Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 32.6.2

32.6.2

bahuparṇī pītabījā | guṇāḥ—kaṭuḥ uṣṇā raktapittakarī caraucakaghnī vātaghnī dīpanī ca
rā.ni.va.6 | anyā—“tataḥ svalpaguṇā vanyā
vājināṃ sā tu pūjitā |” bhā. | “methikā
vātaśamanī vejikā vātalā matā |” kaci.160.
methino | strī | medhikāyām | (meti
rā.ni.va.6
methomodakaḥ | puṃ | vājīkaraṇādhyāye | pāṭhaḥ
—“trikaṭukitriphalāmastakavacadhacānakaṃ | kaṭphalaṃ
pauṣkaraṃ śṛṅgī yamānī saindhavaṃ viḍaṃ | tālīsakeśaraṃ
patraṃ lavīlā ca phalaṃ tathā | yāvantyetāni cūrṇāni
tāvadeva ca medhikā | saṃcūryya gur̤akhaṇḍārthaṃ
purātanagur̤èna tu | ghṛtena madhunā miśraṃ khādedagnivalaṃ
prati ||” rasa.ra.
medaḥ | klī | śarīrasthacaturthadhātau | māṃsajasnehe
māṃsasārabhūtadhātau | (medadhātū | tatparyyāyāḥ,—
vapā vasā māṃsasāraḥ māṃsasnehaḥ | tanasvarūpāyi
—“yanmāsaṃ svāgninā pakkaṃ tanmeda iti kathyate |”
guṇāḥ—“tadatīva guru snigdhasvalakāryyahitaṃ dṛśam
medo hi sarvvabhūtānāmudarasthamasthiṣu sthitam
ataevodare vṛddhiḥ prāthī medasvino bhavet ||” bhā.
puṃ | alaktakāyām | rā.ni.va.5
medaḥsāraḥ | vi | medasvini | balavarṇaneva
keśalomanakhadantauṣṭhamūtrapurīṣeṣu viśeṣataḥ snigdhaḥ
medaḥsārāṇāṃ | sā sāratā vitteśvaryyasukhopabhogapradānāttvājjavaṃ sukumārīpacāratāmācaṣṭe | ca.
vi.8a. | strī (rā) | medāyām | (medā
rā.ni.va.5
medakaḥ | puṃ | jagalasurāyā ghanaṃtarasurāyām
“medako jagalādghanaḥ |” pa.pra.2kha.| ca.śā.8a.
medakodravā | strī | medāyāṃ | ra.mā.
medagajjvaraḥ | puṃ | tadāśritajvare | lakṣaṇam
—“śramo khedastṛṣā mūrcchā pralāpaśchaddireva ca