Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 17
Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 17
- Language
- Sanskrit
Contents
17.0.25
anāgatātavayāṃ kanyāyām | rā. ni. va. 25
17.0.13
gaurīkeśaḥ| puṃ, klī| abhradhātau | pa. su.
gaurīṃjam| klī| gandhake| pa. su. | abhrakadhātau | rā. ni. va. 13
17.0.13_2
gaurījeyam| klī| abhradhātau| rā. ni. va. 13
17.0.12
gaurītejaḥ| klī| abhradhātau | pa. su.
gaurīpāṣāṇam| klī| śuklapāṣāṇe| vai. nigha.
2bha. armaḥ ci.
gaurīpuṣpaḥ| puṃ| priyaṅguvṛkṣe| rā. ni. va 12
17.0.10
śve takaravīravṛkṣe | rā. ni. va. 10
17.0.12_2
gaurīrajaḥ| klī| gandhake| ci. brā. kalpa.
gaurīlalitam| klī| haritāle| rā. ni. va. 12
17.0.11
gaurībījam| klī| puṃ| gandhake
gaurṃjaraḥ| puṃ| meṣaśṛṅgarām| mer̤āśiṃṅe
vai. nigha.
gauryyam| klī| tamālapatre | vai. nigha. arkaci.
gaṇa. saṃkhyāśatake
gauyyaiśmā| puṃ| śuklapāṣāṇe| phūlathar̤i| vai.
nigha.
gauthyāma lam| klī| abhrake | adya| a. ṭī.
khā.
gaulikāḥ| pu| kākasumbakavṛkṣe| ghaṇṭīpārula
rā. ni. va. 11
17.0.20
gaulyam| klī| cikaṇapūpagaḷe | cikiṇapām̐rī
hiṃ cikaṇīpūpārī| rā. ni. va. 11| See
akīṭaḥ| strī| madyaviśeṣe| rā. ni. va 20
17.0.7
strī| villīlatāyām| teṇām̐kucā, kum̐darukau
vai. nigha. | madhurarase| rā.
gaulyā| strī| yāvanālaśarkarāyām | menāṃ
grathitam| klī| lavaṅge | vai. nigha. jīrṇajva. ci.
lavaṅgādikaṣāye | śukadoṣabhede | lakṣaṇaṃ—tat
kaphotthitaṃ ślakṣṇa śukapūritañca bhavet | su. ni.
14 a.
granthaḥ| puṃ| gulphai
granthiḥ| puṃ| vaṃśādeḥ sandhau | gām̐im̐ṭa| śrama.
tatparyyāyaḥ, —parvva, paruḥ (a.), kāṇḍasandhviḥ (rā.)
bhrūsaṅgamāyām | rā. ni. va. 6| pippalī
rā. ni. va. 7 | granthiparṇavṛkṣe| (gam̐rṭainā
me.| pippalīmūle| vai. nigha. 2bha. jva. ci.
grandhyādikaṣāye | pādayantau | bhārttaṇḍaudhe
vai. nigha.| tannāmakaśotharoge | nidānasamprāptī
yathā—“vātādayo māṃsamasṛk praduṣṭāḥ sandhūya
siṃdava kaphāsraviddha | vṛttonataṃ vigrathitantu śothaṃ
kurvvantyatau granthiriti pradiṣṭaḥ|| vātavyate vyathata
eti todaṃ pratyamyate kṛtyata eti bhedaṃ| kṛṣṇo
mṛdurvaistvarivātajaśca bhinnaḥ sravecānilajī'samaccham
dandahyate dhūyyati cātimātra pāṇyate prapacyatolyāva
cāpi | raktaḥ sapīto'pyathavāpi pittādbhinnaḥ sravedūṣṇamatīva cāsraṃ | śīto vivarṇo'lparujo'tikaṇḍūḥ
pāṣāṇavat saṃhananopapannaḥ| cirābhivṛddhiśca kaphaprakopāt bhinnaḥ sravecchuklaghanañca pūyaṃ| śarīravṛddhi
cayavṛddhihāniḥ snigdho mahānalpaścalo'tikaṇḍuḥ
medaḥkṛto gacchati cātibhinnaṃ piṣṭyākasarpiḥpratimantu
medaḥ” | su. ni. 11 a.| sa navadhā bhavati doṣāsramāṃsamedo'sthisirātraṇabhavaḥ| vā. u. 26 a.
teṣāṃ raktamāṃsaśirāsthitraṇabhavānāṃ lakṣaṇāni khaṇḍa
paryāye draṣṭavyāṇi | tatra doṣākṣamardājāḥ sādhyāḥ
marmotthodarasthāḥ sthūlāḥ kharāḥ calāśca na sādhyāḥ
granthi(nthī)kam| klī| pippalīmūle| rā. ni.
va. 6| ca. da. kāmalā. ci. maṇḍūravaṭake
guggulī| me.| puṃ| karṇapālīgataroge| su. sa.
16 a. | granthiparṇe | (gam̐rṭenā | bheṣa, kuṣṭha. ci.
kandapaṃkṣārataile | arjunavṛkṣe | trikā | karīre | me.
granthikā| strī| granthiparṇe | (gam̐rṭenā | vacāyām | vai. nigha. | godhāpudīlatāyām
granthikośaḥ| puṃ| granthiparṇe| (gam̐rṭainā
ca. dra. vā. vyā. ci. | “granthīkīpī maruvakam |”
granthikheṭī| strī| gandhamācāyām
granthikheḍam| klī| gandhamācāyām| “granthilam
granthikheḍañca mālā tṛṇakamālikā|” dravyābhi.
granthitākaḥ| puṃ| śūkakoge| vai. nigha.| See
grathitam
granthidalā| strī| mālākānde | rā. ni. va. 7
17.0.8
corake, granthiparṇe | vai. nigha.
granthidūrvvā| strī| vallīdūrvāyām | māṃśīdūrvvā
rā. ni. va. 8
17.0.5
granthinikā| strī| mahāśrāvaṇiṇyākāyām
bhuṇḍorī | rā ni. va. 5
17.0.12_3
granthino| strī| kadalīvṛkṣe | vai. nigha.
granthipalaḥ| puṃ, klī| cīrakanāmagandhadravye
(gam̐rṭainā | rā. ni. va. 12
17.0.6
granthiparṇaḥ| puṃ, klī| cīrakanāmagandhadravye
(gam̐rṭenā | rā. ni. va. 12 | strī| svanāmakhyātavaṇigdravye | (gam̐rṭainā | hiṃ (graṇṭiyaṇa)| mada.
tatparyyāyaḥ,–śukaṃ, barhipuṣpaṃ, strīdheyaṃ, kukkuraṃ,
barhiḥpuṣpaṃ, vahaiṃ, śukavarha (a. ṭī.), strīdheyakaṃ,
kuśapuṣpaṃ, gukharakaṃ (ra.), varhiṅgasumaṃ (śa.),
viśīrṣākhyaṃ, khārāṇagucchakaṃ, śukapucchaṃ, śukacchadaṃ,
granthikaṃ, kākapuṣpaṃ, gucchakaṃ, nīlapuṣpaṃ, sugandhaṃ, granthiparṇakam| “granthikaḥ pāṇḍuraḥ kiñcit kaniṣṭhaḥ sarvvasammataḥ| uttamaḥ krakaśavarṇo yaḥ sūkṣmau'tīva ca ninditaḥ
bheṣa. gaṇḍacau. ci. śatāvarīmodake| guṇāḥ—tiktaṃ
tīkṣṇaṃ kaṭūṣṇaṃ laghu dīpanaṃ kapha-vāta-viṣa-śvāsakṛcchraghnañca| bhā.| śodhanaṃ gokṣureṇa| (rṇī, rthī) strī
jatukālatāyām | rā. ni. va. 3| garuḍadūrvvāyām | rā. ni. va. 8| granthiparṇe | vai. nigha.
granthiphalaḥ| puṃ| madanavṛkṣe | mayanā gām̐chu
rā. ni. va. 8| kapityavṛkṣe| kaṭhaelela
gām̐chu | rā. ni. va. 11| śāṃkrarukhavṛkṣe| rā.
ni. va. 6
17.0.6_2
granthibhā| strī| asthisaṃhāravṛkṣe| hār̤ajor̤ā
vai. nigha.
granthimatphalaḥ| puṃ| kṣudrakaṇṭālikāyām
vai. nigha. | lakucavṛkṣe| rā. ni. va. 6
17.0.12_4
granthimān| puṃ| asthisaṃhāravṛkṣe| hār̤ajor̤ā
pa. su. | bhā.
granthimūlam| klī
granthimūlā| strī
granthilaḥ| puṃ
granthilā| strī
granthibañjakam| klī
granthivarhā(n)| puṃ
granthivi(vo)sarpaḥ| puṃ
granthisaṃvṛtā| strī
granthīkam| klī
grathaṅgaḥ| puṃ
grahajit| puṃ
grahaṇam| klī
grahaṇī(ṇiḥ)| strī
grahaṇīkapāṭasaḥ| puṃ
dhaniyā 12
17.0.p1.1
śa. jala 64 śa. śeṣa 16 śa. ;
घोल १६ श. eirūpa grahaṇīhara agnyākhya ghnai
kona drabyera kātha 16 श. dibe. kaल्कार्थ
—dhaniyā, dhāīphūla, lodha, barākrāṃtā,
āṃtaīcha, harītakī, beṇora mūla, mutā, bālā,
mocarasa, rasāñjana, belaśuṃṭha, nīlotpala,
tejapatra, nāgeśvara, padmakeśara, śuṇṭha, indrayaba, śāmālatā, padma kāṣṭha, kaṭukī, tagara,
jaṭāmāṃsī, bhīmarāja ( bā dārucini ),
keśutte, punarnavā, āmachāla, jāmchāla,
kadamachāla, kūḍūcichāla, yamānī, jīrā
pratyeka 2 to0 | chaṭhatī yathā-tilatailaṃ 4
śa. takra 16 śa. | kāthārtha-kuṭajamūlatvak
dhānyakaṃ pra. 100 pa. jala pa. 64 śa. śe. 16 śa.
kalkārtha-dhanīyakaṃ dhātakīpuṣpa' lodhra' varāhakrāntaṃ
ativiṣā harītakī lavaṅga' bālakaṃ śṛṅgāṭakāpavaṃ
rasāñjanaṃ nāgakeśarapuṣpa' padmakāṣṭha' guḍūcī indrayavaṃ
priyaṅkukaṃ kaṭukī padmakaśaraṃ tagaraṃ śaramūlaṃ bhṛṅgarājaḥ keśarrājaḥ punarnavā āmalak lambūtvak
kadambatvak eṣāṃ militvā 1 śa. svalpapākavidhinā
pācyam | rasa. ra. | bhaiṣa.
grahaṇīvajrakavāṭaḥ | puṃ | gṛhakhyāṃ rasaḥ
“mṛtasūtābhrakaṃ gandhaṃ mayakṣāraṃ saṭaṅkaṇaṃ| caṇikamya
vacāṃ kuṣṭhayāstulyānimān sudhīḥ | tato jayantījambīrabhṛṅgadrāvairvimardayet | trivāsaraṃ tato golaṃ
kṛtvā saṃśoṣya dhārayet | lauhapātre śarāvañca dattvopari viśuddhyet | adho vahniṃ śanaiḥ kuryyāt yāmārddhaṃ
tata uddharet | raktatulyāmattiviṣāṃ dadyānnīcorasaṃ
tathā | kapitthavijayādrāvaiḥ bhāvayeta saptadhā pṛthak
17.0.p1.2
dhātakīndrayavāmuṣṭhālīpraprativiṣāmatāḥ | etadvaverbhāvayitvā dinenaikaṃ viśoṣayet | rasaṃ vajrakavāṭākhyaṃ māṣekaṃ madhunā lihet | vahni gṛhṇau
vir̤a' bilvaṃ lavaṇaṃ cūrṇayet samam | piveduṣṇāmbuna
cānu sarvvajāṃ gṛhaṇīṃ jayet ||” ra. ci.
grahaṇīśārdūlavaṭikā | strī | gṛhaṇyām rasaḥ
jātīphalaṃ lavaṅgaṃ kuṣṭha' ṭaṅkaṇaṃ vir̤alavaṇaṃ jīrakaṃ
lak elā dhūstūravījaṃ ahiphenañca pra. samabhāgaṃ
ādāya prasāraṇīrasena mardayet | jāyaphala, lavaṅga,
kur̤a, sohāgāra khaire, viṭlavaṇa, jīrā,
grahaṇauśvaram | klī | lavaṅgaṃ | śa. ca. | ci
grahadrumaḥ | puṃ | śākatarī | rā. ni. va. 6
grahanāyakaḥ | puṃ | sūryye
grahanāśaḥ (śanaḥ) | puṃ | saptaparṇavṛkṣe | ra. mā.
grahanemiḥ | strī | candre
gṛhapatiḥ | puṃ | arkavṛkṣe | ākanda gām̐cha
ama.
grahapuṣpaḥ | puṃ | aśokavṛkṣe
grahapūṣaḥ | puṃ | sūryye | hai.
grahabhotajit | puṃ, klī | caur̤ānāmagandhadravye
rā. ni. va. 12
graharājaḥ | puṃ | sūrye | candre | me.
grahāgamaḥ | puṃ | bhūtasañcāre | rā. ni. va. 20
grahāṅgamū | klī | suvarṇajatāmavapuṣprakṣālauheṣu
rā. ni. va. 22 | See pañcaloham
grahāpahā | strī | gorocanāyām | vai. nigha.
grahāmayaḥ | puṃ | pacapīḍāyām | rā. ni. va. 20
grahāśo (run) | puṃ | saptaparṇavṛkṣe | śa. ra.
grahāhvayaḥ | puṃ | bhūtāṅkuśavṛkṣe | hem̐cetā
rā. ni. va. 6
grahiṇo | strī | gṛhaṇīroge | a. ṭo.
grāma(sya)kandaḥ | puṃ | grāmajaule | 7na
tatparyyāyaḥ sthalakandaḥ | kacuriti khyāte kandaśāke | kacu | ra. mā.
grāmakolaḥ | puṃ | grāmyaśūkare | vai. nigha.
grāmakror̤aḥ | puṃ | grāmyaśūkare | vai. nigha.
17.0.p1.3
grāmajaniṣpāvo | strī | nakhaniṣpāvyām
barvaṭī | rā. ni. va. 7
grāmajā | strī | kharjūravṛkṣe | pa. su.
grāmaṇīḥ | puṃ | nīlyām | nīla gām̐cha | hai. ja.
grāma(sya)mahurikā | strī | śṛṅgīmatsye
śiṅi māṃch | me. | hārā.
grāma(sya)mṛgaḥ | puṃ | kukkure | śa. ra. | gavādigrāmiṇī | strī | nīlovṛce | nīla gām̐cha
jaṭā.
grāmī(mi)ṇaḥ | puṃ | grāmyaśūkare | rā. ni.
va. 16 | kāke | kukure | me.
grāmoṣā | strī | nīlīvṛce | bhā. pū. 1bha.
pālaṅgaśāke | rā. ni. va. 7
grāmyakarkaṭī | strī | kuṣmāṃḍe | vikā.
grāmyakukkuṭaḥ | puṃ | pratudajātīyapaciviśeṣe
grāmakum̐kur̤ā | tanmāṃsaṃ snigdhaṃ vātaghnaṃ dīpanaṃ guru
rā. ni. va. 17
grāmyakuṅkumam | klī | kusumbhe | kusumaphūla
trikā.
grāmyakośā | strī | hastikībhātasyām
śūnyūna | rā. ni. va. 7
grāmyacaṭakaḥ | puṃ | bhaṭānīmapaciviśeṣe | hiṃ
nāṭ
grāmyadharmmaḥ | puṃ | maithune | ama.
grāmyapaśuḥ | puṃ | gavādiyāmavāsipaśuṣu | See
grāmamṛgaḥ
grāmyavarāhaḥ | puṃ | grāmaśaśūkare | gam̐yeo
śuśāra | tatparyyāyaḥ,- viṭcaraḥ (a.), viḍbarāhaḥ, gāmīṇaḥ, gāmakror̤aḥ, gāmakīlaḥ, viṣphalaḥ,
dārakaḥ | tanmāṃsaṃ medobalavīryyavarddhakaṃ vanavarāhamāṃsād ru. ca | rā. ni. va. 17
grāmyavaśaṃbhā | strī | pālaṅgaśāke | pa. su.
grāmyaśūkaraḥ | puṃ | grāmyavarāhe | rā. ni.
va. 17
grāmyā | strī | nīlīvṛkṣe | nīla gām̐ch | niṣpāve
gaṭhaiya| rā. ni. va. 7 | tulasīvṛkṣe | vai. nigha.
grāmyātibhogaḥ | puṃ | atyantamaithune | sā. ni.
grāmyāruhaḥ | puṃ | gardabhe | trikā.
grāmyodakam | klī | grāmyajale | vai. nigha.
grāvā(n) | puṃ | prastare | aru. | methe | va.
17.0.p1.4
grāvādiḥ | puṃ | pāṣāṇabhede | pām̐tharakūciṃ
pa. su.
grāsaḥ | puṃ | ghāse | kavane | kav| ama.
pāradasya dhātugrasanayogyatārūpe | śoṃśora svarṇagrāsa | sa caturvidhaḥ- “catuḥṣaṣṭyaṃśakagrāsāt
daṇḍadhārī bhavedrasaḥ | jalaukā ca dvitīyena grāmayoge sureśvari | grāsena ta tṛtīyena kākaviṣṭāsabho
bhavet | grāsena tu caturthena dadhimaṇḍasamo bhavet |”
ra. ci. 3a.| (vivaraṇaṃ pāradaśabde draṣṭavyam)
grāhaḥ | puṃ | śiśumāre | kuṃbhuka | rā. ni.
va. 16 | nakre | śaṅkara, jalahastī | a. ṭī. bha.
grāhṇakaḥ | puṃ | sitāvaravṛkṣe | kuchani śāka
rā. ni. va. 4 | ghāsamaṃcivi | bāṅga pāṃthī
bha. ra.
grāhlomaśā | strī | vacāyām | vaca | rā.
ni. va. 6
grāhiṇo | strī | aśmadarājabhāyām | kuru
durām̐gar̤ā | pa. su. | kṣīriṇyām | khiṛī
ra. mā. | śuklalajvālukāyām | śveta lajjālurī
vai. nigha. | ślenapacikhyām | na.
grāhiphalam | klī | kapitthaphale | katthara vela
rā. ni. va. 11
grāhivastiḥ | puṃ | niruhabastibhede | pichakāṃbastiviśeṣa | sa ca anrakṣādipriyaṅga dikāthina
caudraghṛtayuktena sādhyate | yathā-“priyaṅga digaṇakāthe ambaṣṭhādyena saṃyutāḥ | sacaudrāḥ saghṛtāścaiva
grāhiṇī vastayaḥ smṛtāḥ | etairjaiṣa ca yogeṣu snehāḥ
siddhāḥ pṛthak tathā | samaśeṣyathavā samyak vigneyāḥ
snehabastayaḥ ||” su.
grāho (in) | puṃ | kapitthavṛkṣe | pa. su. | raktakārpāse | vi | stambhane | vā. ṭī. hemā. | dhārakī
malastambhakare| yaddhikitītkaraṃ pācakaṃ tat grāhautyucyate | yathā-“dīpanaṃ pācakaṃ yat syāduṣṇātvāddravaśodhakaṃ | grāhi tacca yathā śuṇṭhī jīrakaṃ gajapippalīti ||” bhā.
17.0.p1.5
grāhyaḥ | puṃ | aśvatretseṃ | pa. su.
grīvā | strī | kṛkāṃṭikāyām | ghām̐r̤a | ama.
bhā. sa. 4bha cudrarīga-ci. | manthāyām | gām̐r̤apura
śikṣā | me. | tatparyyāyaḥ sirodhiḥ, kandharā
17.0.p2
a.), kambuiḥ, śirodharā (rā.
17.0-2
grīvārogaḥ| puṃ| grīvāgataroge grīvārogādi
grīvāsthi| strī| kaśerūkīītyatadākārārasthani
grīvī (han)| puṃ, strī (vinī)| uṣṭre | jaṭā.
grīṣmaḥ| puṃ| gharme ṛtau| garmikāla| tatparyāyaḥ, – uṣṇakaḥ, nidāghaḥ, uṣṇīpagamaḥ, tapaḥ,
uṣmā, uṣāgamaḥ (bha.), gharmaḥ, tāpanaḥ, uṣṇīgamaḥ,
uṣṇakālaḥ (rā.)| sa vaiśākhajyeṣṭhamāsayoḥ bhavati
grīṣmī rīṣabhakṣī proktaḥ| guṇāḥ–grīṣmo rukṣo'vikaṭukaḥ pittakṛtkaphanāśanaḥ | uṣṇatāghāma | mai.
tātkālikaṃ jalam abhisyandi | rā. ni. va. 14
grīṣmakarkaṭī| strī| grīṣmakarkaṭīviśeṣe
grīṣmakā| strī| puṣpaviśeṣe| mallikā, banamallikā | vai. nigha.
grīṣmaja| strī| avalīḍḍhe| loṃpā gācha
grīṣmapuṣpī| strī| koṣṭhaṣaṣṭye karavīrakṣauviṃ
grīṣma (ṣmodbha)vā| strī| navamallikāyām
grīṣmasundarakaḥ| puṃ| sūkṣmapatraśākaviśeṣe
grīṣmahāsā| strī| indratūlake | bikā.
grīṣmā| strī| līpraḍace| vai. nigha.| navamalligraiveyam (veyam) | klī| kaṇṭhabhūṣaṇe| hārai
graiṣikā (ṣmī)| strī | navamallikāyām
glānaḥ| tri| rogiṇi | rā. ni. va. 20
glāniḥ| strī| kṣayī| rā. ni. va. 20
ojaḥkṣayādijanyadehajāḍye | “gnāniraujaḥkṣayād rkhādadyaurṣācca samājavet|” śāṅgaṃ. pū. 67.
“vaktrau madhuratā tandrā hṛdayodveṣṭanaṃ bhramaḥ| nacānnaṃ
rocate yarkhā glāniṃ tasya vinirdiśet|” bhā.
sū. prā. 4 a.
glāsnuḥ| tri| rogiṇi| rā. ni. va. 20
glauḥ| puṃ| karpūre | ama. | candre
ghaṭo| strī| kṣudraghaṭe | sumpahī.
ghaṭoyantragrahaṇī| strī| grahaṇīrogabhede
ghaṭṭagā| strī| dākṣiṇātyanadīviśeṣe | etajjalaṃ
guṇeḥ kaṇāsaddaśam | svādataraṃ pathyaṃ kāntidañca
rā. ni. va. 14
ghaṭṭaṭaḥ| puṃ| śākādisiddhavyañjanaviśeṣe | śākera
ghaṇṭe, netyera ghaṇṭe| guṇāḥ-balyaḥ rucikaraḥ
vātaghnaśca| rāja.
ghaṇṭakarṇaḥ| puṃ| kṣudracupaviśeṣe| gheṃṭakūla,
ghaṇṭakarṇaḥ| puṃ| kṣudracupaviśeṣe | gheṃṭūkogala
ghaṇṭakeśvaraḥ| puṃ| svanāmakhyāta-puṣpavṛkṣaviśeṣe
ghaṇṭā| strī| kṣitimalāyām| rā. ni. va. 4
ghaṇṭākaḥ| puṃ| ghaṇṭāpāṭalibṛkṣe | ghanṭopām̐r̤ala | ja. da. | jālinyām| jhiṅge| vai.
nigha.
ghaṇṭākarṇaḥ| puṃ| ghaṇṭakacurī| gheṃṭugāṃcha
ghaṇṭāpāṭaliḥ| strī| svanāmakhyātavante
ghaṇṭāravā (vī)| strī| vaṇaśaṇavṛkṣe | śaṇa
ghaṇṭālaḥ| puṃ| madanavṛkṣe | mayanā gām̐cha| rā.
ni. va. 6
ghaṇṭālikā| strī| madhuramātuluṅgavṛkṣe| bha.
ghaṇṭālī| strī| kośātakyām | jhiṅgā
ghaṇṭāvaujaḥ| puṃ| jaipālavṛkṣe | jayapāla
ghaṇṭāśavdam| klī| kāṃsyadhātau | kām̐sā
ghaṇṭāśrotā| strī| ativalāyām| rā. ni.
ghaṇṭāśīlā| strī| mahāśaṇavṛkṣe | vai. nigha.
ghaṇṭāśreṇī| strī| koṣātakyām
ghaṇṭikaḥ| puṃ| pādiṭalajantuviśeṣe | arka.ci.
ghaṇṭikā| strī| mūktajivvāyām| ālaghaṇṭinauvojam| klī| jaipālabīje| rā.
ghaṇṭaḥ| puṃ| karikaraṇḍabhūpakṣau| uṣā. | uṣāghaṇḍaḥ| puṃ| madhumakṣikāmbāyū| amare | uṣā.
ghanaḥ| puṃ| mustāyām| mūṭhāṃ| rā. ni. va. 21
ghanakaphaḥ| puṃ| karakāthām | śila| cikā.
ghanakālaḥ| puṃ| varṣakau| śa. 2.
ghanagolakaḥ| puṃ| svarṇe, raupye ca | sañciddhaghanacandanādiḥ| puṃ| bātapittajvare yathārtha
ghaḥ| puṃ| ghaṇṭāyām| me.
ghaṃsaḥ| puṃ| dine| veda. ni.
ghaṭaḥ| puṃ| kalase| ama | droṇaparimāṇe
ghaṭakaḥ| puṃ| binā puṣpaṃ phalavati vṛkṣe, uḍumbaghaṭadeśajam| klo| gar̤alavaṇe| rā. ni. va. 6
ghaṭarājaḥ| puṃ| kandarpe | chā.
ghaṭā| strī| madhūrakarkaṭikāyām| miṣṭe lebū
ghaṭābhidhā| strī| ghaṭākāraphalālābubhede,
ghaṭālābuḥ (vū)| strī| kumbhakumbhāyām| rā.
ghaṭāstikā| strī| madhūrakaṃkaṃyām | miṣṭe
ghaṭikam| klī| nitambe | ma. ca.
ghaṭikā| strī| muhūrttaparimāṇe| duīdaṇḍa
ghaṭikā lavaṇam| klo| viddalavaṇe | biṭhe
sajalaṃ| etacchītasitāyutampivennaraṃ jvaracchardditṛṣārucidāhaharam |” mūtā, raktacandana, kṣetapāpar̤ā, kaṭakī, veṇāra mūla, pala़tā, bālā
pratyeka 14 rati | jala
17.0-2.p1.1
śa. śe. 0/0
poyā| prakṣepa—cini 4 māśā | sā. kau.
ghanacchadam | klī | tālīśapatre | rā. ni. va.
6| śiguvṛce| sajinā gāṃcha| hai. nigha.
ghanajamvālaḥ | puṃ | juluke| gam̐ḍuṣa | trikāṃ
ghanajīvanaḥ | puṃ | cātakapakṣiṇi
ghanajvālā | strī | meghadīptau | śabdara.
ghanatā(to)kṣaḥ | puṃ | cātakapakṣiṇi | sāraṅgapakṣiṇi | jaṭā. | trikā.
ghanatvak | puṃ | śūkaroṣṭhe | śveta lodhra
hai. nigh
ghanadrumaḥ | puṃ | vikaṇṭhakavṛce | rā.
ghanadhvaniḥ | puṃ | meghagarjane | sukhātām | ra.
gā. saṃ. rasanighāmake
ghananābhiḥ | puṃ | dhūme | śabdara.
ghanapatraḥ | puṃ | punarnavāyām
ghanapallavaḥ | puṃ | śigruvṛce | sajinā gāṃcha
hai. nigh.
ghanapāṣaṇḍaḥ | puṃ | mayūre | śa. mā.
ghanapāṣāṇaḥ | puṃ | kāntapāṣāṇe | abhrake
ratna. ra. mahāñjarākurja
ghanaprabhaḥ | puṃ | rājāvarttanamaṇau | vai. nigh.
ghanapriyā | strī | • kākajambūvṛce | banajāṃga
rā. ni. va. 12 | nadījambvām | vai. nigha.
ghanaphalaḥ | puṃ | vikaṇṭhakavṛce | rā. ni. va. 11
tarambūje | taramuja gāṃcha | vai. nigha.
ghanaphaॅgilā | strī | kākamācyām | gur̤akāmaī | vai. nigha.
ghanamūlaḥ | puṃ | moraṭalatāyām | laॅtākar̤āra
rā. ni. va. 3
ghanamūlā | strī | kākamācyām | cīramūkhīviśeṣe | vai. nigh.
ghanaravaḥ | puṃ | mayūre | vai. nigha.
ghanarasaḥ | puṃ | moraṭe | latākar̤ār̤a | me.
sūrvyāghāt | mūśaṃrā | ra. sā. | jale | karpūre
pauṣkaravyām̐m | kaṣārthe | sāndraniryāsai | samyaksiddharase | me. | rā. ni. va. 14
ghanarūpā | strī | khaṭīśarkarāyām | phūlathar̤i
vai. nigh
ghanavalaḥ | puṃ | moraṭhalatāyām
17.0-2.p1.2
ghanavallikā (llī) | strī | amṛtasravālatāyām
rā. ni. va. 3
ghanavāsaḥ | puṃ | kuśāṅge | śārā
ghanaśṛṅgo | strī | meghaśṛṅgām | vai nigha.
ghanaśyāmaḥ | tri | nivir̤akāṣṇeryye
ghanasañjñā | strī | guhāyām | vai. nigh.
ghanasamayaḥ | puṃ | varṣākāle
ghanasāraḥ (kaḥ) | puṃ | karpūre | rā. ni. va.
12 | ra. sā. saṃ. | vasantatilakarase | bhā. u.
vājī. | jva. ci. aganyādidhūpe | vai. nigh. dāha.
ci. rasādivuṭyām | bhā. ma. śle. mū. ghā. ci.
jale | dharaṇi. | dadhiṣācantaṃ pārade | me.
candane | vai. nigha.
ghanasūnaḥ | puṃ | moraṭalattāyām | latākar̤ār̤a | rā. ni. va. 3
ghanaskandhaḥ | puṃ | kṣīṇāsaṅkoce | janapāī,
kām̐ur̤ā | rā. ni. va. 11
ghanakhanaḥ | puṃ | taruhulīyaśākavṛpe | kām̐ṭānaṭeṃra jhār̤a | rā. ni. va. 5
ghanā | strī | maḍuparṇolatāyām | rudrajaṭāyām
rā. ni. va. 3
ghanākāraḥ | puṃ | paryāyām | vai. nigh.
ghanājnisaham | klī | uttamakāṃse | vai.nigha.
ghanāvaṭa| strī | kākajaṅgāyām | keuṃyā
ṭhoṃr̤ī | śa. ca.
ghana'vanaḥ | puṃ | mattahastini | śrama.
'ghanāghanā | strī | kākamācyām | śa. ca.
ghanātyayaḥ | puṃ | śaradvatau | he. ṣa.
ghanāntaḥ | puṃ | śarahatau
ghanāpahā | strī | kākamācyām
ghanāmayaḥ | puṃ | khajūṃravṛce | trikā.
ghanāmalaḥ | puṃ | punarnavāyām | candanavaṭe
vāstūkaśāke | bhitnā.
ghanārāvaḥ | puṃ | cātakapakṣiṇi | vai. nigha.
ghanāvahā | strī | kākamācyām | karṇakīṭāyām | kāṇachir̤ā | pa. mu.
ghanāśrayaḥ | puṃ | (Aether.) cākāśe
ghanāhvam | klī | abhradhātau | pa. mu.
ghanetaram | klī | dadhini | dahe | a.
17.0-2.p1.3
ghanodbhavam | klī | plauhakīṭe | madhūtre | vai.
nigha.
ghanopalaḥ | puṃ | karakāyām | he. ca.
gharahaṃḥ | puṃ | peṣaṇayantre | yām̐tā
घर्घटः । पुं । (Pimelodus gagora or
P. tengara.) matsyabhede | ṭeṃāṃgśa gāṃcha
śa. ra.
ghargharaḥ | puṃ | peṃcake | peṃcā | triṃkāṃ | tṛṣānale | he. ca. | (kaḥ) nadaviśepe | sajjabrvaṃ rūcaṃ
śītalaṃ dīpanaṃ pathya valyaṃ coṣṇaṅgapuṣṭikārakaṃ
rā. ni. va. 14 | vi | kharaviśeṣe | me.
ghargharikā | strī | ghargharanade | bhraṣṭadhānye
thar̤e | he. ca. | cudraghaṇṭikāyām
ghardharo | strī | kiṅkiṇyām | ghujūra
ghūrghurī (prā) | strī | tannāmakakīṭe, yamakīṭe
jūrakhuriyā pokā | ra. mā.
gharmmaḥ | puṃ | svede | ghāma | rā. ni. va. 18
tatparyyāyaḥ,–bhidādyaḥ, khedaḥ (a.), sipraḥ (ja.),
sravaṇaṃ (śabdara.), tanubasaḥ (hā,) prasravaṇaḥ (vi.),
prasvedaḥ (suśru.) | ātape | uṣmaṣi | trikā.
grīṣmako | he. ca.
gharmmacarcikā | strī | gharcacikāyām | ghāmāṃcī
yathā—“khedavāhoni duṣyanti grīṣmoṣmaśramasaṃśayā
tataḥ svedaḥ pravatrttata dugendhā ghacarcikā | rājikālakṣipotyā yato gharmāvicarcikā ||” prayogā.
gharmmajaḥ | puṃ | javādikasūrikāyām | ghām̐ṭām̐śī
vai. nigha.
gharmadudhaḥ (dyutiḥ) | puṃ | sūrye
gharmadoṣaḥ | puṃ | khaṃdādhikye | gāru.
gharmmapayaḥ | klī | ghamajale | uṣṇīdake | vai. nigha.
gharmmavicarcikā | strī | ghacarcikāyām
ghamrmmāntaḥ | puṃ | varṣarttau | rā. ni. va. 21
ghamrmāntakāmako | strī | paciviśeṣe | vakunī
vaka
gharmmāmvu (mbhaḥ) | klī | gharme | ghāṃma | rā. ni.
va. 18
gharṣaḥ | puṃ | karkaśikāyām | karkaśa kurā
ca. da. āśrotane
17.0-2.p1.4
gharṣaṇam | klī | gharṣaṇakarmaṇi | ghasā | “dharṣaṇadabhighātāho |” ni.
gharṣaṇālaḥ | puṃ | suvarṇe, śilāputre | lor̤ā
trikā.
gharṣaṇī | strī | haridrāyām | trikā.
ghalam | klī | takre | śa.
ghasiḥ | puṃ | bhatre | āāhāri | he. ca.
ghasraraḥ | puṃ | andhare | ulūka | bhrama.
ghasam | klī | kukume | trikā. | puṃ | divase | me.
ghāṭaḥ | puṃ | ghāṭāyām | śāṃr̤a | śa. ra.
ghāṭā | strī | nāgavalāyām | rā. ni. va 4
śiraḥpaścātyanyau | ghāṃr̤a | rā. ni. va. 18 | tatparthyāyaḥ,—avaṭuḥ, kṛkāṭikā (a.), śiraḥpaśyāt,
sandhiḥ (rā.), ghāṭaḥ, kṛkāṭo (śabdara.), ghāṭikā
17.0-2.p2
śa.
17.0-2.p3.1
ghāṭākhaḥ | tri | vandhure | su. ni. 8a.
ghāṭikā | strī | ghāṭāyām | ghāṃr̤a | śa ca.
fastuosa.) dhūstūravṛce | hārā.
ghātajakurum | klī | sūvakaśvaroge | ni.
ghāta(ti)pathī (in) | puṃ | A hawk or
falcon. śyenapakṣiṇi | bāja pām̐khī | hārā.
ghādaḥ | puṃ | prīyaṇe | he. ca.
ghāsiṃkā | puṃ | chatadhūpe | ciur̤a | he. ca.
ghāsaḥ | puṃ | tṛṇe | śaṣpe | ghāsa | śrama. | tatparyyāyaḥ,—yavasaṃ (a.), javasaṃ, yavasaḥ (bha.), gadādanam (a.), yavāṃśa, yabasa. (śabdara.)
ghāsiḥ | puṃ | agnau | vi.
ghuḥ| strī| nāsāyām| vai, nigha.| dhvanau| śa
ghughukat| puṃ| vakakapote| dhūkū| vai, nigha.
ghughulāravaḥ| puṃ| pārāvate| vai, nigha.
ghuṇṭaḥ| puṃ| pādagranthau| pādakera gām̐ṭhi| he, ca.
ghuṇṭiḥ (ṭī) (kaḥ, kā)| puṃ, strī| jaṅghāṅghrisandhiyayo| gulpha| "jaṅghāṅghisandhiyayostu
ghuṭikā gulpha ityapi|" he, ca.| rā,ni,va. 18
ghuṇaḥ| puṃ| kāṣṭhakrimau| ghūṇa| kliṅkacaṅge bharataḥ
tatparyāyaḥ, -kāṣṭhavedhakaḥ (bhā,), kāṣṭhalakṣakaḥ
(bhū.), ghūṇaḥ, kāṣṭhakīṭaḥ (he.), kiṇaḥ| bhramare
vai, nigha.
ghuṇadayitā| strī| ativiṣāyām| ātaīśa
vai, nigha, jva. ci, akīdiḥ| "ghaṇopadhavasadayitā|"
ghuṇapriyā| strī| ativiṣāyām| kyātiviṣāyām| (athavāthavatse)| vā, sū. 65 a.
"kaṭukā maricaṃ ghuṇapriyā ca gaṇḍauram|" ca, da,
pāṇḍu, ci.| śvasadalīvṛkṣe| vai, nigha.
ghuṇavallabhā| strī| kākṣātiviṣāyām| kāna
ātaīśa| bhā.
ghuṇā| strī| kālātiviṣāyām| vai, nigha.
ghuṇṭaḥ (kaḥ)| puṃ| gulphe| śa, mā.| he, ca.
ghuṇṭā| strī| cudrabadare| vai, nigha.
ghuṇṭikam| klī| vanakāroghe| viśavūṃṭe
śa, ca.
17.0-2.p3.2
ghuṇṭikā| strī| siṃhapucchikāyām| choṭe
cām̐kule| gulphe| siṅgikyām
ghuṇḍaḥ| puṃ| bhramare| uṇā.
ghurghuraḥ (kaḥ) (ro)| puṃ, strī| bhramare| kīṭaviśeṣe| ghughūkhiyā pokā| viṣkā.| (kra.)
śabdānviśeṣe| galā ghar̤a ghar̤a karā| ca, du,
10 a.
ghulañcaḥ| puṃ| gavedhukāyām| gar̤agar̤a| ra, mā.
ghulaghulāravaḥ| puṃ| pārāvatabhede| rā, ni, va.
18
ghusṛṇam| klī| kuṅkume| viṣkā.| si, yo, va,
da, vā, vyā, ci.| "ghusṛṇaiḥ pallāvaiḥ|"
ghūkaḥ| puṃ| ulake| he, ca.
dhūkāriḥ| puṃ| kāke| he, ca.
ghūkāvāsaḥ| puṃ| śākabhede| vai, nigha.
sāhor̤avṛkṣe| śām̐or̤ā gām̐cha| rā, ni, va, 2
ghūrṇaḥ| puṃ| yauṣmasundarake| gaumā| śa, ca.
ghūrṇanam| klī| bhramaṇe| he.
ghūrṇiḥ| strī| ghūrṇane| ghūruni| he, ca.
ghṛṇāvāsaḥ| puṃ| kuṣmāṇḍe| viṣkā.
ghṛṇiḥ (ṇī)| puṃ| manyukare| vai, nigha.
kiraṇe| (a.)| sūrye| jale| śai.| aśrarogaviśeṣe| tenāgrasya nāsābhyantare granthipir̤akā'phā
bhavanti| nāsikābhyantare yasya pir̤akānāṃ
samudbhavaḥ| vraṇaṃ vā yadi vā śothastasya vidyād ghṛṇoruṇam||" ca, da, 98a.
ghṛtam| klī| navanītajapadārthe| ghi, ghṛta
tatparyāyaḥ, -ājyaṃ, haviḥ, sarpiḥ (a.), puroḍāś
(vyāka.), ājaṃ (ja.), toyadaṃ (me.), vahnibhogyaṃ
(kra.), pauthaṃ (u.), pavitraṃ, navanītakaṃ, avataṃ, cāmikāraḥ, haumyaṃ, āyuḥ, taijasaṃ (rā.)| ghṛtaṃ dvayavidhaṃ
gavyamāhiṣājāyagārḍa bhauṣṭrāvikaikaśamātṛṣkahastina'bhedena| teṣāṃ guṇādikaṃ tattatparyyāyeṣu gamyam
sā. ghṛtaguṇāḥ-"āyurvaidyaṃ dehadā kāryaṃ
saukumāryya kāntibuddhikṣitivalakaraṃ śītalaṃ bālyayauvanavārddhakeṣu pradhānabalakaraṃ pathyañca| rā, ni,
17.0-2.p3.3
va, 15| purāṇaghṛtaguṇāḥ- "sarpirjīrṇaṃyaiva khaludyadyaṃ ca mūrcchārikronmādakaṇṭhīkṣiśūle| śophāgraṃthyarśīgadopagratheṣu śastaṃ sarpirjīrṇaṃyaiva nṛṇāṃ
syāt|| navasya guṇāḥ- "balakārya tarpaṇabhojaneṣu
śrame ca pittānila recakau| naitāmaye kāmalapāṇḍuroge kṣaye navaṃ sarpiudāharanti|| jvare
viṣamartta pu viṣavikāroyāsarīsake vā śaṭite tathāgnī
pānādyarthe vāpi sadārudye vā śastaṃ na sarpirvahumanyate
na ||" bhavi, 6 a.| pakkaghṛtaṃ - varṣāntaraṃ hīnavīye || bhā.| tarpaṇainevarogaghnaṃ dāhanutyathavā
ghṛtam| yathā-ghṛtamaṣṭraguṇaṃ pakka' nirkaṇe sthirakho
'sāthai kiścit śīte haridrāmātuluṅgarasamustasāmalakoharītakīvibhītakānāṃ kalkaurujānāṃ yathākramai
pratyekaṃ palena mūrcchāīyat| yathā- "dhātrīpathyāvibhītairjaladhararajanīmātulukarasaiśca sañcairetaiḥ supiṣṭaiḥ
palakaparimitermandamandānalena| ājyaprasthaṃ niketaṃ
paripacanaśṛtaṃ mūccha vaidevabhijñaḥ tasmādābhīpadothe
tyajati ca sahasā vīryyavānkauladyādi ||" bhaiṣa.
ghṛtakarañjaḥ| puṃ| karañjaviśeṣe| ghinnā karamacā
tatparyāyaḥ,-prakīryyaḥ, ghṛtaparyaṃkaḥ, krimvapacaḥ,
tapastrī, viśāriḥ, kimbraśākaḥ, virecanaḥ| guṇāḥkaṭūṣṇaḥ vātaghnaḥ vraṇanāśanaḥ lavdhopannaḥ arīṃtaya
rā, ni, va, 6
ghṛtakā| strī| ghṛtakumāyyīm| vai, nigha.
ghṛtakumārikā (rī)| strī| snāmakhyātavṛce| ghṛtakūragāṃtī| dhi ciukumārī| tatparyāyaḥ, -kumārī, taraṇiḥ, sahā (śabdara.),
aphalā (kra.), bahupatrī, suvahā, surasā (dravyābhi.),
kanyakā, dīrghapatrikā, sthaleruhā, mṛduḥ, kanyā,
amarā, ajarā, kaṇṭakaprāvṛtā, vipulasravā,
17.0-2.p3.4
aṅganī, vīrā, bhaṅgehā, taruṇī, rāmā, kapilā,
ambuvidyavā, sukaṇṭakā, sthūladalā, gṛhakanyā,
adalā| guṇāḥ-himatvaṃ tiktatvaṃ maddhatvitvaṃ kaphapittakāsaviṣavāsakuṣṭhanāśitvaṃ rasāyanacca| rā.
adhiśca "kumārī bhedinī śītā tiktā netrā rasāyanī| madhurā vṛṃkṣaṇī balyā vṛṣyā vātaviṣapraṇut
gulmaplīhāyakṛdadddhakaphajvarahrī haret| granthidagdha-visphoṭa - pittarakta - lagamayān ||" bhā.
See gṛhakanyā
ghṛtaparṇakaḥ| puṃ| ghṛtakarañje| rā, ni, va, 9
ghṛtaparṇaḥ| puṃ| chate| vai, nigha.
ghṛtapūraḥ (kaḥ)| puṃ| candrapuloti ghiyīr̤a
prati ca khyāte viṣṭakaviśeṣe| tatparyāyaḥ,piṣṭapūraḥ, ghṛtavaraḥ, ghārttikaḥ| he.| tatprathāṇā- "marditāṃ samitāṃ coranārikelaghṛtādibhiḥ| avagāhya ghṛte paktvā ghṛtapūro'yamucyate
ghṛtapūrī guruhṛ ṣyaḥ kaphakṛt raktamāṃsadaḥ| raktapittaharo hṛdyaḥ svāduḥ pittaharo'dhikaḥ ||" bhā.
prakārāntaraṃ yathā- "godhūmacūrṇa suśakṣṇa svacchaṃ
tasmin ghṛtaṃ cipet| yāvattat, pikkhitāṃ gacchet
paścāhugdhe vimardayet| phenayitvā dravībhūte tataḥ
pātre ghṛtaṃ nyaset| sambaddhaṃ sudṛte tapte tasya dhārāmapāvahet| yāvacca vyāpya tanpātra mandairaddahṛtapūrakaḥ| yatkiñcinnāsatāṃ yāte khaṇḍapaṅke nimajjayet ||" guṇāḥ- "sa vṛṣyo guruhṛdyaśca balakṛddhātuvardhanaḥ| kaphāmramāṃsalakaro vātapittakṣayaṃ
haret ||" vai, nigha.
ghṛtapūrṇaḥ| puṃ| ghṛtakarañje| bhā.
ghṛtamaṇḍaḥ| puṃ| anne, bhakte| vai, nigha.| sarpimaṃṇḍe| guṇāḥ-madhuraḥ kharaḥ yonitrīvākṣiśirasāṃ
śūlaghnaḥ vastinakhācipurakeṣūpadiśyate| su, sū,
45, a.
ghṛtamaṇḍalikā| strī| haṃsapādīvṛce| rā,
17.0-2.p3.5
ni, va, 5| raktalajjjālukāyām| kākajaṅghāyām
vai, nigha.
ghṛtamaṇḍā| strī| madhūkau| mālakāṃkur̤ī,
mākar̤aśūtām̐| ra, mā, śa, ca,| raktalajjālukāyām| vai, nigha.
ghṛtavaraḥ| puṃ| ghṛtapūre| moinabhogai| he, ca.
ghṛtahetuḥ| puṃ| navanīte| nani| vai, nigha.
ghṛtā| strī| kākajaṅghāyām| śa, ca.| kākatuṇḍikāyām| keṭoyām̐| vai, nigha.
ghṛtāṅkaḥ| puṃ| saraladrave| saralagām̐chera āṭhā
viṣkā.
ghṛtācī| strī| elāyām| vai, nigha.| rājño
veda.
ghṛtācī (garbhā) sambhavā| strī| sthūlailāyām
bar̤a elāīca| rā, ni, va, 6
ghṛtābhyaṅgaḥ| puṃ| ghṛtamaddane| ghṛtamardaina| tatra
vidhiniṣedhau- "vāte pitte kaphe rakte sannipāte
kṛśāṅgake| maddabhūcchīpralāpeṣu tṛṣṇādāhajvareṣu ca
santataṃ santate jīṇaṃ hādhyamāne viśeṣataḥ| bālamadhyamajīrṇānāṃ ghṛtābhyaṅgaḥ praśasyate|| gulmaplīhāprisadana-kāmalā-sātisāriṣu | śvāsakāsodaraccharddhi pāṇḍu sarvvāṅgaśothiṣu || vidradhī pārśvaśūleṣu
gacchamālā'rbudādiṣu| śītajvare pramehe ca ghṛtābhyaṅgo na śasyate ||" ḍaḍḍā.
ghṛtāhvaḥ| puṃ| dṛkadhūpe, kṛtrimadhūpe| saralaniryāsiti| viṣkā.
ghṛtilā| strī| pṛśnipayyā̍m| cākuliyā
paṃ, su.
ghṛtailī| strī| tailapāyikāyām| tolāpokā| he, ca.
ghṛṣṭam| klī| sadyovraṇaviśeṣe| ghasāra nāgiyā
ghā vā cūta| "vimattalam yadaṅga hi saṅghaṣīdavyathāpi vā| uṣāsrāvānvitaṃ tacca, ghaṣṭamityupadiśyate ||" su. ci. 2 a. | puṃ | godhūme | vai.
nigha.
ghṛṣṭatalaḥ | puṃ | aśvasya pādarogaviśeṣe | lakṣaṇaṃ
yathā-“ghṛṣṭaṃ bhūmau talaṃ yasya tālībhavati vājinaḥ
tasya ghṛṣṭatalo nāma pādarogaḥ prakīrttitaḥ ||” ja.
da. 38 a.
17.0-2.p3.6
ghṛṣṭiḥ | puṃ | śūqare | pa. mu. | (ṣṭī) strī | varāhakrāntāyām | vārāhīkande | cāṃgara āṃvū
ama. | varṣaṃṇe | aparājitāyām | me.
ghṛṣṭilā | strī | pṛśniparṇyāma | cāṃgūliyā
ra. mā.
ghṛṣṇiḥ | puṃ | vanavarāhe | vai. nigha.
ghañjulikā | strī | ( Arumorinense. )
krauṃcādambe | deṃdū | ra. mā.
ghoṭaḥ (kaḥ) | puṃ | aśve | pa. mu. | See aśvaḥ
ghoṭakāriḥ | puṃ | mahiṣe | vai. nigha. | karavīre
ghoṭakodumbam | lī | śvetadugdha | thūr̤īra
dūdha | guṇāḥ - rucāmlaṃ lavaṇaṃ dīpanaṃ laghu dehasthairyyakaraṃ bakhyaṃ gauravaqāntikṛcca | rā. ni. va. 15
See śvadhaucīraṃ
ghoṭagalaḥ | puṃ | kāśatṛṇe | vai. nigha.
ghoṭikā | strī | bar̤avāyām | bahalīghor̤āke
bar̤a śūnī | tatparyyāyaḥ, -karkaṭī, turaṅgī, caturaṅgā | guṇāḥ -kaṭūṣṇaṃ madhuraṃ vātaślaṣma kaṇḍūkuṣṭharaktaśothapnacca | rā. ni. va. 5 | See līthī
ghoṭikāntā | strī | līṣīśāke | bhā.
ghoṭo | strī | ghoṣṭrāyām | śaṃśāṃkūla | rā.
ni. va. 8 | ḍakhavadaravṛkṣe. | vai. nigha.
ghoṇakaḥ | puṃ | maunasasarpe | vai. nigha.
ghoṇasā | strī | latāviśeṣe | vai. nigha.
ghoṇā | strī | nāsikāyām | ro. ni. va. 18
aśvasya nāsācchidrocchimabhāge | ja. da. 2a.
chikkitām | hem̐ciṭhā | vai. nigha.
ghoṇāntabhedanaḥ | puṃ | āraṇyaśūqare | vana
śūkara | vai. nigha.
ghoṇo (mnū) | puṃ | śūqare | vanaśūqare | pa. mu.
gopaghaṇṭāyām | śaṃśāṃkūla gāṃcha | maṃ kaṃ coṭī
gor̤anī | tatparyāyaḥ, -vadaraṃ, gopaghaṇṭā,
śṛgālakoliḥ, kapikoliḥ, hastikoliḥ, vadarīphadā, karkandhūḥ | guṇāḥ - kaṭuḥ uṣṇā madhurā
vātaghnī vraṇakaṇṭha tikuṣṭhathayaśucī ca | rā. ni. va.
17.0-2.p3.7
8 | pūgīvṛkṣe | sum̐āri gāṃcha | rā. ni. va. 11
vā. sū. 15 a. | madanavṛkṣe | nāgabalāyām
śākavṛkṣe | śeśuna gāṃcha | vai. nigha.
ghoṇṭākhyaḥ (khyaḥ) | puṃ | madanavṛkṣe | mayana!
gāṃcha | rā. ni. va. 8
ghoṇṭāphalam | lī | pūgaphale | sum̐āri
vai. nigha. | vadarīphale | sū ci. 10a.
ghonasaḥ | puṃ | maunasasarpe | bilisasape | he. ca.
ghoram | lī | viṣe | rā. ni. va. 6 | puṃ | vannikuṇḍale | nāīkuṇḍala | ci | mārake | bhā.
ghorakuṣṭhahā | strī | śvetālītikṣvālalatāyām
vai. nigha.
ghorakudyam | lī | kāṃsye | rā.
ghorapaṭṭaḥ | puṃ | pūgavṛkṣe | supārī gāṃcha | mada.
va. 6
ghoradarśanaḥ | puṃ | ulūke | taracaum̐ | ṭam̐udau
bām̐śa | rā. ni. va. 16
ghoranṛsiṃho rasaḥ | puṃ | sannipātajvare rasaḥ
“bhāgaikaṃ mṛtatāmasya dvibhāgaṃ mṛtalauhakam
tribhāgaya mṛtārasaḥ caturbhāgaṃ mṛtābhrakam | mācikaṃ
rasagandhī ca tathā śuddhā manaḥśilā | catvāryyatāni
tāmrāsya pratyekaṃ tulyameva ca | garalaccābhṛtulyaṃ syāt
trikaṭuyābhratulyakaḥ | etatsarvvasamaṃ deyaṃ viṣamākhyaṃ
tathaiva ca | etatsarvvasya dravyasya dviguṇaṃ kālakūṭakaṃ
mātsyāhipadmamāyūradṛṣṭipiṣṭairvibhāvayet | citrakasya
draveṇaiva pratyekaṃ yāmamātrakam | sarṣapābhā vaṭī
kāyī......| dāpayeddaṭrikāmekāṃ payaḥpaiṭorasauna
ca ||” bhaiṣa. | viṣamākhyaṃ kucaleke
ghorapuṣpam | lī | kāṃsye | rā.
ghorapradā | strī : godhāyām | gośāṃpa | vai.
nigha.
ghorarāsanaḥ (rāsī) | puṃ | śṛgāle | cikā.
ghorā | strī | daivadāvyām | deśātām̐r̤ā | rā.
ni. va. 3
gholam | lī | sardhvaṃ sajalamathite dadhini
17.0-2.p3.8
snāna | su. sū. 45 a. | tatparyyāyaḥ, - daṇḍāhatam, kālaśeyam, ariṣṭaṃ, gorasaḥ, ghalaṃ,
mathinaṃ, kevalaṃ, bhagrasāmbikaṃ (śavdara.)| vijalamathite dadhani | ra. mā. | pādajalavibhāṃgadadhikṛte tatre | rā. ni. va. 15
gholavaṭakaḥ | puṃ | gholakṛtavaṭake| gholabar̤ā | he. nigha.
ghokhiḥ (lo) | strī | patraśākaviśeṣe | śākaviśeṣe | hiṃ colī, nauṃḍacoli, virugosi
tatparyyāyaḥ, - ghillikā, gholiḥ, kakhambaḥ,
kulabālukā | gholo dvidhā kṣetrajārāmacīttibhedāt | guṇāḥ- kṣetraśākaṃ savaryaṃ rucyam amlaṃ
vātakaphapnaśca | ārāmagholiśākam amlaṃ rucyaṃ
rucyaṃ vātapnaṃ pittanaṃ prakaraṃ jīrṇajvarāpaham | rā.
ni. va. 6
gholikā | strī | gholi | hai. nigha.
ghoṣaḥ | puṃ | kāṃsye | tāṃbāṃ va ruṣṭhāṃga nirmitaṃ
śāṃsū | pa. mu. | ghoṣālatāyām | me. | maśake
paṭīle | samare | vikā.
ghoṣakaḥ | puṃ | kīśātakyām | hastikṣīṣālatāyām | ghāghāṃ, maṃdhūlatāṃ | tatparyyāyaḥ, - dhāmārgavaḥ, (a.), ghoṣaḥ, ghoṣālatā (śavdara.),
koṣaphalaḥ (ja), ghoṣakākṛtiḥ, ādāvī, devadālī, turaṅgakaḥ | bhā. pū. 1bha. śākava. | See
kośātakī
ghoṣakā | strī | ghoṣālatāyām | vai. nigha.
ghoṣakākṛtiḥ | puṃ | ghoṣāyām | ghām̐śaṃ
natā | ra. mā.
ghoṣathaḥ | puṃ | kīkīlī | śa. ra.
ghoṣapuṣpam | lī | kāṃsye | rā. ni. va. 13
ghoṣayinuḥ | puṃ | kīkīli | cikā.
ghoṣavatī | strī | śatāhvāyām | śulaphā | vai.
nigha. | vīṇāyām | he.
ghoṣā | strī | (Anethum sowa.) śatāhyākhyavṛpe | maurī, śulaphā | rā. ni. va. 4
karkaṭaśṛṅgayām | rā. ni. va. 6 | vir̤aṅge | vai. nigha.
ghoṣātakī | strī | śvetakīśātakyām | śveta
17.0-2.p3.9
ghāṃdhāṃ | ra. mā. | tatparyyāyaḥ, - madaṅgī,
jālinī, kṣatavedhakaḥ, śvetapuṣpā, āphūtikvathā,
jyotsnā ! ra.
ghoṣitaḥ | puṃ | śikhamāri | guśuru | vai. nigha.
ghoṣilaḥ | puṃ | vanaśūkare | vai. nigha.
ghrāṇam | lī | snānākhyajñānendriye | nāsikā
rā. ni. va. 18 | āghrāṇe | mā. ni.
ghrāṇatarpaṇaḥ | vi | ghrāṇendriyatṛptijanake | śrama.
ghrāṇaduḥkhadā | strī | chikkiyām | hem̐caṭhā
bhā. | nāsāroge | śām̐ci | vai. nigha.
ghrāṇapākaḥ | puṃ | nāṃsāpāke | vā. u. 18a
“sadāhaḥ śvayathuḥ sapākaḥ syāt ghrāṇapāko'pi
raktapittāt |” cara.
ghrāṇendriyam | lī | nāsikāyām | vai. nigha.
ghrāṇodakam | lī | nāsārandhreṇa prātarniśīthodakapāne | nāṃṭaka jala ṣām̐vā | guṇāḥtācnecalaṃ khargācāryyasaddaśanajaśālinaṃ buddhimattvamaśvinīkumārasaddaśatvaṃ śirīroganāśitvaṃ valipalitavihīnatvacca | rā. ni. va. 14
ghrātiḥ | strī | nāsikāyām | śa. ca.
ca
caḥ| puṃ
cakoraḥ (kaḥ)| puṃ
cakram| klo
cakrākaḥ | puṃ
cakrakaraḥ | pu'
cakrākā | strī
cakrakārakaḥ | puṃ, strau
cakrakulyā | strī
cakragajaḥ | puṃ
cakragaṇḍuḥ | pu'
cakragucchaḥ | pu'
cakragulmaḥ | pu'
cakratailam | klo
cakradaṃṣṭraḥ | puṃ
cakradantā (ntī) | strī
cakradantīvījam | stro
cakradharaḥ | puṃ
cakradhāram | klo
cakranakhaḥ (nāyakaḥ) | puṃ
cakranāmā (n) | puṃ
cakranāyakaḥ | puṃ
cakraṇṭāṭaḥ | puṃ
cakraparivyādhaḥ | puṃ
cakraparṇī (ṇa):| strī
cakrapāṇiḥ | puṃ
cakrapādaḥ | puṃ
cakrapuṣpāṭaḥ | puṃ
cakraphalaḥ | puṃ
cakrabandhanā | strī
cakrabālā | strī
cakrabālikaḥ | puṃ
cakrabhedino | strī
cakramaṇḍalī (in) | puṃ
cakramardaḥ (kaḥ)| puṃ
17.0-2.p3.10
cakramukhaḥ | pu'
cakrayantram | klo
cakrarathaḥ | pu'
cakraradaḥ (daṃṣṭraḥ) | pu'
cakrariṣṭā | strī
cakrareṇukā | strī
cakralaḥ | pu', klo
cakralatāmlaḥ | pu'
cakralacaṇā (śikā) | strī
cakralā strī
cakrāvaktrāḥ | pu'
cakravarttanam | klo
cakravattiḥ (ttī, ttinī)| pu', strī
cakravallarī | strī
cakravākaḥ | pu'
cakravākulaḥ | pu'
cakravārttāko | strī
cakravaujam | klo
cakravaidhakam | klo
cakraśakulaḥ | pu'
cakraśalyā | strī
cakraśreṇī | strī
cakrasaṃjñam | klo
cakrā | strī
cakrāko (ṅgī) | strī
cakrāṅgā | strī
cakrāṅgaḥ | puṃ
cakrāṅgā (ṅgī (in))| strī, puṃ| sudarśana
latāyām | ūratīputratī | hiṃ dadrūṣati | kāṭkyām | kaṅgekī | rā. ni. va. 6| karkaṭaśṛṅgām | kām̐kar̤āśṛṅgī | pa. mu.| hilamocikāyām | hiñce | cikā | haṃsāyai | śa. ra.
mañjiṣṭhāyām | rā. ni. va. 6 | vāstṛke | vai.
nigha.
cakrāṭaḥ | puṃ | viṣavaidye | me.
cakrādhivāsī | puṃ | nāgaraṅgavṛkṣe | ṭam̐bā
vṛkṣa | cikā
cakrāluḥ | puṃ | mahārasālārabhe | śaॉsa āṃba
vai. nigha.
cakrāvhaḥ (yaḥ) | puṃ | cakramaddavṛkṣe | cām̐kanda
rā. ni. va. 4| meṣe, kuṣṭha ci.| cakravākapakṣiṇi
rā. ni. va. 16
cakrāhvā | strī | sudarśanākhyalatāyām | bhā.
padmagulmeṣu
cakrikā | puṃ | raktakulatthai | vai. nigha.
cakrikā | strī | jāhuni | ham̐ṭū | rā. ni.
va. 18| śvetaguñjāyām | sādā kūm̐ca | raktakārpāsyām | lālakāpāsa | cakramaddem̐
cām̐kandā | vai. nigha.
cakripatnī | strī | cakravākastriyām | cakrabāṃkī | śvetaguñjāyām | vai. nigha.
cakrī (in) | puṃ | kokapakṣiṇi | cakravāka
cakramaddem̐ | cām̐kandām̐ | tiniśavṛkṣe | sādana gām̐cha
17.0-2.p3.11
kāke | gahabhe | vyāghranakhe | nakhīviśeṣe
dadhani | rā. ni.ka.23 | strī | laci | dārucini
vai. nigha.
cakrovān | puṃ | garddhabhe | ama. | cakravāke
cakā | vai. nigha.
cakrendrakāḥ | puṃ | daivasarpapavṛkṣe | rāī | vai.
nigha.
cakreśvarī | strī | vakanār̤ikāyām | vai. nigha.
cakrītyaḥ | puṃ | kukuṭapādīlatāyām | larttā
kaṅgekī | vai. nigha.
caṅga(ṅgu)raḥ | puṃ | braghne | me.
caṅkramaṇam | klī | bhramaṇe | śūnaḥśūnarbhramaṇa
guthāḥ,-“anāgegyamanāyuṣyaṃ caṅkramaṇavātalāt
pādābhyāntūśanaṅgrāmyaṃ sadā caṅkramaṇaṃ nṛṇām ||”
su. ci. 24 a. | “yattu caṅkramaṇaṃ nātidehapīr̤ā
karaṃ bhavet | tadāyurbalamedhāgnipradamindriyabodhanam
cakṣmaṇedkaphaṣṭhīvyasrīkṛtāgraivināśanam |” rāja.
2 pa.
cacaṇḍī | strī | kṣudrajihvāyām | āṃjibha
caceṇḍalā | strī | ciciṇḍāyām | ciciṅge
vai. nigha.
caceṇḍā | strī | ciciṇḍāyām | ciciṅgā,
(haॅm̐pām̐ | tatparyyāyaḥ, - veśmakūlaḥ, śvetarājī,
vṛhatṛphalaḥ | rā | guṇāḥ - śotharo ge hitaṃ
paṭolāṅgaunaguṇaśca | mada.
cañcatkuṭhārarasaḥ | puṃ | arśasi rasaḥ | rasaḥ
gandhakaḥ lauhaṃ pra. 2 bha. | trikaṭu dantīmūlaṃ kuṣṭhaṃ
pra. 1 bha. viṣalāṅgalikāmūlaṃ 6 bha. yavakṣāraḥ saindhavaṃ
ṭaṅkaṇakṣāraḥ pra. 5. bha. gomūtaṃ snūhīcīraṃ pra. 32
bha. | yāvatpiṇḍaṃ ghaṭayitvā pacet | ra. sā. saṃ.
cañcarī (in) | puṃ, strī (rī) | madhumakṣikāyām
bhamare | bhramara | vai. nigha.
cañcarīkaḥ | puṃ | bhramare | cikā.
cañcalaḥ | puṃ | vāyau | tri. | asthire | a.
cañcalatailam | klī | jhilārase | cikā.
cañcalā | strī | pippalyām | śa. ca. | saudāmanyām | śa.
17.0-2.p3.12
cañcinmūciḥ | puṃ | kāraṇḍavapakṣiṇi | bhām̐rasa
thar̤ā hām̐sa | cikā.
cañcuḥ | puṃ, strī | cudracucucupe | chechur̤ām̐ śāka
gīnār̤īce | nāṃr̤īcha śāka | rā. ni. va. 4
hiṃ cecunā | tatparyyāyaḥ, -vijalā, cañcūḥ,
kalabho, caurapavikā, cañcura, cañcupatraḥ, suśākaḥ,
caivasabhavaḥ | guṇāḥ - madhuratvaṃ, tīkṣṇatvaṃ, kaṣāyatvaṃ,
malaśodhanatvaṃ, gulīdaraviṣamārśograhaṇīnāśilañca | tadvojaguṇāḥ-kaṭutvaṃ, uṣṇatvaṃ gulmaśūlodara viṣatvagdoṣa-kāṣṭha kharjukuṣṭhanāśitvañca
raktarakhe | rā. ni. va. 8 | erakhasāmānye
mai. | bhṛge | śa. ra. | pakṣiṇaḥ śrauṣṭhe
pām̐khira ṭhām̐ṭi | ama.
cañcukaḥ (kā, kī) | puṃ, strī | cucucupe
ṭaॅm̐caṭakā | bhā. rā. ni. va. 4 | strī (kā, kī)
pacicañcau | śa. ra.
cañcutailam | klī | erakhataile
cañcupatraḥ (patrākhyaḥ) | puṃ | cucuśāke | rā.
ni. va. 4
cañcuraḥ | puṃ | cucuśāke | rā. ni. va. 4
cañculuḥ | puṃ | rattauraṇḍe | vai. nigha.
cañcūsūciḥ (kaḥ) | puṃ | pakṣiviśeṣe | kār̤hām̐
ṭaum̐ṭām̐ | kāraṇḍavapakṣiṇi | cikā. | hai. ca.
tatparyyāyaḥ, - susṛṣṭaḥ, pītatuṇḍaḥ (tri), maruphaḥ
17.0-2.p4
śabdara.
17.20.1
cañcūḥ | strī | pacituṇḍe | pām̐khira ṭhām̐ṭi
he. ca. | cucuśāke | rā.
caṭakaḥ | puṃ | sparrow. cudrapaciviśeṣe
car̤āī pām̐khī | hiṃ cahur̤aiyā | maṃ cimaṇā
tatparyyāyaḥ, - kalaviṅkaḥ (a.), viṇccapṛṣṭhaḥ, raṭahanīr̤aḥ, dvāpāyaśaḥ (hā.), bahuśatruḥ (śaḥ), vāsukāḥ,
kālakaṇṭakaḥ, nīlakaṇṭhakaḥ (rā.), vānacārī,
kalātrikālaḥ (śabdara.), kuliṅgakaḥ (he.), gṛhavalibhuk (he.) | sa dvividhaḥ gṛhāraṇyabhedāt | prathamasya
māṃsaguṇāḥ-śītaṃ laghu hṛdyaṃ baladañca | dvitīyasya
māṃsaguṇāḥ- laghu pathyadañca | rā. ni. va. 19
tadaṇḍaguṇāḥ-hṛdyauvat jñeyāḥ | kṛṣṇacaṭake | śomām̐
pām̐khī | rāja. | strī (kā) | pippalīmūlau
a. ṭī. | caṭakastriyām | ama.
caṭa(ki)kā | strī | caṭakapatryām | mādi
car̤āī | vṛkṣā. | raktaguñjāyām | lāla kūm̐ca
ca. da. unmā. ci. | pippalīmūle | a. ṭī.
caṭa(ṭi) kāgni(śī)raḥ | puṃ | pippalīmūlau
rā. ni. va. 6
caṭāphalaḥ | puṃ | nārikelavṛce | śa. ra.
caṭi(ṭī)kā | strī | caṭakastriyām | pippalīmūle | vai. nigha.
caṭuḥ | puṃ | udare | me.
caṭulā | strī | caudāmanyām | ja.
caṭṭikā | strī | jalokāyām | jām̐ka | vai.
nigha.
caṭṭaḥ | puṃ | lohapātraviśeṣe | chām̐dū
चणः (कः) । पुं । (Cicerariatinum.)
dhānye | chonām̐ra gām̐cha | hiṃ caṇā, cāṇā
maṃ caṇā | kaṃ kar̤ale | tatparyyāyaḥ, - harimanthakaḥ
(ma.), harimantharaḥ (a. ṭī.), caṇaḥ, harimanthaḥ,
sugandhaḥ, kṛṣṇacañcukaḥ, bālabhojyaḥ, vājibhakṣyaḥ,
vācu kī (bha.), bālabhaiṣajyaḥ | guṇāḥ - raktapitte
hitaḥ | si. yau. ra. pi. ci. | "raktaṃ kaphe pīnasake
17.20.2
ca kāse galābhaye vātaruje sapitte | śītapratiśyāyajhanīm nihanti bhṛṣṭañcathāṣṭaścaṇakaḥ praśastaḥ |”
aci. 15 a. | madhuraḥ rūcyaḥ mehaghnaḥ vātapittakaraḥ
dīptiyaryyakaraḥ balakaraḥ rucyaḥ ādhāmākaraśca
tadyupaguṇāḥ-madhuraḥ kaṣāyaḥ kaphaghnaḥ vātavikārakaraḥ śvāsīce kāsapīnaḥghnaḥ baladīpanaśca | rā. ni.
va. 16 | kaṣāyaḥ kaṭukaśothī vātaghnaḥ kaphadoṣakṛt | raktapittaṃ nihantyāśu caṇānāṃ yūṣa ucyate
aṅgārabhṛṣṭaste laghuśca tadrūpa eva | ārdrabhṛṣṭaḥ valyo
rucikāraśca | śuṣkabhṛṣṭastu rūco vātakuṣṭhaprakopaṇaḥ
svinnaḥ pittaghnaḥ kaphaghnaśca | tatsūpaḥ caumakaraḥ
ādau'tikomalaḥ rūcyaḥ pittaśūlaharaḥ śītalaśca
bhā. pū. 1ma. dhānyava. | tatśākaṃ rucyaṃ durjaraṃ kaphavātakṛt amlaṃ vivandhamandaṃ pittaghnaṃ dantaśauthaharañca | bhā. śāka. va. | paryuṣitacaṇakajalaguṇāḥ-śītaṃ prātaḥ pītaṃ pittaraktaharaṃ puṣṭidaṃ
santarpayañca | rā. ni. va. 16
caṇakaroṭikā | strī ! caṇakacūrṇakṛtarauṭikāyām | chonām̐ra roṭī | guṇāḥ-rūcā viṣṭambhakārī guruḥ kṣodhapittaraktaghno ca | bhā.
caṇakaloṇī | strī | caṇakānne | gām̐cha
cholā | | chām̐pām̐śām̐ka | vai. nigha.
caṇakaśaktuḥ | puṃ' | caṇakakṛtaśaktau | chonām̐ra
chām̐tū
caṇakacāraḥ | puṃ' | babhrukapuṣpe | rasako.
krayādaraso
caṇakā | strī | atasyām | maśinā | ra.
sā. saṃ.
caṇakāntakam | klī | pippalīmūle | caṇakakṣāre | chonām̐ra śām̐ka, gām̐cha chonām̐ | hiṃ
caṇakaloṇī | guṇāḥ-“caṇakāntakamalaghnaṃ dīpanaṃ
dantaharṣaṃ lavaṇānurasaṃ rucyaṃ śūlājīrṇavibandhanut |”
caṇakāmlavāḥ
caṇakvam
caṇadrumaḥ
caṇapatrakaḥ (patro)
caṇikā
caṇodbhavaḥ
17.20.3
caṇḍaḥ
caṇḍakaḥ (ko (ṅgan) )
caṇḍakā
caṇḍacukrā
caṇḍarudrikā
caṇḍahāsā
caṇḍā
caṇḍākhyā
caṇḍātaḥ (kaḥ)
caṇḍālaḥ (kaḥ)
caṇḍālakandaḥ
caṇḍālavallakī
caṇḍālikā
caṇḍālo
caṇḍikā
caṇḍijaḥ
caṇḍī
caṇḍaukusumaḥ
caṇḍaugomayam
caṇḍolatā
caṇḍuḥ
caṇḍeśvararasaḥ
“rasaṃ gandhaṃ
viṣaṃ tāmraṃ mardayetkayāsakaṃ | ārdra kasvaraseneva
mardayet saptavārakam | nirguṇṭhyāḥ svarasai paścāt
mardayetsaptavārakam | guñjakādaṃ raseneva dalī hanti
jvaraṃ caṇāt ||”
caturaḥ
caturaṅgaḥ
caturaṅgā
caturaṅgāvalehaḥ
caturaṅgulaḥ
caturamlam
caturuīpātaṃḥ
caturuṣaṇam
“tryūṣaṇaṃ sakaṇāmūlaṃ kathitaṃ caturuṣaṇam | vyoṣasyaiva guṇāḥ proktā adhikāmustarucye ||”
caturgatiḥ
caturjātam
catuthakaḥ
caturthikaḥ
caturdaṃṣṭrā
caturdantaiḥ
caturdaśāṅgaḥ
caturddantī
caturdravaḥ
caturddhārau
caturbhaṅgā
caturbhadraḥ
caturbhadrikāvalehaḥ
caturmukhaḥ
caturvarṇaḥ
caturviṃśatikā
caturvidhānam
caturvījam
“methikā candrasūraśca kālājājī yavānikā
etaccatuṣṭayaṃ yuktaṃ caturvījamiti smṛtam | taccūrṇa
acitaṃ nityaṃ nihanti nayanāmayaṃ | ajoṇaṃ śūla
māñmānaṃ pārśvaśūlaṃ kaṭivyathām ||”
catuṣchadaḥ (dā)
catuṣkī
catuṣkuvalayam
catuṣpataḥ (trau (ṅgan))
catuṣpadaḥ (pyāt)
catuṣpadā
catuṣpaṇīṃ
catuṣpāṭī
catuṣpādaḥ
catuṣpuṭodaga
catuṣpuṇḍraḥ
catuṣphalā
catussamaḥ
catvaram
catvāktaḥ
cadiraḥ
canaḥ
candakaḥ
candanaḥ
puṃ
candanagopā (po)
candanadrumaḥ
candanadvayam
candanapuṣpam
candanamūlam
candanamūlikā
candanaśārivā
candanasāraḥ
candanā
candanādigaṇaḥ
candanāditailam
candanādiloham
candanāmbu
candanīyā
candiraḥ
candraḥ
candrakaḥ
nakhe
strī
17.20.4
candrakalā
candrakavān
candrakāntaḥ
strī
strī
candrakānti
candrakī (in)
strī
candrakundaḥ
candragandhā
candragolikā
candracakram
candracūñcalaḥ
candracandanam
candracūḍaḥ
candrajopalaḥ
candraṭaḥ
candratakraḥ
candradyuti
candranāmā (n)
candranāya kam
candraparṇī
candrapādaḥ
candrapuṣpam
candraprabhā | strī | vākucyām | somarāja
rā. ni. va. 4| karpūrake | śaṭhī | vai. nigha.
pāyasaviśeṣe | pāyasaviśeṣa | lakṣaṇaṃ—tatpraṇālī
yathā—“āvātataṇḍulo dhauto paribhraṣṭau ghṛtena ca
khaṇḍayuktena dugdhena pācinaḥ pāyasī bhavet | bhraṣṭajoracaturjātacandravindusarocanaḥ ||” rāja. 35. | arsasi
pramehe ca auṣadhaviśeṣe—bir̤aṅgaṃ citrakamūlaṃ trikaṭu
triphalā devadāru cavyai kirātatiktakaṃ pippalīmūlaṃ
mustā śaṭī vacā śuddhasvarṇamākṣikaṃ saindhavaṃ yavakṣāraḥ
sajjikṣāraḥ haridrā dārvī dhānyakaṃ gajapippalī
ativiṣā pra. 2 to. śuddhaśilājatu 8 pa. (32 to.)
śuddhagugguluḥ 24 pa. śarkarā 4 pa. vaṃśarocanātviṭatādantaumūlaṃgalautāpavāśāṃ pra. 1 pa. | atra palapramāṇaṃ
rasagandhakayorapi kecidvadati | mātrā vadarāsthisamā | rasa. ra.
candrabālā | strī | sthūlailāyām | bar̤a elāīca | ama.
candrabhasma | klī | karpūre | trikā.
candrabhā | strī | śvetakaṇṭakāryām | vai. nigha.
candrabhāgā | strī | bhāratavarṣīya nadīviśeṣe
tatparyyāyaḥ,—candrabhāgī, candrikā, candrabhāgā
śabdara. | tajjalaguṇāḥ—suśītalaṃ pittadāhaghnaṃ vātakarañca | rā. ni. va. 14
candrabhūtiḥ | strī | raupye | rā. ni. va. 13
candramaṇiḥ | puṃ | candrakāntamaṇau | he. ca.
candramallikā (llī) | strī | mallikābhede
candramallikā
17.20.5
candramaso | strī | yonimadhyasthanār̤īviśeṣe
yathā—“yā cāparā cāndramasī ca nār̤ī kandapaṃgarbhaṃ bhavati pradhānā | sā sundarī yoṣitameva sūte
... ||” bhā.
candramā | puṃ | sīmalatābhede | su. ci. 26 a.
(s) puṃ | candre | a.
candraraśminaḥ | puṃ | cakorapakṣiṇi | vai. nigha.
candrarājī | strī | vākucyām | śāṃkūca | rā.
ni. va. 4
candrarūk | strī | candrakāntau | hām̐dā māṃcha
vai. nigha.
candre(le)khā | strī | somarājyām | pa. mu.
vākucībīje | śāṃkūcha | vā. ci. 3a. kandapaṃkṣārataile
candralatā | strī | elālatāyām | he. nigha.
candraloha(ka)m }
candravapuḥ }
strī | raupye | rā. ni. va.
13
candravallabhā (vallarī) (vallī) | strī | (rī)
somalatāyām | rā. ni. va. 22 | brāhmīkṣupe
bāṃkī jhāṃka | a. ṭī. bha. | (bhā, llī) praśāraṇḍyām | gaṃdhabhāḍanī | mādhavīlatāyām | rā.
ni. va. 4
Linked texts (2)
- Vaidyakaśabdasindhu (Umeścandra Gupta) — Umeścandra Gupta, Sanskrit
- PĀKAPRADĪPA (Ravidattavaidya) — Ravidattavaidya, Sanskrit