Pramāṇa · Search · About · API

Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 3.4

Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 3.4

Language
Sanskrit

3.4

a.
arddhacandraḥ
puṃ | mayūropapince | bāṇamuruṣadbhava
cihna | iṃ. ca.
arddhacandram
klī| aṅgulitīrakhe| hārā.
arddhacandrā
strī | vivṛtti | rā. ni. va. 6
laśunivarti| gājauuṃḍī ā. pu. 1bhā.
arddhacandananaḥ
puṃ| kaptamaṃmuṇḍanāmakavidyāvathāsaṃ | ana.
arddhacandrikā
strī | karṇasphoṭā latāyāṃ | rā.
ni. va. 3| kṛṣṇavṛhatyāṃ | mada. va. 1
arddhacolakaḥ
puṃ| kūrpāse | kām̐culī | hārā.
arddhatiktā
puṃ| kirātatikte| nepābadeśajabhitvaviśeṣe | rā. | bhā. pṛ. 1bhā.
arddhadhārakam
klī | śastraviśeṣe | tacca chedanabhedanāyaim | su. sū. 8 a.
arddhanārīśvararasaḥ
puṃ| raso'yaṃ sannipātikajvare gṛdhrasāyāṃ naktakaṇaum̐śca dīyyaḥ | ayañcai
jīrṇaviṣamajvare nakṣamithyāhuḥ| tena tadupakṣameva
bāmāṅgañcaro naśyati | asya dravyāṇi rasagandhakaviṣaṭaṅkaṇāni samabhāgāni kajjalīvat kṛtvā kṛṣṇasarpamukhāmyantare sthāpayitvā tanmukhaṃ mṛdā saṃlipya
mṛdbhāṇḍe sthāpayet | adbhāṃḍīṃ lavaṇadānapūrvakaṃ tato
bhāṇḍamāḍhatya tīvrāmnau 4 praharaṃ pacet | bhaiṣa | atra
“dvikaṃ grāhyañca takram” miti militarasagandhakayoḥ
samam | “naipālaṃ tatmasamiti” viṣatulyaṃ naipālaṃ
deyam | “maricañca caturguṇamiti” ekatrabhāgadvitayā maricasya caturguṇatvam | dyotakadvaiḥ | sīmeśvarastu khisitarasagandhakārddhatayā caturguṇamityāha
vyavahārī'pyanenaiva | “rasagandhau samau vṛddhau viṣaṃ
grāhyañca tatsamaṃ | naipālaṃ tatsamaṃ grāhyaṃ maricañca
caturguṇam | viphalāyā rasaimarddha bhāvanā pañcadhā
smṛtā ||” ra. sā. saṃ. jīrṇa-viṣama-jva. ci.| anyaḥ
pāṭhaḥ vṛddhasūtaṃ tathā gandhaṃ viṣaṃ tāmrañca bhasma ca
samabhāgena saṃmṛdya vāriṇā dvepayeddṛḍhaṃ | cakrākārasamaṅgulā sarpamukhena saṃyasyeta | tatmukhellipanaḍkṛtvā
raudre dadyādvicakṣaṇaḥ | sthālyante lavaṇaṃ kicitsasyopari ca golakaṃ | tato lavaṇakaṃ dattvā sikatābhiḥ prapūrayet | caturbhiḥ praharaijrvālāmandamadhyakharakramāt | śīte tadgolakaṃ nītvā dūrīkṛtya ca
kṣepaṇaṃ | bhasma saṃgṛhya yatnena khalle kuryyādvimadda naṃ
yasabhātantu tadbhūrṇaṃ nasye dadyāt sureśvarai ||” prayogāmva. ci.
arddhapalam
klī | karṣadvaye

Linked texts (1)