Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 4.22

4.22

bha. vaṭāṅkurarasena
kumārīrasena ca praharaṃ mardayitvā rasasindūravat
pācyaṃ | mātrā 2 ra. nāgavallīrasena sevyam | bhaiṣa.
aṣṭiḥ (ṣṭhiḥ) | strī | aṅguṣṭhau | auṃṭi
aṣṭauṣadhiḥ | strī | brahmasuvarcalādityaparṇīnārīkāṇḍīdhāsapaॉsomapadmājanaukhya ityaṣṭau | ca.ci.
1a. | ityāsāmaṣṭānāmauṣadhīnāṃ yāṃ yāmevauṣadhiṃ
labheta tathāsyāyāḥ svarasasya sīhiṇaṃ gavāṃ kṣīrabhāvitāyāmārdrapalāśadroṇyāṃ sapidhānāyāṃ śayīta
tava praloyane ṣaṇmāsena punaḥ punaḥ sambhavati
tasyāntaṃ payaḥ pratyavasthāpanam | ṣaṇmāsena devatonukārī bhavati vayovarṣaṃ tvarākṛtibalaprabhābhiḥ | svayaṃ
cāsya sarvvevācogatāni prādurbhavanti | divyañcāsya
cakṣuḥ śrotraṃ bhavati yojanasahasragati daśavarṣasahasrāṇyāyuranupadravañca | ca.ci.1a.
aṣṭhīlā
aṣṭhīlā
aṣṭhīlikā
strī | vāyurogaviśeṣe | uttarāpathaprasiddhaṃ varttulākārapāṣāṇakhaṇḍe (jijvaraḥ) | kūrmakāṃśādira
lohāṣṭhi vā (gāyadāsaḥ)
nābheradhastādākāragranthibhūtarogī | sa ca calau vācalau
vā ūrddhaṃ visūcīvrataśca | tena ca vātādirodho
bhavati | lakṣaṇam—“nābheradhastātsañjātaḥ sañcārī
yadi vācala | aṣṭhīlāvaghano granthirūddhaṃ māyata
unnataḥ | vātāṣṭhīlāṃ vijānīyādvahnirmāgoturedhinīm ||” mā.ni.vā.vyā.
aṣṭhi(ṣṭhī) vān | puṃ | ekarogaviśeṣe | lakṣaṇaṃ
yathā—“kaṭhinā viṣamairuṅkai rmarutaśca prakopata:
śukaiśca viṣamaṃyuktaiḥ pir̤akāṣṭhīlikā bhavet ||” su.
ni.14a. | jānuni | rā.ni.va.18
asaṃklinnaḥ | tri | na samyagārdre | bhā. pū.1bha.
“piṇḍaukṛtamasaṃklinnam |”
असनः । पुं । (Termenalia tomentosa
vatpatraśālavṛkṣaviśeṣe | pītaśāla iti prasiddhe | pa.
su. | vijayasāra iti prasiddhe | bhā.pū.1bha. vaṭādi
va. | asana iti prasiddhe | ra.mā.ratnā. | pitraśāla | hiṃ asanā | maṃ asaṇā, var̤iluriyā
tatpayryāyaḥ—paramāyudhaḥ (śa) mahāsarjaḥ sauriḥ
bandhūkapuṣpaḥ priyakaḥ bījakañcaḥ nīlakaḥ priyaśālakaḥ
ajakarṇaḥ banesarjaḥ | “asanovījakaḥ kaṭvākhyaḥ
khanāmakhyāta: |” su.sū 38a. | guṇāḥ—kaṭukaṣāyaḥ tiktaḥ vātaghnaḥ sārakaḥ galagrīvadhnaśca | rā.
ni.va.6