Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 27.0.2

27.0.2

prahiṃstrā | strī | prasāraṇyām | gaṃdhabhādāliyāṃ
vai.nigha.
[ vāyuḥ
prahorajā | strī | kuṭumbinīkṣupe | rā.ni.va.5
prahṛṣṭakaḥ | puṃ | kāke | vai.nigha.
praheṇa (la) kam | klī | piṣṭakabhede | dvārā.
tatparthyāyāḥ, - vācanaṃ, vācanakaṃ, pratīpāyanaṃ
prahlādaḥ | puṃ | kāmakṛtaharṣe | bhā.la.1bha.alakañji.ci. | “prahlādaṃ cāsya vidhāya |”
prahlādinī (dī) | strī | raktalajjālukāyāṃ
vai.nigha. | rā.ni.va.5
prakṣālanam | klī | dhāvane | dhoyā | su.sū.7a.
mārjjane
prakṣepaḥ | puṃ | kaṣāyādau cūrṇādinikṣepe | kalkī
tasya mātrā karṣamitā | “prakṣepaḥ pādikaḥ kvāthāt
kanhe kalkasamo mataḥ | ṣoḍaśāṃścaghṛtakṣīraṃ vātapittakaphāṃkṣisu | kṣaudragur̤āyai dātavyaṃ viparītā tu
śarkarā | mātrā caudraghṛtādīnāṃ saṃ hi kvāthe ca cūrṇavat | mādhikaṃ hiṅgu-sindhūtthaṃ jaraṇādyāstu
śāṇikāḥ | paribhāṣābhisāmanyaḥ pracepo'pya cire
param ||” pātayaṣṭabaṭailādiṣu prakṣepaḥ kalkasamo
mataḥ | pa.pra.1kha. | prakṣepakālaśca -“avatāryya yadā
davvrtyā paricakṣā punaḥ punaḥ | yadā pāṇiṣvaho bhūto
nikṣipedauṣadhantadā ||” śītaralākararasamuccaye
prāktanaḥ | tri | prakṛtisampanne | sukhasādhye
mā.jva.ni.
prāktanajvaraḥ | puṃ | vasantaśaraduṅgave jvare
“kālaprakṛtimuddiśya procyate prāktanajvaraḥ |” ca.ci.
3a.| “varṣāśaradvasanteṣu vātārthaiḥ prāktavaḥ kramāt |”
“prāktanavānilīhavaḥ |” mā.ni.
prāktanadoṣaḥ | puṃ | prakṛtisampannavātādau | yathā
- varṣāśiśirayorvāyukaphau, grīṣmaśaradau, pittakapau,
hemantavasanttayoḥ kaphakapau | iti, su.sū.10a,
prākcaraṇa| | strī | yonirogaviśeṣe