Pramāṇa · Search · About · API

Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 30

Vaidyakaśabdasindhu (Umeśacandragupta) 30

Language
Sanskrit

30.0

pārśvayoḥ 6 | vacasi 10 | acakāṃkṣau prati
samantāt 7 | hṛdi 2 | yakṛti 2 | plohni 2
uṇḍuke 2 | yaugeṣu' 14| yathā-grīvāyāṃ 4| hanvoḥ
8 | kaṇṭhamaṇau 1 | gale 1 | tāluni 2 | jihvāyāṃ
1 | koṣṭhayoḥ 2| nāsāyāṃ 2 | netrayoḥ 2| gaṇḍayoḥ
4 | karṇayoḥ 2 | lalāṭe 4 | śirasi 1
strīṇāṃ adhikā viṃśatiḥ | yathā-garbhāśaye 3
śukrāttaṃvapraveśinyāṃ 3 | yaunāvabhyantare mukhāthite
prasṛte 2 | yonikarṇike 2 | stanayoḥ 10 | iti
bhā0 | su.śā. 5a.
māṃsaphalaḥ | puṃ | tarambujavakṣāṇām | tarabhujaśna
latā | rā. ni. va.7
māṃsaphalā | strī | vārttākyām | rā. ni. va.7
māṃsamāṣā | strī | māṣaparthyām
māṃsaraktā | strī | rohiṇyām | māṃsarohiṇīce
vai. nigha.
māṃsarajjuḥ | strī | māṃsanivandhanasnāvyo | tāḥ
catasraḥ | “mahato māṃmarajjavayastasraḥ pṛṣṭavaṃśamubhayataḥ peśīnibandhanārthe dve vāhya ābhyantare ca dve |"
sū.śā. 5a.
māṃsarasaḥ | puṃ | māṃsayūṣe | māṃsanara strona
guhāḥ- “raktī māṃsasya cakṣuṣyo hṛdyaḥ prāṇavarddhanaḥ
hrathau vātavikāraghnaḥ kṣutkṣīṇaḥkharavañcanaḥ | bhagnaviśliṣṭasasthīnāṃ kṛśānāṃ śoṣiṇāṃ hitaḥ ||” rāja.
3pa. | tatpākavidhiḥ-māṃsaṃ 1 pa. jalaṃ 16 pa.
śe. 4 pa. | yavāgūkarmmaṇi--māṃsaṃ 4 pa. jalaṃ 64
pa. śe. 16 pa. | “prakṣobhyasi palaṃ sādhyaṃ māṃsaṃ
pādasthite rasaḥ | kaṃbāmsu kur̤avaṃ māṃsaṃ paktvā
pādāmaśeṣite | tena kvāthena vipacet yavāgūṃprīṇanayoṃsṛ ||” navaḥ
māṃsaruhā | strī | māṃsarohiṇīvṛkṣām | rā.ni.
4.12
māṃsaròhā (hro) | strī | māṃsarohiṇīvṛkṣām
rā.ni.4.12
māṃsarohikā | strī | māṃsarohiṇībhede
rā.ni.4.12
māṃsarohiṇī | strī | khanāmakhyātasṛkṣabhedavye
māṃsārohiṇī | tatparyyāyaḥ,-agnirūr̤hā pṛktā
carmakaṣā vasā vikaṣā māṃsarohī | apica “māṃsarohiṇyabhirur̤hā vṛkṣā carmakarī vasā | prahāravatī
vikaṣā vīravatyapi kadhyate || sānnāṃsarohiṇī dṛśyā
sarā dīpavathāpahā ||” sā dvidhā paraṃ tulyaguṇā
guṇāḥ-śītā kaṣāyā kṛmighno kaṇṭhaśodhanī
rucyā vātadoṣaharī ca | rā.ni.4.12
māṃsalaḥ | puṃ | sādhanāmaviśīṣānye | māṃsakaṇauhe | rā.ni.4.16
māṃsalaphalā | strī | vārttākau | rā.ni.7.7
tarabūje | vai.nigha.
māṃsalisam | klo | dhasmāni | vai.nigha.
māṃsavargaḥ | puṃ | jalaśayānūpagrāmyakravyabhuṃgraika
śaphajāṅgalaiṣu | viśeṣāmanatanmarthyāthai gaṇyāḥ | su.sū.
46a.
māṃsavahasrotaḥ | klī | māṃsanāmakanāḍyām
tasya mūlaṃ snāyuḥ tvak ca | ca.vi.5a.
māṃsavāruṇī | strī | haridrādimāṃsakūtavāruṇīmadhye | tatkaraṇavidhiḥ-eṣāṃ māṃsantu kaṣāyaḥ
kṛtvā pūtbaidravai nyaset | saṃkṣāyya maṇḍūjaṃ paścādarka
niṣkāśyettataḥ | evaṃ sarvvatra māṃsasya vāruṇīkaraṇa
kriyā | pūrvvadravyaḥ takrādi | maṇḍalaṃ 48 dināni
rāvaṇaḥ
māṃsaśṛṅgāṭakam | klī | māṃsavṛkṣakhāmyabhede
tatpraśrutiviparyyāḥ-“gur̤amāṃsaṃ tanuktatya kasmitaṃ
sviditaṃ jahi | khaṇḍaṅkihukhavaścamaricādraṃ kasaṃyutam || elājīrakadhanyākanimbūrasamanvitaṃ
ghṛte sugandhe taddha bhṛṣṭaṃ māṃsaśṛṅgāṭamucyate || māṃsaṃ
śṛṅgāṭakaṃ rucyaṃ vṛ'hṛṣyaṃ balakṛd guru | vātapittaharaṃ
vṛṣyaṃ kaphaghnaṃ vīryyavarddhanam ||” bhā.
māṃsasaṅkocaḥ | puṃ | māṃsasya śaḍitabhāve | bhā.
ma.4ma.visphoṭa.ci. | “tudṛgrāsamāṃsasaṅkocaḥ |"
māṃsasaṅghātaḥ | puṃ | tāludoṣaviśeṣe | tatra
tālumadhye śleṣmaṇā duṣṭaḥ śvayathanī māṃsasaṅghāto
jāyate | “duṣṭaṃ māṃsaṃ śleṣmaṇā nīrujañca tāluntaḥsthaṃ
māṃsasaṅghātamāhuḥ |” bhā.ma.4ma.su.ro.ci.
māṃsasamudbhavā | strī | vasāyām | vai.nigha.
māṃsasarpiḥ | puṃ | rājayakṣmaṇi ghṛtam | vileśaya prasṛhmāṃsaṃ 12

30.23

tha. jalaṃ 128 a. śe. 16
a. | ghṛtaṃ 4 a. | kalkārthaṃ jīvanīyāgaṇaḥ pratyekaṃ
1 pa. | ekatra pācyam | vā.ci 5a.
māṃsasāraḥ | puṃ | medodhālatau | rā.ni.4.18
māṃsasnehaḥ | puṃ | medodhālatau | rā.ni.4.18
vasāyām | vai.nigha.
māṃsahāsā | strī | carmmaṇi | śa.ra.
māṃsāṅkuraḥ | puṃ | bhajuravanmāṃseṣu, arthovalo
bhā.ni.
māṃsāriḥ | puṃ | ballavettasrau | vai.nigha.
māṃsāvvudam | klī | śukarogaviśeṣe | “māṃsadoṣeṇa jānoyādambuṃdaṃ māṃsasambhavam |” su.ni.12
a. | arbudaviśeṣe | māṃsajanita ārbu | lakṣaṇaṃ
- “avadena snigdhamanalpasaṃrambhapāka masmropamamapracālyam | praduṣṭamāṃsasya narasya vādmetadbhavenmāṃsaparāyaṇasya | māṃsābuṃdaṃ hyetadasādhyamuktam |” su.ni.
11a.
māṃsāvada(dā)raṇam | klī | sāṃsabhedane
vā.u.37a.
māṃsikā | strī | jaṭāmāṃsyām | ci.ka.ka.
kṣaurī.ci.
māṃsinī | strī | jaṭāmāṃsām | rā.ni.4.12
māṃsī | strī | surāmāṃsāma | ca.da.yakta.ci.
candrādirtale | bāhyālake | tvagdoṣanā | ra.mā.
jaṭāmāṃsām | rā.ni.4.12 | su.sū.38a. | ca.da.
jva.ci ṣaṭkārakataile | vā.sū 15a. elādiḥ
māṃsarohiṇībhede | rā.ni.4.12 | rudantyām
kākolyām | me.
māṃsīṣṭā | strī | valaguṃlāthām | rā.ni.4.4
māṃsodakam | klī | māṃsarase
māṃsaudanam | klī | māṃsakhir̤audane | māṃsumanna
(ponāṃ7 | guṇāḥ-“māṃsaudanaṃ dhātuvṛddhikaraṃ
snigdhaṃ guru ślṛkṣṇam |” vai.nigha. | ca.
māṃsyāhvayā | strī | jaṭāmāṃkhyāṃ | su.ci 2a.
mākandaḥ | puṃ | cāmravṛce | bhā.
mākandī | strī | khanāmakhyātapatraśrākavṛce
hiṃ mādrāno, māṅgo | saṃ māthinau | kaṃ bhāginī
tatparyyāyāḥ,-bahumūlī mādinī gandhasūcikā
guṇāḥ-kaṭu tiktā madhurā kiñcidātalā dīpanī
rucyā pathyā varṇāyu na vitāṣikā ca | rā.ni.
va.7 | cāmalakovṛce | me. | pītacandane
haricandana | śa.sā.
[ ra.mā.
mākara | strī | maruvakavṛkṣe | maruṅgārūla gām̐cha
mākuliḥ | puṃ | kṛṣṇasarpeṇa gonaśāṃ vaiparītyena
vā jāte sarpe | su kalpa.4a.
māgadham | klī | pippalīmūle | sauvarcalalavaṇe
vai.nigha. | puṃ | khajūrajaurake | pa.su. | jīrake
rā.ni.4.6 | śuklajīrake | me.
[ vyā.ci.
māgadhikā | strī | mippalyām | vai.nigha.vā.
māgadhīmūlam | klī | pippalīmūle | pra
vāṅgālavṛḍaṃ dṛśyam
māgadhī | strī | pippalyām ' pa.su. | rā.ni.va.
6

Linked texts (3)