

### [1.157](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.157)

kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ śṛṅgī vyoṣaṃ yāsaśca kāravī ..  
ślakṣṇaṃ cūrṇīkṛtaṃ caitanmadhunā saha lehayet .. 155 ..

### [1.158](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.158)

eṣā'valehikā hanti saṃnipātaṃ sudāruṇam ..  
hikkāṃ śvāsaṃ ca kāsaṃ ca kaṇṭharodhaṃ niyacchati ..  
etadyojyaṃ kaphodreke cūrṇamārdrakajai rasaiḥ .. 156 ..

### [1.159](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.159)

sarveṣu saṃnipāteṣu na kṣaudramavacārayet ..  
śītopacāri kṣaudraṃ syācchītaṃ cātra virudhyate .. 157 ..

### [1.160](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.160)

kriyābhistulyarūpābhiḥ kriyāsāṃkaryamiṣyate ..  
bhinnarūpatayā tāstu tanna kurvanti dūṣaṇam .. 158 ..

### [1.161](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.161)

śastaṃ sulaṅghitasyā''dau vidhāya kavalagraham ..  
lājasaktukapathyaṃ syātsaindhavenāvacūrṇitam .. 159 ..

### [1.162](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.162)

raktapittahitatvena dāhajvarahṛtestathā ..  
saktavaḥ śītavīryāḥ syurlājapūrvā hitā na te .. 160 ..

### [1.163](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.163)

pācano dīpano lājamaṇḍastenoṣṇa iṣyate .. 161 ..

### [1.164](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.164)

ato'yaṃ daśamūlādisādhito bhiṣajāṃ mataḥ ..  
taccejjīryatyavighnena jvarī jīvettadā dhruvam .. 162 ..

### [1.165](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.165)

pañcamuṣṭikayūṣeṇa trikaṇṭakakṛtena vā ..  
ā doṣaśamanātpathyaṃ trikaṇṭenaiva sādhayet .. 163 ..

### [1.166](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.166)

yavakolakulatthānāṃ mudgamūlakaśuṇṭhayoḥ ..  
ekaikaṃ muṣṭimāhṛtya pacedaṣṭaguṇe jale .. 164 ..

### [1.167](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.167)

pañcamuṣṭika ityeṣa vātapittakaphāṣahaḥ ..  
śasyate gulmaśūle ca śvāse kāse kṣaye jvare .. 165 ..

### [1.168](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.168)

pañcamūlī kirātādirgaṇo yojyastridoṣaje ..  
pittotkaṭe ca madhunā kaṇayā vā kaphotkaṭe .. 166 ..

### [1.169](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.169)

bilvasyonākagambhārīpāṭalīgaṇakārikā ..  
dīpanaṃ śleṣmavātaghnaṃ pañcamūlamidaṃ mahat .. 167 ..

### [1.170](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.170)

śāliparṇī pṛthakparṇī bṛhatīdvayagokṣuram ..  
vātapittaharaṃ vṛṣyaṃ kanīyaḥ pañcamūlakam .. 168 ..

### [1.171](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.171)

ubhayaṃ daśamūlaṃ tu saṃnipātajvarāpaham ..  
kāse śvāse ca tandrāyāṃ pārśvaśūle ca śasyate ..  
pippalīcūrṇasaṃyuktaṃ kaṇṭhahṛdgrahanāśanam .. 169 ..

### [1.172](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.172)

cirajvare vātakapholbaṇe vā tridoṣaje vā daśamūlamiśraḥ ..  
kirātatiktādigaṇaḥ prayojyaḥ śuddhyarthine vā trivṛtā vimiśraḥ .. 170 ..

### [1.173](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.173)

daśamūlī śaṭhī śṛṅgī pauṣkaraṃ sadurālabham ..  
bhārgī kuṭajabījaṃ ca paṭolaṃ kaṭurohiṇī .. 171 ..

### [1.174](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.174)

aṣṭādaśāṅga ityeṣa saṃnipātajvarāpahaḥ ..  
kāsahṛdgrahapārśvārtiśvāsahikkāvamīharaḥ .. 172 ..

### [1.175](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.175)

bhūnimbadārudaśamūlamahauṣadhābda-  
tiktendrabījadhanikebhakaṇākaṣāyaḥ ..  
tandrāpralāpakasanārucidāhamoha-  
śvāsādiyuktamakhilaṃ jvaramāśu hanti .. 173 ..

### [1.176](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.176)

drākṣā'mṛtā śaṭhī śṛṅgī mustakaṃ raktacandanam .. 174 ..

### [1.177](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.177)

nāgaraṃ kaṭukaṃ pāṭhā bhūnimbaṃ sadurālabham ..  
uśīraṃ padmakaṃ dhānyaṃ vālakaṃ kaṇṭakārikā .. 175 ..

### [1.178](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.178)

puṣkaraṃ picumandaṃ cāṣṭādaśāṅgamidaṃ śubham ..  
jīrṇajvarāruciśvāsakāsaśvayathunāśanam .. 176 ..

### [1.179](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.179)

kaṭphalaṃ pauṣkaraṃ śṛṅgī mustakaṃ kaṭukaṃ śaṭhī ..  
samāṃśānyekaśo vā'pi ślakṣṇacūrṇāni kārayet .. 177 ..

### [1.180](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.180)

ārdrakasvarasakṣaudraṃ lihyātkaphavināśanam ..  
śūlānilārucicchardikāsaśvāsakṣayāpaham .. 178 ..

### [1.181](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.181)

mustāparpaṭakośīradevadārumahauṣadham ..  
triphalā dhanvayāsaśca nīlī kampillakaṃ trivṛt .. 179 ..

### [1.182](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.182)

kirātatiktakaṃ pāṭhā balā kaṭukarohiṇī ..  
madhukaṃ pippalīmūlaṃ mustādyo gaṇa ucyate .. 180 ..

### [1.183](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.183)

aṣṭādaśāṅgamuditametadvā saṃnipātanut ..  
pittottare saṃnipāte hitaṃ coktaṃ manīṣibhiḥ ..  
manyāstambha uroghāta uraḥpārśvaśirograhe .. 181 ..

### [1.184](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.184)

bṛhatyau pauṣkaraṃ bhārgī śaṭhī śṛṅgī durālabhā ..  
vatsakasya ca bījāni paṭolaṃ kaṭurohiṇī .. 182 ..

### [1.185](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.185)

bṛhatyādirgaṇaḥ proktaḥ saṃnipātajvarāpahaḥ ..  
kāsādiṣu ca sarveṣu hitaḥ sopadraveṣu ca .. 183 ..

### [1.186](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.186)

śaṭhī puṣkaramūlaṃ ca vyāghrī śṛṅgī durālabhā ..  
guḍūcī nāgaraṃ pāṭhā kirātaṃ kaṭurohiṇī .. 184 ..

### [1.187](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.187)

eṣa śaṭhyādiko vargaḥ saṃnipātajvarāpahaḥ ..  
kāsahṛdgrahapārśvārtiśvāse tandryāṃ ca śasyate .. 185 ..

### [1.188](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.188)

svedodgame bhṛṣṭakulatthacūrṇanipātanaṃ śastamiti bruvanti .. 186 ..

### [1.189](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.189)

mṛtyuśca tasminbahupicchilatvācchītasya jantoḥ paritaḥ saratvāt ..  
svedo lalāṭe himavānnarasya śītārditasyaiti supicchilaśca ..  
kaṇṭhasthito yasya na yāti vakṣo nūnaṃ yamasyaiti gṛhaṃ sa martyaḥ .. 187 ..

### [1.190](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.190)

trivṛdviśālākaṭukātriphalāragvadhaiḥ kṛtaḥ ..  
sakṣāro bhedanaḥ kvāthaḥ peyaḥ sarvajvarāpahaḥ .. 188 ..

### [1.191](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.191)

pittakaphānilavṛddhyā daśadivasadvādaśāhasaptāhāt ..  
hanti vimuñcati puruṣaṃ tridoṣajo dhātumalapākāt .. 189 ..

### [1.192](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.192)

saptamī dviguṇā yā tu navamyekādaśī tathā ..  
eṣā tridoṣamaryādā mokṣāya ca vadhāya ca .. 190 ..

### [1.193](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.193)

saṃnipāte prakampantaṃ vilapantaṃ ca yo naram ..  
bhojayetpiśitaiḥ sārdhaṃ sa vaidyākhyāṃ vrajetkatham .. 191 ..

### [1.194](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.194)

saṃnipāte prakampantaṃ vilapantaṃ ca yo ghṛtam ..  
bhojayetpāyayeccāpi tau syātāṃ ca kathaṃ śubhau .. 192 ..

### [1.195](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.195)

saṃnipāteṣu dāhārtaṃ yaḥ siñcecchītavāriṇā ..  
āturaḥ sa kathaṃ jīvedbhiṣagvā sa kathaṃ bhavet .. 193 ..

### [1.196](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.196)

saṃnipātārṇave magnaṃ yo'bhyuddharati mānavam ..  
kastena na kṛto dharmaḥ kāṃ tu pūjā na so'rhati .. 194 ..

### [1.197](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.197)

mṛtyunā saha yoddhavyaṃ saṃnipātaṃ cikitsatā ..  
yaśca tatra bhavejjetā sa jetā''mayasaṃkare .. 195 ..

### [1.198](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.198)

saṃnipātāntakarṇasya śophe mahati dāruṇe .. 196 ..

### [1.199](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.199)

raktāvasecanaiḥ pūrvaṃ sarpiṣpānaiśca taṃ jayet ..  
pradehaiḥ kaphapittaghnairvamanaiḥ kavalagrahaiḥ .. 197 ..

### [1.200](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1.200)

bījapūrakamūlāni agnimanthastathaiva ca ..  
sanāgaraṃ devadāru rāsnācitrakapeṣitam .. 198 ..

_First 200 of 277 passages. [Read on](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1)_

## Linked texts (33)

- [Cakradatta (Cikitsāsaṅgraha)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.cakradatta.1.6) — Cakrapāṇidatta, Sanskrit
- [Bhāvaprakāśa (another edition)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.bhavaprakasa*alt.3.1.23) — Sanskrit
- [Hārītasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.haritasamhita.3.3.2.14) — Hārīta, Sanskrit
- [Aṣṭāṅgahṛdayasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangahrdaya.3120) — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- [Aṣṭāṅgasaṃgraha](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.astangasamgraha.1.6_4) — Vāgbhaṭa, Sanskrit
- [Śārṅgadharasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.sarngadharasamhita.2.5.9) — Śārṅgadhara (physician), Sanskrit
- [Carakasaṃhitā](https://indike.org/pramana/in.med.samhita.caraka.6.3.234) — Agniveśa (Āyurveda) & Caraka, Sanskrit
- [Garuḍapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.garuda.1.170.2) — Vyāsa, Sanskrit
- [Agnipurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.agni.284.5) — Vyāsa, Sanskrit
- [Rasamañjarī](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.rasamanjari.6.125) — Śālinātha, Sanskrit
- [Yogaśataka](https://indike.org/pramana/in.bauddha.sanskrit.vidya.cikitsa.yogasataka.4) — Sanskrit
- [Yogaśataka](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.yogasataka.4) — Nāgārjuna, Sanskrit
- [Gadanigraha](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.gadanigraha.14.127) — Soḍhala, Sanskrit
- [Cikitsāsārasaṅgraha (Vaṅgasena)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.vangasena.1.30) — Vaṅgasena, Sanskrit
- [Bhaiṣajyaratnāvalī (ed. Rājeśvaradatta Śāstrī)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.gauda.bhaisajyaratnavali*sastri1978.5.12) — Sanskrit
- [Bṛhadyogataraṅgiṇī](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.brhadyogatarangini.85.13) — Trimalla, Sanskrit
- [Yogataraṅgiṇī (Trimalla)](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.yogatarangini-trimalla-bhatta.83.13) — Trimalla, Sanskrit
- [Jvaratimirabhāskara (Cāmuṇḍa Kāyastha)](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.jvara.jvaratimirabhaskara.2.42) — Cāmuṇḍa Kāyastha 1598, Sanskrit
- [Vaidyakasāroddhāra](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.gauda.vaidyakasaroddhara.1.p26) — Brajanāthaśarman, Sanskrit
- [Paribhāṣāpradīpa](https://indike.org/pramana/in.med.paribhasa.paribhasapradipa.2.38) — Govindasena, Sanskrit
- [Vaidyamanoramā](https://indike.org/pramana/in.med.cikitsa.vaidyamanorama.1.p31) — Kālidāsa, Sanskrit
- [Pathyāpathyaviniścaya (Viśvanātha)](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.pathyapathyaviniscaya.1.6) — Viśvanātha, Sanskrit
- [ĀYURVEDĪYAPARIBHĀṢĀ](https://indike.org/pramana/in.med.paribhasa.ayurvediyaparibhasa.6.4) — Gaṅgādhara, Sanskrit
- [Siddhisāra](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhisara.5.18) — Sanskrit
- [Mādhavacikitsā](https://indike.org/pramana/in.med.nidana.madhavacikitsa.5.12) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Ārogyacintāmaṇi (Dāmodaramiśra)](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.arogyacintamani-damodara.50.38) — Dāmodaramiśra, Sanskrit
- [Siddhasāra](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhasara.p53) — Ravigupta, Sanskrit
- [Rasendrasārasaṃgraha (Gopāla Kṛṣṇā)](https://indike.org/pramana/in.med.rasa.cikitsa.rasendrasarasamgraha.15.33-2) — Gopāla Kṛṣṇā, Sanskrit
- [Āyurvedasaukhya](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.ayurvedasaukhya.2.167-2) — Ṭoḍaramalla 1565, Sanskrit
- [Bhojanakutūhala](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.bhojanakutuhala.12.p18) — Raghunātha, Sanskrit
- [Kumāratantra (Rāvaṇa)](https://indike.org/pramana/in.med.kaumara.kumaratantra-ravana.49.53) — Rāvaṇa, Sanskrit
- [Pathyāpathyaviniścaya (Ḍakṣarūpa, Mādhavakara, or Śivadāsa)](https://indike.org/pramana/in.med.pathya.pathyapathyaviniscaya-daksarupa-madhavakara-or-sivadasa.2.6) — Ḍakṣarūpa, Mādhavakara, or Śivadāsa, Sanskrit
- [Cikitsāñjana](https://indike.org/pramana/in.med.yoga.cikitsanjana.23) — Vidyāpati, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1](https://indike.org/pramana/in.med.sangraha.siddhayoga.1) · Pramāṇa
