Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 1.8

1.8

pra. vāri. 64 pra.
pādaśiṣṭakvāthena barbaryādīnāṃ 1pra. kalkena samaṃ
pācyam | ca. da. vraṇaśo. ci. | proṣṭhikā = macchikā
aṅgārakamaṇiḥ | puṃ | Coral. pravāle | rā.
ni.va 13
aṅgārakarkaṭī | strī | roṭikāyām | rūṭī
aṅgārakī roṭī liṭṭī iti hindī | yathā—śuṣkagodhūmacūrṇantu sāndru gāḍhaṃ vimarddayet | vidhāya
vaṭakākāraṃ nirdhūme'gnau śanaiḥ pacet || aṅgārakarkaṭī
hyeṣā haṃ haṇī śuknalā laghuḥ | dīpanī kaphakṛdvalyā
pīnasaśvāsakāsajit || vaidya. ni. | bhā.
aṅgārakuṣṭhakā | strī | hitāvalyām
aṅgāradhānikā | strī | aṅgāradhāraṇapātre
mām̐jāna
aṅgāradhūpaḥ | puṃ | aṅgāreṇa yo dhūpaḥ chiṅgādinā prasiddhaḥ | vā. ci. 8 a.
aṅgāraparipācitam | klī | (Roasted
food.) mūlādipakvamāṃsaṃ | tri | aṅgārapakke
aṅgāraparṇī | strī | bhārgī | vāṃmanaśaṃṭī
ra. sā saṃ.
aṅgāra(ka)puṣpaḥ | puṃ | (Ingua.) jīvaputradrume| īṅgudī | jiyāpūtā iti loke | śa. ra.
aṅgārapūrikā | strī | roṭake | rūṭī
aṅgāramañjarī
aṅgāramañjī }
karañjaviśeṣe | śa. ra. | mahākarañje | ḍahara-karañja | rā ni va. 9
aṅgāramaṇiḥ | puṃ | pravāle
aṅgāravarṇī | strī | bhārgyām | vāṃmanaśaṃṭī
aṅgāravallarī | strī | (Ovieda verticallata.) karañjaviśeṣe | nāṭīkarañja iti bhāṣā
aṅgāravallī | strī | mahākarañje, raktakarañje ca
bhārgyām | vā. sū. 15 a. | sūrasādi | bhā.pū. 1bha
guñjāyām | kūm̐ca | bhā.pū.vane.va. | kaṭukarañje
karañjavṛkṣarāja | raktaguñjāyām | bhā.pū. 1bha.gu.va.
aṅgāravṛkṣaḥ | puṃ | iṅgudīvṛkṣe | bhā. pū. 1bha.
vaṭā. | raktā. | pūtajijñā iti ca
aṅgāraveṇuḥ | puṃ | raktavarṇavaṃśaviśeṣe
aṅgāraśakaṭī | strī | cullām | cūlhā
aṅgārā | strī | hitāvalyām | iṅgudīvṛkṣe
pa.gu. | jiyāṃpūtā
sugarcane. ikṣukāṇḍe | āṃkagāṃcha | (Butea
frondosa.) kiṃśukakṣīrake | palāśakali | me.
kathavaktaṃ
aṅgāritam | klī | The early blossom
of kaśaṃka | palāśakalikādau | hārā.
aṅgāritā | strī | latābhāve | cullām | me.
tattatuktaṃ
aṅgikā | strī | kacuke | kam̐culī
aṅgiraḥ | puṃ | tittirapakṣiṇi
aṅguṇaḥ | puṃ | vārttākau | beguna | śa.ra.
aṅguliḥ (rī) | strī | aṅgulyāṃ | pāṇipādāṅgulyām | hāta-pām̐yera āṃgula | a.ṭī.
aṅgurogaḥ | puṃ, klī | aṅgurīyake | ām̐guṭi
aṅgulaḥ
aṅguliḥ }
puṃ, strī | The thumb. karapādaśākhāyāṃ | āṃgūla | gajakaṇikāṭhace | śatiem̐ṭai | karimuṇḍāyabhāge
he. ca. | ṣṭhaṅgāṅguṣṭhe | u. | rā, ni,va. 18 | athāṅguṣṭhaprabhṛtīñcī madhyamānāmikā tathā | kaniṣṭhā
ceti pañca syuḥ krameṇāṅgulayaḥ smṛtāḥ || rā.ni.va.18
aṅgulikaṇṭakaḥ | puṃ | nakhe
aṅgulitoraṇaṃ | klī | lalāṭe candanādyaṅkito'rddhacandracitraviśeṣe | tilaka-viśeṣa
aṅgulitrāṇakam | klī | tannāmakayantre | āṃguṣṭhāna vā āṃguṭi | vā. sū. 25a | tasya lakṣaṇaṃ yathā,
-“aṅgulitrāṇakaṃ dāntaṃ vārkṣa vā caturaṅgulam
dvicchidraṃ golanākāraṃ tadvatkavivṛtau mukham ||” (ā)
aṅgulipañcakam | klī | karāṅgulipañcakaṃ—
yathā, aṅgaṣṭhatarjanīmadhyamānāmikākaniṣṭham
aṅguliparvva | klī | aṅguligranthī
aṅguliphalā | strī | śvetaniṣpāve | rā.ni.
aṅgulimānam | klī | aṅgulyā yojanaparyyantamāne