Pramāṇa · Search · About · API

Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 26.7.2

Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 26.7.2

Language
Sanskrit

26.7.2

pūṣṇacandrorasāyane—kajjaliḥ lauhaṃ abhraṃ pra. 8 to.
raupyabhasra 2 to. vaṅgaṃ 4 to. svarṇaṃ tāmraṃ kāṃsyañca
pra. 1 to. jātīphalaṃ lavaṅgaṃ lak elā jīrakaṃ
karpūraṃ priyaṅguḥ mustakaṃ pra. 3 to. kumārīkiklairakharasenaivaitānmilā erakhaṇḍepatrāvaivedha dhānyarāśī 3
dinaṃ skhāpyam | vaṭī caṣābhā | meva.
pūrṇaparṇī | strī | pratipatrākhyāṃ
pūrṇabojaḥ | puṃ | mātuluṅgavṛkṣe | rā.ni.va.11
pūrṇikā | strī | nāśācchinopaciṇi | trikā.
pūryyaḥ (rdhvaḥ) | puṃ | mṛtahaste | vai.nigha.
pūrvyakarma | klī | rogotpatteḥ prāk tattadādhiṃ
prati yadādau kriyate karma tasmin | vividhakarmādyakarmaṇi | tāni ca pūrvopadhāt pradhānarūpāṇi
tauṇi | tadya ślakṣṇatve ślakṣṇakarma, kāṣṭhe laṅghanādivirekāntaṃ karma, saṃśodhyasya pācanaṃ klehanaṃ saṃdanañce ti | su sū.5ca.
pūrvyamārutaḥ | puṃ | pūrvvadigbhavavāyau
pūrvvarūpam | klī | bhāvyamayasūcake na tu doṣaviśeṣasūcake cihre | tacca vividhaṃ sāmānyaviśeṣa
bhedena | “pūrvvarūpantu taddyena vidyādbhāvināmayam
sāmānyaṃ tatra doṣāṇāṃ viśeṣairanadhiṣṭhitaṃ | viśiṣṭamovadānāṃ syāt viśeṣaiśca samanvitam | pūrvvarūpaṃ
viśiṣṭaṃ syāt vyaktaṃ talakṣaṇaṃ smṛtam |” bhā.
“prāgūṃ paṃ yena lakṣyate | utpitsū rāmayo doṣaviśeṣaiṣānadhiṣṭhitaḥ | liṅgamavyaktamalpatvādyādhaunāṃ tadayathāyatham ||” mā.ni.
pūrvvavāyuḥ | puṃ | pūrvvadigbhavamārute | pūṭave
houyā| guṇāḥ-“pūrvyaḥ samadhuraḥ snigdho lavaṇaścaiva mārutaḥ | gururvidāhajananau raktapittābhi
varddhanaḥ | kṣatānāṃ viṣajuṣṭānāṃ vraṇimaḥ saṃkṣayāya ye
teṣāmeva viśeṣeṇa sadā rogavivarddhanaḥ | vāta śānāṃ