Pramāṇa · Search · About · API

Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 3.0.6

Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 3.0.6

Language
Sanskrit

3.0.6

pṛthagiti vacanāt | harītakyāstu 5 tī. vibhītakyāna āmalakyāḥ ṣaṭ pācitalaṃ 12 to
militaviphalā 16 pa. pākārthajalaṃ 16 pra. śeṣaḥ
4pra. ghṛtaṃ 16 pa. lauhapātre pācyam | vastrapīr̤itaṃ
yadā na niḥsarati sudrā ca bhavati tadāvatāryya
cūrṇaṃ pracepaḥ | atha pāke sāvadhānena bhāvyam | amṛtasāralauhavadasya kriyā jñeyā| bṛhadapi amṛtāṅkuralauhaṃ kuṣṭhe uktam yathā—vṛtaṃ hiṅgulasambhūtaṃ tāmraṃ
tadviguṇaṃ bhavet | sujīrṇalauhaṃ tattulyamabhraṃ bhallātakaṃ
tathā | tāmradviguṇagandhañca gugguluścāṅgidhā mataḥ
triphalāyāstathā cūrṇaṃ pratyekaṃ mṛtatulyakaṃ | tāmrāccatuguṇaṃ sarpiḥ tailamairaṇḍajaṃ dvidhā | ebhāñjanacābhatulyaṃ
paktvā caivāmṛtadravaiḥ | caturguṇerṇuttārthaṃ lākṣāmīkṣamavatārayet” | ityādi | bheṣa. prayoge kuṣṭhaci. | asmarasendrasārasaṃgrahoktaḥ pāṭhaḥ prāyeṇa tulya eva | kevalaṃ
gandhakasya palañcaika mityatra– “abhrakasya palañcaiva
gandhakasya catvārimiti|” karṣadvayaṃ dvayoriti
pratyekaṃ karṣadvayamiti | ghṛtaṃ dvādaśaguṇamityatra-“ghṛtadvādaśaguṇa” mitibhedaḥ | abhrakasya palañcaiva gandhakasya
catuṣpalamityaya prayogomṛtapāṭhaṃ na sādhu manyante
bhaṣṭādayī viśiṣṭavaidyāyeti | ra.sā.saṃṭī.| rasaratnākaraḥ prayogomṛtana tulya eva kevalaṃ dvādaśaguṇāmitikamityatra aṣṭamāṣādhikāmiti bhedaḥ | rasendracintāmaṇī ca "aṣṭamāṣādhikāni” ghṛtaṃ ladguṇāmiti
pāṭhabhinnatāsti | rase.ci.kuṣṭha. | sā. kau.| anya
dampattittaṃ uktam
amṛtādiḥ | puṃ | kaṣāyadravyasamūhe yathāamṛta'ṣapaṭīlaṃ mustakaṃ saṭapadmaṃ khadiramasitavecaṃ
nimbakaṃ ve haridre" ityādi | ayaṃ visarpaviṣaso

Linked texts (1)