Vaidyakashabdasindhu (Umeshacandragupta) 6.23.2

6.23.2

—khedo prasādī śaudhau ropaṇaśceti | satra vāte
snehī snigdhauṣṇadravyaiḥ, prasādanau pitte svāduśītaiḥ
śodhanaḥ kaphe kaṭvamlalavarṇaiḥ rūcoṣṇaiśca | ropaṇī traṇe
kaṣāyatiktaśadhuraiḥ kaṭūṣṇaiśca | tasya mātrā sā yā
mukhasañcāriṇī bhavet | “caturddhā kavalaḥ snehī
prasādī śaudhirīpaṇau | snigdhoṣṇaiḥ saiddhiko vāte
svāduśītaiḥ prasādanaḥ | pitte kaṭvamlalavaṇaiḥ rukṣoṣṇaiḥ
śodhanaḥ kapha | kaṣāyatiktaśadhuraiḥ kaṭūṣṇaiḥ ropaṇī
traṇe | tathā, sukhaṃ sañcāryyate yā tu mātrā sā
kavale smṛtā ||” su. ci. 40 a.
strī | Bandage. vraṇabandhanārtham udumbarādivalkalo | su. sū. 18vya. | ci.
3śra.
vi | vadarauṣṭace | halā.
strī | bhuktau | ja.
puṃ | kaṣṭakavṛkṣe
klo | khanāmakhyātavṛkṣe
ne karāṃr̤iyā, kavāṭaveṭu | veṇudaṇḍā iti ca
bhāṣā | ra. mā. | tatparyyāyaḥ, - vaktrāyaṃ kapītavakraḥ | śvasajit | ra.
klo | pattre | cikā. | puṃ | (Tantalus falcinellus.) pakṣiviśeṣe | karāṃnna
pāṃkhī | vai. nigha.
strī, klo | khalone | nāṃrgāma
strī | kevikāpuṣpavṛkṣe | kairava iti
kodṛśadeśe prasiddhaṃ | rā. ni. va. 10 | te puṣpaviśeṣasu, khaline | hiṃ kar̤ithālī | gāṃgāma
kavayaumatsye | te' matsyaviśeṣaśca | trikā.
puṃ | pakṣiviśeṣe
puṃ | kavityavṛcce | ṣa. ṭī.
klo | khalīne
puṃ | vaidye | kaviśreṣṭhe
klo | utpale | naulapadma | śa. ca.
puṃ | kavāṭavakravṛce | ra. mā.
vi | īṣaduṣṇaṃ | dhama. | strī | uṣṇātāyām
strī | aśvāditor̤anyām | he. ca. | māṃsarohiṇyām | bhā. pu. 1bha. gṛ. va.
strī | carmakaṣāyām | cāmarakarā
ca. da. mū. vi. lauhāmṛte
puṃ | bhakte | vastre | rā. ni. ba. 20