Pramāṇa · Search · About · API

Acararka (Divakarabhatta) 5.1

Ācārārka (Divākarabhaṭṭa) 5.1

Language
Sanskrit

5.1.1

prokṣyāsanaṃ vinyasya || oṃ bhūrbhuvaḥ svaromitijapitvāsanepadmāsanenopaviśya || pṛthvi tvayādhṛtālokādevi tvaṃviṣṇunā
dhṛtā|| tvaṃcadhārayamāṃdevipavitraṃkurucāsanam| apasarpaṃtutebhūtāyebhūtābhūmisaṃsthitāḥ|| yebhūtāvighnakartārastegacchaṃ
tuśivājñayā|| apakrāmaṃtubhūtānipiśācāḥsarvatodiśaṃ|| sarveṣāmaviroghenabrahmakarmasamārabhe itibhūtaśuddhiṃkṛtvācamyaprāṇānāyamyatrayaṃ kṛtvāpunarācamyātmānaṃvyāhṛtibhirabhyukṣyagāyatryāviśvāmitraṛṣiḥsavitādevatā gāyatrī
cchaṃdaḥ gāyatrījapeviniyogaḥ|| oṃ tatsaviturhṛdayāyanamaḥ|| vareṇyaṃśirasesvāhā|| bhargodevasyaśikhāyaivaṣaṭ|| dhīmahi
kavacāyahuṃ|| dhiyoyonaḥnetratrayāyavauṣaṭ|| pracodayāt astrāyaphaṭ|| asttreṇevadigbaṃdhanaṃkṛtvādevatāṃdhyāyet
bālāṃbālādityamaṃḍalamadhyasthāṃraktavarṇaṃāraktāṃbarātulepanasraggābharaṇāṃcaturvaktrāṃdaṃḍakamaṃḍalyakṣasūtrābhayāṃkacaturbhu
jāṃhaṃsāsanārūḍhāṃbrahmadaivatyāmṛgvedasudāharaṃtīṃbhūrlokādhiṣṭhātrīṃgāyatrīṃnāmadevatāṃdhyātvā|| āgaccha varadedevijape
mesannidhaubhava|| gāyaṃtaṃtrāyateyasmādgāyatrīṃtaṃtaḥsmṛtā|| itiāvāhya|| manasāsaṃpūjyāṣṭottara sahasramaṣṭottara
śatamaṣṭāviṃśatiṃcā|| āpannodaśavāraṃvāgāyatrīṃjapitvāpunaḥ ṣaḍaṃganyāsaṃvidhāyopasthānaṃkuryāt jātavedasemārī
caḥ kaśyapojātavedāagnistriṣṭup upasthāneviniyogaḥ|| oṃ jātavedasesunavāmasomamarātīyatonidahātivedaḥ
sannaḥparṣadatidurgāṇiviśvānāvevasiṃdhuṃ duritātyagniḥ|| mitrasyenicatasṛṇāṃgāthinoviśvāmitraḥsavitāgāyatrīupa
sthānevini0|| oṃ mitrasyacarṣaṇīdhṛto vodevasyasānasi|| dyumnaṃcitraśravastamaṃ || abhiyòmahinādivaṃmitro babhū

5.1.2

vasamrathāḥ|| abhiśravobhiḥpṛthivīṃ || mitrāyapaṃcayemire janāabhiṣṭiśavase|| sadevānviśvānbibharti|| mitrodeveṣva
ktaṃsaṃgrahe dhamanīmaṃtaraṃkṛtvā tṛṇaṃvākāṣṭhamevavā|| sukhenogniṃsamiṃdhītamukhādagnirajāyateti|| atrāhūtikṣepaṇā
tpūrvaṃsamidhamagnāvadadhyāt|| jānvācyasamidhamādadhyātsadīptāṃdvādaśāṃgulamātrebhi juhuyāditisūtrāt || homyānitṛ
tyapariśiṣṭe|| payodadhisarpiryavāgūraudanataṃḍulāḥ somastaṃḍulamāpovrīhayoyavāstilā itihomcāni yavāgvo
danayoḥ śrapaṇaṃtulaukikebhau kāryaṃ yavāgūraudanetisiddhasya nirdeśāt || baudhāyanaḥ || vrīhīṇāṃvāyavānāṃvāśatamā
huriti ṣyataiti|| saṃgrahe|| dravahaviḥsruveṇaivapāṇinākaṭhinaṃhaviḥ|| aṃgulyagrenahotavyaṃnakṛtvāṃgulibhedanaṃ || aṃ
gulyuttarapārśveṇa hotavyamititusmṛtiriti || upasthāna maṃtrānāha śaunakaḥ || parisamṛtya paryukṣyābhyupatiṣṭhedvivirsu
jaṃ|| agneḥ sūktairṛso raiścaprājāpatyaiśca nityaśaḥ|| agniṃprajāpatiṃsāyaṃprātaḥ sūryaṃprajāpatiṃ || a gnaāyuṃṣītini
sṛbhirdvābhyāmagna etvamityathā|| sūryona ititaṃtreṇa ṛkaddutyaṃcadvitīyayā || tṛtīyācitramitinamomitrasya cānyathā
prajāpatenatvadetānituṃtanvadvitīyayā|| hiraṇyagarbhaḥ samitṛkpatiṣṭhe hutāśanamiti || etatparicaraṇamāyatane
sthaṃḍilevā agniṃpratiṣṭhāpyakāryaṃ kuṃḍevāsthaṃḍilevāpiitivacanāt āyatana nirmāṇaprakāraḥsaṃgrahe || aratnimātra
pravyarthekāryamāyatanaṃbudhaiḥ|| piśīlamātramityeketaddvyaṃsāṃtaraṃ bhavediti || aratniḥsārddhadvāviṃśatyaṃgulātmakaḥ aratniśa
bdenahastopigrāhyaḥ paṃcāratniḥpuruṣo bhavatītikṛtyāaratniśabdasyahasta paradarśanāt ataeva asmatsātuḥpitāmaha

5.1.3

śrīnārāyaṇabhaṭṭacaraṇaiḥ prayogaratnecaturviṃśatyaṃgulaṃsārddhadvāviṃśatyaṃgulapramāṇaṃṣoḍaśāṃgulapramāṇaṃvāyatanamityuktaṃ
sū|| tathāpitacchrautāgnikuṃḍoktaṃ grāhyam tadyathā aṣṭādaśāṃgulaṃkuṃḍaṃviṃśatyaṃgulamevavā||caturviṃśatyaṃgulaṃcaṣaṭtriṃśadaṃgulātmakaṃ|| śrautāyatanavistāromekhalaikānadarthataḥ || caturthaśaurdvitīyāsyādvistṛtā caturaṃgulā|| caturthaśaurvi
stāraścaturthaśaurityarthaḥ|| dvitīyāvistṛtākāryādvyaṃgulānaṃtravedibhiḥ|| ayaṃ dvimekhalāpakṣaḥkātyāyanātiriktānāṃte
ṣāṃtvekamekhalāpakṣaeva|| taduktaṃśaṃkhe|| dvādaśāṃgulasucchrāyovistāraścaturaṃgulaḥ || ekaivamekhalā proktā kātyāya
namatekila|| dvitīyamekhalocchrāyavistārautu tadardhataḥ || kātyāyanātiriktānāṃmekhalādvayamucyata iti||athaupā
sanaprayogaḥ|| āyatane sthaṃḍilevāprāduṣkṛtasyāgneḥ paścātkṛtasaṃdhyāvaṃdadangṛhīupaviśya prāṇānāyamyadeśakālau
nirdiśya śrīparameśvaraprītyarthaṃsāyaṃ maupāsana homaṃkariṣye itisaṃkalpya|| catvāriśaṃgautamo vāmadevo gnistriṣṭup
agnimūrtidhyāneviniyogaḥ|| oṃ catvāriśrṛṃgā trayo asya pādādveśīrṣe sapta hastāso asya|| tridhā baddho vṛṣabho ro
ravītimahodevomartyā āviveśa|| itidhyātvāgne rīśānīṃdiśamārabhya pradakṣiṇaṃ samaṃtātsodakena dakṣiṇena pāṇinā
triḥ parisamūhyakuśaiḥ paristīrya triḥ paryukṣya prāguktadravyamadhyeyatkiṃciddravyaṃpātrekṛtvā tasyāgnyuttaratogrenirrdhāyajjvā
latādarbheṇāvajvalya prokṣyatenaivolyukena triḥ paryagnikṛtvā tadulmukannirasyāpaḥ spṛṣṭvāgneḥ paścādardheṣusamidhāsahaha

5.1.4

vinidhāya|| niśvāvannaitivyṛcasya ātreyorakṣoghno gnistriṣṭup|| dvayorcane aṃtyāyā upasthāne vini0|| oṃ viśvāninodurgāhājātavedaḥ || oṃ siṃdhuṃna nāvā duritātiparṣi || oṃ agneatrivannamasāgṛṇānaḥ|| oṃ asyākaṃbodhyavinātanūnāṃ||oṃ yastvā̍hṛ̱dākīri̱ṇāmanya̍mānaḥ||oṃ amartya̱ṃmaryo̱joha̍vīmi||oṃ jāta̍ve̱doyaśo̍a̱smāsu̍dhehi||oṃ pra̱jā
bhira̍gnea̱mṛta̱tvama̍śyāṃ||oṃ yasmai̱tvaṃ su̱kṛte̍jātavedau̱lo̱kama̍gnekṛ̱ṇava̍ḥsyo̱naṃ||a̱śvina̍ṃsapu̱triṇa̍ṃvī̱rava̍nta̱ṃgoma̍ntaṃra̱yinna̍śa
tesva̱sti||itidakṣiṇaṃjānvācyasamidhamagnaukṣiptyāpaḥ spṛṣṭvāsamidhapradīptāyāṃvidhūmajyālāṃgārebhaukaṭhinaṃhaviḥpāṇi
nāṃgulyuttarapārśvenadravaṃhaviḥsruveṇasaminmūlatodvyaṃgula pradeśe savyaṃ pāṇiṃhṛdinidhāya||oṃ agnayesvāhāitihutvā a
gnayadaṃnamametityaktvā pūrvāhnu tairīśānyāṃuttarasyāṃvāpūrvāhuterbhūyasīmāhutiṃprajāpatipadaṃcaturthyaṃtaṃmanasādhyāyansvā
hetyupāṃśū cyāryyā saṃsṛṣṭāṃhutvāprajāpatayadaṃnamametityaktvā paristaraṇaṃ visṛjyaparisamūhanaparyukṣaṇekṛtvopasthānaṃku
ryāt||tatramaṃtrāḥ|| agnaāyuṃṣītimaṃtratrayasyaśaṃtanarvaikhānasaḥpavamānonirgārgayatrī||agnyupasthānevi0||oṃ agnaā
yū̍ṃṣi pavasa̱āsu̱vorja̱miṣa̍ñcanaḥ||ārebādhasvadu̱cchunā̍ṃ||a̱gnirṛṣiḥpa̍vamānaḥpā̍ṃcaja̱nyaḥpu̱rohi̍taḥ||tamī̍mahema̱hā
gaya̍ṃ||a̱gnepava̍svasva̱pāa̱smevarcaḥ su̱vīryya̍ṃ||dadha̱drayiṃmayi̱poṣa̍ṃ||agnetvannaiticatasṛṇāṃgaupāyanālaupāyanāvābaṃ
dhuḥsubaṃdhuḥśrutabaṃdhurviprabaṃdhuḥkrameṇārṣirdvipadāvirāṭ agnyupasthāne viniyogaḥ||oṃ agne̍tvanno̱aṃta̍mau̱tatrā̱tā

5.1.5

śi̱vobha̍vāvarū̱thya̍ḥ||vasura̱gnirvasu̍śravā̱acchā̍nakṣidyumatta̍maṃra̱yiṃdāḥ||sano̍bodhiśśrudhī̱hava̍muruṣyāṇo̍a̱ghāyataḥsa
masmāt||taṃttvā̍śociṣṭhadīdivaḥsumnāya̍nūnamī̍mahesakhibhyaḥ||prajāpatehiraṇyagarbhaḥ prajāpatistriṣṭup| prajāpa
tyupasthāneviniyogaḥ||oṃ prajā̍pate̱natvade̱tānya̱nyoviśvā̍jā̱tāni̱pari̱tāba̱bhūva̍||yatkā̍māstejuhumastanno̍a
stuvayaṃsyāmapatayorayīṇām|| taṃtuṃtanvandaignirjagatī agmyupasthāneviniyogaḥ|| oṃ taṃtuṃtanvan rajaso bhānumanvi
hijyotiṣmataḥ patho rakṣadhiyākṛtān|| anulbaṇaṃ vayatajoguvāma pomanurma rbhavajanayā daivyaṃjanaṃ|| hiraṇyagarbha ityasya hi
raṇyagarbhaḥ prajāpatistriṣṭup|| prajāpatyupasthāneviniyogaḥ|| oṃ hiraṇyagarbhaḥ samavarttatāgre bhūtasya jātaḥ patireka ā
sīt|| sa dādhāra pṛthivīṃdyāmunemāṃ kasmai devāya haviṣā vidhema|| etairmaṃcairyavāyavya deśe prahvastiṣṭhannupatiṣṭhet|| tataupavi
śya|| mānastokai tikutso rudrojagatī|| vibhūtigrahaṇeviniyogaḥ|| oṃ mānasto ke tanayemāna āyuṣi māno goṣu māno a
śveṣurīriṣaḥ|| vīrānmā no rudra bhāmitova dhīrha viṣmaṃtaḥ sadamitvā havāmahe|| tryāyuṣaṃjamadagne ritilalāṭe|| kaśyapa
syatryāyuṣaṃkaṃṭhe|| agastyasyatryāyuṣaṃnābhau|| yaddevā nāṃtryāyuṣadakṣiṇaskaṃdhe|| tanme astucyā0 vāmaskaṃdhe|| sarvamastu
śatāyuṣaṃśirasi| nyūnātiriktadoṣaparihārārthaṃ pramādātkurvatāṃ karmapracyavetādhvareṣuyat|| smaraṇādeva tadviṣṇoḥ
saṃpūrṇaṃsyāditiśrutiritivacanādviṣṇuṃ smṛtvā karmeśvarārpaṇaṃkuryāditisā yamaupāsanaprayogaḥ|| evameva prātarapi

5.1.6

pūrvāṃgānikṛtvā|| sūryāyasvāhetisāyaṃdravyeṇaivaprathamāhutiṃhutvā sāyaṃkālīnadvitīyāhutivaddvitīyā hutiṃhutvāpa
risamūhanādisarvaṃ prāgvatkurvīta|| upasthāneviśeṣaḥ|| sūryānodhivasyātvityasya cakṣuḥ sūryogāyatrī|| sūryopasthā
neviniyogaḥ|| oṃ sūryānodhivaspātuvāto aṃtarikṣyāt|| agninaḥ pārthivebhyaḥ|| udutyaṃ kaṇvaḥ praskaṇvaḥ sūryogāya
trī sūryopasthāneviniyogaḥ|| oṃ udutyaṃjā tavedasaṃdeṃ vaṃvahaṃtike tavaḥ|| dṛśe viśvāyasūryyaṃ|| citraṃdevānāmāṃgirasaḥ kutsaḥ
sūryastriṣṭup || sūryopasthāne vi0|| oṃ citraṃdevānāmudagādanīkaṃ
sūrya ātmājagatastasthuṣaśca|| namomitrasyenenisauryobhitaḥprapūjayeditilakṣmīpaṃcāyatanam
varuṇasyacakṣasemahodevāyatadvṛttaṃsaparyata|| dūredṛśedevajātātketave
jāpatehiraṇyagarbhaitidvābhyāṃprajāpatiṃcopaniṣṭheditiprānniśi
leśamyādeśādarvākcahirāyatangadvacchenniḥsacettāyañcittasa
mitibahvṛcamaṃtreṇāyataneprakṣipya vyastasamastavyāhṛtibhiścāhū
liṃgasamastadāpinadoṣaitibhāvaḥ ||śamyā deśādapi bahirupakṣīyagade
tesvāhetipūrṇāhutiḥkāryā|| taduktaṃkārikāyāṃ|| arvākśamyā
marthojīvituṃyadi || idaṃtaityṛcānasyasthāne bhiṃgaṃ prakṣipetpunaḥ
krāṃtoyadāśamyāparāsamanalobhavet || caruḥ pathikṛte kāryaḥ pūrṇāhu
dvādaśaktvastvagṛhītvāpūrayetsrucam || tathācājyāhutiḥkāryāsāṃ
keyājñikāviduriti || āyatanātṣaṭtriṃśadaṃgulātmako deśaḥ śamyā
tanabhaṃgenasthalasaṃkocādināvāsyatlāṃtare niyananasaktauprakārau
niyogaḥ|| oṃ taṃtuṃtanvanrajasobhānumanvi
cchusecettu naśyati || yadivājucchusannītyānidhāyocchusya taṃpunabhrāvajanayādaivyaṃjanaṃ || hiraṇyagarbhaityasyahi

5.1.7

kṛtenātidūraṃvā hareddeśaṃyathāruci || svāṃgenavāthavāśamyāparāsātsādhagarbhaḥ samavartatāgrebhūtasyajātaḥpatirekaā
sādicodyate|| nadīsaṃtaraṇemīnāṃsīmātikramaṇetathā|| sarvatrādyaṃtasīrvāyavyadeśepravadaṃtichandupatiścet|| tataupavi
nānyathāgnivināśanamiti|| anyānyapiprāyaścittānivistārabhītyemānastoketanayemānaāyaumānogoṣumānoa
ṇyāhajābāliḥ || kovidārākulitthāṃścavarjayetkodravāṃstathā|| rāmahe || tryāyuṣaṃjamadagneritilalāṭe|| kaśyapa
kṣaryāgasyaitānivarjayet || masūrāllavaṇātkṣārāṃścaṇakānkorakṣiṇaskaṃdhe|| tanmeastutryā0vāmaskaṃdhe|| sarvamastu
ti|| athapunarādhānanimittāni|| vihāyāgniṃsabhāryaścetsīmāṃpracyavetādhvareṣuyat|| smaraṇādeva tadviṣṇoḥ
mamiṣyate|| atrasīmāgṛhasīmānatugrāmasīmānaduktaṃtrikāṃḍamaṃḍanena itisāyamaupāsanaprayogaḥ|| evamevaprātarapi
tyagacchet|| niḥsaṃśayobhiḥ khalunāśametigṛhasyasīmāñcavirakṣasāyaṃkālīnadvitīyāhutivadvitīyāhutiṃhutvāpa
yaṃvrajet|| ubhayorvipravāsevālaukikonirvidhīyate|| bhagavāndivasyādityasyacakṣaḥsūryogāyatrī|| sūryopasthā
yadiprāptānasā doṣeṇayujyate || athatatraivavasannihomakarśanaḥpārthivebhyaḥ|| udutyaṃkaṇvaḥpraskaṇvaḥsūryogāya
nāt|| paiṭhīnasiḥ praskhalīkṛtadharmasyapīḍyamānasyaśakeśavaḥ|| dṛśeviśvāyasūrya|| citraṃdevānāmāṃgirasaḥkutsaḥ
sadvayasyopariāhitāgneranāhitāgnivatsavāsonā
rikalpyapravasedityāha kātyāyanaḥ|| nikṣipyāgni
vaneciraṃvasediti|| atrakāryavānitidhanāthīnatutapodhanāmmadhyeīśānyā̍mādhava̍yajet|| āgneyyā̍ṃpārvatīnāthaṃ

5.1.8

saṃbhavedijyātapādyarthaṃnatuvrajeditisatyavratasmaraṇāt|| yeditilakṣmīpaṃcāyatanam|| śaṃkaretuyadāmadhyeīśā
paṃthānaṃśatayojanam|| sābhiruktaḥpratiyātyevamagnihotraṃpū|| vāyavyāṃcasadāpūjyābhavānībhaktavatsaletiśi
stathātipannādi homakāla ñcajāgarūke'smanmātuḥ pitāmahaṃ vyāṃgaṇanāthaṃcanairṛtyāṃbhavanennathā|| vāyavyāṃ
athapūjāvidhimātsye|| || prātarmadhyaṃdinesāyaṃdevapūjāṃsarcittādevāḥ śokaduḥkhabhayapradāḥ||tanmaṃḍalāsthi
cam|| madhyānhecaivasāyaṃcapuṣyāṃjalimapikṣipet|| skā̍ṃde|| kūrmedevo harauśaṃkare bhāsyenāgastāravauharagaṇe
bhaktyāvāyadivābhaktyākalaumuktimavāpnuyāt|| śilāpyutta parenāryāḥ śaṃkarabhāsyanotiruruvadāyyaṃktāstvehā
sūkṣmaivayābhavet||yathāyathāśilāsūkṣmātathāsyāttumahatpha koṇamārabhya āgneyādikoṇeṣuharīnaharabhū
iti|| tatraivaskāṃde śivanābhiruktaḥ||yavamātraṃtugartaḥsyādyava reśaḥ vāyavyāṃdevīti|| haraumadhyagatesatiīśā
stvalokeṣudurlabhaḥ|| vāsudevamayaṃkṣetraṃliṃgaṃśivamaya̍smṛtaṃ|| naragegaṇapatiḥnairṛtyāṃsūryaḥ vāyavyāṃkhagasaktā
rate|| kalaukalimaladhvaṃsaṃsarvapāpaharaṃharim|| yercayaṃtinarā nityaṃ nyāṃgaṇeśaḥ nairṛtyāṃviṣṇuḥ vāyavyāmaṃbikāḥ gadeyvāṃgadhya
tāyāṃbhagavānhariḥ|| dvāpārebhagavānviṣṇuḥ kalaudevomaheśvaraḥ|| pū gaṇeśaḥ vā0sūryaḥ||laṃbodaremadhyagatesa
ktamamāha|| atraīśānādikalpanā||yatrai
praśastamityuktaṃbhaviṣye|| bāṇaliṃgānirājeṃdrakhyātānibhuvanatraye
hemādrau|| paṅkajaṃbūphalākāraṃkukkuṭāṃḍasamākṛti| bhuktimuktipra
kābhaviṣyapurāṇe|| prātaḥsaṃdhyāvasānetunityaṃsūryasamarcayet|| ya

5.1.9

agnihotrādivedāścayajñāścabahudakṣiṇāḥ|| sūryyārcanasyacaiteko
pāpasyadāruṇaḥ|| ārādhyabhāskaraṃmartyastannāśayati tatkṣaṇāta
hamarcayeddbhānuṃtasyapuṇyaṃtatodhikam|| gṛhasthasyapaṃcāyatana
tatohomaṃgṛhasthoktenavarmanā|| kṛtvāsūryagaṇapatiṃlakṣmīmīśaṃ
bhet|| arcanaṃmūlamaṃtreṇavākāryam|| mūlamaṃtralakṣaṇaṃgāruḍe
svakṛṃnāmamūlamaṃtraḥprakīrtitaḥ|| brāhmepi|| oṃ kārādisamāyu
nnaityabhidhīyate|| oṃsūryāyanamaityādi|| vājapeyayājinas
ṛgaṃtaiśliṣṭamaṃtrairuccāryapādyādinivedayediti|| paṃcāyatana
rvatīpatim|| āgneyyāmekadaṃtaṃcanairṛtyāmacyutaṃtathā
tanam|| heraṃbaṃtuyadāmadhyeīśānyāmacyutaṃjayet|| ā
yajenmaṃtrīdhanaidinaiditigaṇapatipaṃcāyatanam||bhavānītuyadāmadhyeīśānyāmādhavaṃyajet||āgneyyāṃpārvatīnāthaṃ
naiṛrtyāṃgaṇanāyakam||pradyotanaṃtuvāyavyāmācāryastatprapūjayeditilakṣmīpaṃcāyatanam||śaṃkaraṃtuyadāmadhyeīśā
nyāṃśrīpatiṃyajet||āgneyyāṃcatathārhaṃsaṃnairṛtyāṃpārvatīsutam||vāyavyāṃcasadāpūjyābhavānībhaktavatsaletiśi
vapaṃcāyatanam||yadāttumamadhyegoviṃdamaiśānyāṃśaṃkaraṃyajet||āgneyyāṃgaṇanāthaṃcanairṛtyāṃbacavajelathā||vāyavyāṃ
vikāṃcaivayajenmaṃtrīsamāhitaitiviṣṇupaṃcāyatanam||svasthānavarjitādevāḥśokaduḥkhabhayapradāḥ||tanmaṃḍalasyi
torājāsādhakaścavinaśyati||bopadevaśca||śaṃbhaumadhyagateharīnaharabhūdevyāharauśaṃkare bhāsyenāgasutāvauharagaṇe
śājāṃbikāsthāpitāḥ||devyāṃviṣṇuśiraikadaṃtaravayo laṃbodarejeśvaraināryāḥ śaṃkarabhāskarautirukhadāvyaktāstravedā
nidāḥ||āsyāyamarthaḥ||śaṃbhaumadhyagatesatiśaṃkarabhāgataīśāna koṇamārabhya āgneyādikoṇeṣuharīnaharaśū

5.1.10

devyaḥsthāpyāḥtathānaīśāneviṣṇuḥ āgneyyāminaḥ sūryaḥnaiṛrte harabhūgaṇeśaḥ vāyavyāṃdevīti| haraumadhyagatesaniīśā
nādikoṇeṣuśaṃkarebhāsyenāgasutāḥ||īśānyāṃśaṃkaraḥ āgneyyāibhāsyogaṇapatiḥnairṛtyāṃsūryaḥvāyavyāṃlagasutā
devī|ravaumadhyagatesatiīśānādiṣuharagaṇeśājāṃbikāḥīśānyāṃdaraḥ āgneyāṃgaṇeśaḥnairṛ saṃviṣṇuḥvāyavyāṃmaṃvikāḥ godecyāṃmadhya
tāyāṃ satyāṃīśā0viṣṇuśiraikadaṃtaravayaḥīśā0viṣṇuḥā0śivaḥnairṛndyāṃgaṇeśaḥ vā0 sūryaḥ||labodaremadhyagatesa
tiīśānādiṣu ajeśvaraināryāḥ ī0viṣṇuḥ ā0 śivaḥ nai0 sūryaḥ gā0 devītikramaprāha|| atra īśānādikalpanā|| yatrai
dbhātunaktaṃ niyatsudeti prācīṃtu tāṃvedavidovadaṃtīti gautamokta prācīmanusaṃdhāyadraṣṭavyā || yattupūjyapūjakayormadhye
prācī proktā vicakṣaṇaiḥ || prācyeva prācīsoddiṣṭā muktvā devapūjanamiti viṣṇuyāmalavākyaṃ tattāṃtrikapūjāviṣayaṃ
uktaṃca śrīmātāmahacaraṇairācāramayūkhe pūjyapūjakāṃtaḥ prācī āgamokta pūjāyāmeva tasparibhāṣāyāmuktatvā
diti || paṃcāyatanapūjākramopidattaivoktaḥ || suravyepuṣpāṃjaliṃdatvāgaṇeśādyarcanaṃ bhavet gaṇeśāṇvasuravyaścetatra
sūryakramāṅgavediti vacanātpradhānadevatāyāṃpuṣyāṃjalyaṃtaṃpūjākāṃḍaṃ samāpyapadārthānusamayenagaṇeśādīnarcaye
diti || śāradātilavaṭī kāyātupuṣpāṃjaliṃsuravye ādau datvārcanaṃ kāryamityuktaṃ vastutastvayamapi pūjākramastāṃ
trikapūjāyāmevajñeyaḥ tatraivoktatvāt || vaidikapūjāyāṃ tusthāpanakramaeva || ataevavājapeyayājibhirviṣṇuśi
vagaṇeśa sūryadurgā śyonamaitiśliṣṭa maṃtraukto viṣṇu paṃcāyatane || sūryapaṃcāyatanapūjanetu kramauktaḥ || padmapurāṇe

5.1.11

ādityaṃgaṇanāthaṃcadevīṃvarudraṃyathākramam || nārāyaṇaṃviśuddhāravyamaṃte ca kuladevatāḥ || tathātatraiva || ravivināyakaśce
ḍīīśoviṣṇustupaṃcamaḥ || anukrameṇapūjyaṃtevyukta seṇamahadvayamiti || sūryātirikta paṃcāyatanādipūjāyāmapyā
dau sūryapūjāṃvidhāya || viṣṇvādidevānāṃpūjā kāryā || taduktaṃ brāhme || apūjya prathamaṃ sūryamaparāgyaḥ prapūjayet || na
tadgatakṛtaṃ pāpaṃ saṃpatīcchaṃtidevatā iti || idaṃca pūjanaṃ bhūtaśuddhiṃ prāṇapratiṣṭhāṃmātṛkānyāsaṃ ca vidhāyakāryaṃmi
puṣyādeśpārijātodayaḥ || śaunakopi || kṛtvātubhūta śuddhiṃ ca mātṛkānyāsamācarediti pūjāprakaraṇe uktataoṃ bhūrbhuvaḥ svaḥ|| devobhūtvādèvānyajediti|| rāmatāpinyāṃca devo bhūtvāyajeddevaṃnāde vo devamarcayet|| maṃtramahodadhā
vapi|| devārcāyogyatāprāptyaibhūtaśuddhiṃsamācaret|| bhūtaśuddhiṃvidhāyaivaṃ prāṇasthāpanamācaret|| evaṃ prāṇān
pratiṣṭhāpyamātṛkānyāsamācaret|| evammūlavākyānusāreṇètyarthaḥ|| mūlavākyā nitu graṃthavistaratibhayānnoktā
ni|| tānimatṛtīsamaṃtramārttaṃḍadraṣṭavyānītidik|| athapuruṣasūktavidhāne|| arcanaṃ saṃpravakṣyāmi viṣṇoramita
tejasaḥ|| yatkṛtvāsunayaḥ sarveparaṃnirvāṇamāpnuyuḥ|| ānuṣṭu bhasya sūktasya triṣṭu baṃtasya devatāḥ|| puruṣoyojagadvī
jaṃṛṣirnārāyaṇaḥ smṛtaḥ|| prathamāṃvinyasedvāme dvitīyāṃdakṣiṇe kare|| tṛtīyāṃvāmapādeca caturthīdakṣiṇe nyaset
paṃcamīṃvāmajānautu ṣaṣṭhīṃ vaidakṣiṇe nyaset|| saptamīṃvāma kaṭyāṃtu aṣṭa mīṃdakṣiṇètathā|| navamīṃnābhimadhyetu
daśamīṃ hṛdayenathā|| ekādaśīṃkaṃṭhamadhyedvādaśīṃ vāma bāhuke|| trayodaśīṃdakṣiṇe tu tathaivāsyecaturdaśīṃ|| a

5.1.12

kṣṇoḥ paṃcadaśīṃcaiva vinyasenmūrdhi ṣoḍaśīṃ|| evaṃtyāsavidhiṃkṛtvā paṃcāṃgānisamācaret|| brāhmaṇosyetyādibhi
ṛktabhiḥ paṃcāṃga kalpanā|| hṛdayaṃ śiraḥ śikhākavacaṃcāsya mevaca|| yathā deheta thā devenyāsaṃkṛtvāyathāvi
dhi|| evaṃnyāsavidhiṃkṛtvā paścātpūjāṃsamārabhet|| nyāsenatu bhavetsopisvayameva janārdanaḥ|| ādyayāvāhayedde
vamṛcātu puruṣottamam|| dvitīyayāsa naṃdadyātpādaṃcaiva tṛtīyayā|| ardhya caturthyādātavyaṃpaṃcamyācamanīyakam
ṣaṣṭhyāsnānaṃpradeyaṃtu saptamyāvastramevaca|| yajñopavītamaṣṭamya navamya caṃdanaṃsmṛtaṃ|| puṣpaṃdaśamyā dātavyamekā
daśyātudhūpakaṃ || dvādaśyādīpakaṃdadyāttrayodaśyānivedanaṃ| caturdaśyānamaskāraṃpaṃcadaśyāpradakṣiṇāṃ || udvāsanaṃtuṣoḍaśyāupacārāstaṣoḍaśa|| snānevastrecanevedyedadyādācamanīyakam|| hutvāṣoḍaśabhirmatrairdadyātpuṣpāṇi
ṣoḍaśa|| taccasarvaṃjapedbhūyaḥ pauruṣaṃsūktamevaca|| ṣaṇmāsātsiddhimāpnotyevamevasamarcanātū|| atrayadyapyāvā
hanaṃvisarjanaṃcoktaṃtatsatyahaṃprāṇapratiṣṭhāpūrvakapratimādipūjanaviṣayam|| anyatratvādāvaṃtecapuṣpāṃjaliṃsama
rpayet|| ādāvaṃtecamaṃtrābhyāṃpuṣpāṃjalisamarpaṇaṃmitināradīyavākyāta|| vastraṃpratyahanaṃnavīnaṃ kitusamarpita
mevābhyukṣyasamarpayet|| taduktaṃtatvasāgare|| vastramabhyukṣaṇācchuddhyetparaṃtudinedine|| ācāramayūkhemaṃtrarāja
vidhau|| pratimāpaṭṭayaṃtrāṇānityasnānaṃnakārayet|| kārayetpūrbadivaseyathāmalanivāraṇamitikūrmapurāṇe|| na
viṣṇavārādhanātpuṇyaṃvidyatekarmavaidikaṃ|| tasmādanādimadhyāṃtaṃnityamārādhayeddharim|| tadviṣṇoritimaṃtreṇa

5.1.13

sūktenapauruṣeṇavā|| naivābhyāṃsahaśomaṃtrovedeṣūktaścapāvanaḥ|| athavādaivamīśānaṃbhagavaṃtaṃsanātanaṃ|| ārādha
yenmahādevaṃbhāvapūtomaheśvaram|| maṃtreṇarudragāyanyāpraṇavenāthavāpunaḥ|| īśānenāthavārudrairūpairvākenasa
māhitaḥ|| athonnamaḥ śivāyaitimaṃtreṇānenavāyajediti|| yajanaprakāraṃbaudhāyanopyāha|| athātoharahaḥparicaryā
vidhiṃkhyārakhyāsyāmaḥ snātvāśacaudeśegomayenopalipyapratikṛtiṃkṛtvākṣatapuṣyairyathālābhaṃsamarcayet||saha
puṣpodakenamahādevamāvāhayet|| oṃ bhūḥmahādevamāvāhayāmi|| oṃ bhuvaḥmahādevamāvāhayāmi|| oṃ svaḥmahā0
oṃ bhūrbhuvaḥ svarmahādevamāvāhayāmi ityāvāhyāyātu bhagavānmahādevaityathasvāgatenābhivaṃdatisvāgataṃbhagavato
svāgataṃ bhagavatemahāpuruṣāyaitatsvāsanaṃkūūrcamāstāṃbhagavanmahādeva ityathakūrccaṃdadātibhagavateyaṃkūrccedarmamayaśrī
vṛddharitaḥ suvarṇastaṃjuṣasveti|| anrasyānānikalpayati|| agratobrahmaṇe kalpayāmidakṣiṇataḥ skaṃdāya kalpa
yāmi vināyakāya kalpayāmi paścimataḥ sthūlāya kalpayāmi uttarataḥ umāyai kalpayāmirudikeśvarāya kalpa
yāmītikalpayitvā sāvitryāpātramabhimaṃtrya prakṣālyatiraḥ pavitraṃmaghya ānīya sahapavitreṇādityaṃ darśayet
oṃ mityṛtamitistānaṃ| oṃ svaritirudreṇa pādyātpraṇavenārthyamathavyāhṛtibhirnirmālyama pohyottarataśśaṃṅgā
yanama ityathainaṃ snāpayitvā pohiṣṭhāmayobhuvaititisṛbhirhiraṇyavarṇāḥ śucayaḥ pāvakā iticatasṛbhiḥ pava
mānaḥ suvarcana ityetenānuvākenasnāpayitvādbhistarpayatibhavaṃ devaṃtarpayāmiśarvvadevaṃta0 īśānaṃdavaṃta0 paśupa

5.1.14

tiṃdevaṃta0 rudraṃdavaṃta0 ugraṃdavaṃta0 bhīmaṃdevaṃta0 mahāṃ taṃ devaṃtarpayāmī titarpayitvāryaitāni vastrayajñopavītānyāca
manīyānyudakena vyāhṛtibhirdatvāvyāhṛtibhiḥ pradakṣiṇamudakaṃpariṣicya|| namasterudramanyavaitigaṃdhaṃdadyā
tsaharūtrāṇisahasraśaitipuṣpaṃdadyādīśānaṃtvābhuvanānāmadhiśriyamiticākṣatāndadyātsāvitryā dhūpaṃsudī
pyasyetidīpaṃdevasyatvāsavituḥ prasavaiśivinorbāhubhyābhagavatemahādevāyajuṣṭaṃ caruṃ nivedayāmītinaivedyamathā
ṣṭabhirnāmadheyairaṣṭaupuṣpāṇidadyāt bhavāyadevāya namaḥ śarvāyadevāya namaḥ|| īśānāyadevāya namaḥ|| paśupataye
devāya0 || rudrāyadevāya0 || ugrāyadevāya0 || bhīmāyade0 || mahatedevā0 || namobrahmaṇenamaḥ || skaṃdāyanamaḥ || prayātu bhagavānīśaḥ sarvalokanamaskārataḥ || anenahaviṣātṛptaḥ punarāgamanāyaca || punaḥ saṃdarśanāyacetipratimāsthā
neṣvaṅgamaṃtrāvāhanavisarjanavaya̍ṃsamānamanyatsvastyayanamityācakṣatebhagavānbaudhāyanaiti || athapūjopayuktā
nipuṣpāṇi || tatrādausūryapūjāyāṃvihitāni || bhaviṣyapurāṇe || mālinīmallikā caivadūrvā cāśokakarṇikā || pā
ṭalākaravīrāṇijapājayaṃtirevaca || caṃpako bakulaṃcaivatathaivāgastikiṃśukau || bhāskarasya prapūjārthamātyāgyetāni nityaśaḥ || nīlotpalasahastreṇa nīlotpalaśatenaca || raktaiścakaravīraiśca yastu pūjayateravim || vasedarkapure
śrīmānsūryatulyaparākramaiti || athavihitapatrāṇi bilvapatraṃśamīpatraṃbhṛṃgarājasyapatrakaṃ || tamālapatraṃcahareḥ

5.1.15

sadyaḥ stṛṣṭikaṃraveḥ || tulasī kālatulasī tathāraktaṃcacaṃdanaṃ || ketakīpatra kusumaṃsa daivata panapriyamiti || anyānyapigaṇeśādipūjāyāṃvihitaniṣiddhānigraṃthavistarabhiyehanoktānittānyācāramayūravādigraṃthebhyovagaṃtavyā
ni|| tatrāpūrvābhāveparyuṣitānyapigrāhyāṇītyuktaṃ smṛtyaṃtare || paṃkajaṃ paṃcarātrasyāddaśarātraṃcabilvakaṃ || tula
syaikādaśāhaṃtu punaḥ prakṣālyapūjayet || skāṃde|| gaṃgājalaṃvyahagrāhyaṃ pūjane bhaktisaṃyutaḥ || bhaviṣye || nākṣatai
rarcayedviṣṇuṃnatulasyāgaṇeśvaram || dūrvābhinārcayeddurgāṃketakaina̍maheśvaram || akṣatāniṣedhastaśālagrāmaparaḥ
śālagrāmaśilāmeva nākṣatairarcayedvijaitiviṣṇukteḥ || uktaṃ caivārttike || sāmānyavidhiraspaṣṭaḥ saṃdriyetaviśeṣai
ti||nāṃguṣṭhaimardayeddevaṃnādhaḥpuṣpaiḥ samarccayet||kuśāgrairnakṣipetroyaṃyajjapātsaṃsaṃbhavet||naśukaiḥpūjayeddevaṃku
smairnamaddīgataiḥ||naviśīrṇadalaiḥ śiṣṭairnaśubhairnāvikāśinaiḥ|| pūtigaṃdhoyryagaṃdhīnialpagaṃdhīnivarjjayet
vāsane|| dvirukā kaṃkuṃṇaṃdārumallikāguruvāsitā|| śaṃrakhaṃjātī phalaṃśrīmatpriyādhūpā harerime|| dvirukāmāṃsī
kaṃkaṇaṃyugguluḥśaṃkhonakhaṃ|| ghṛtatai lairvināṃkiṃciddipārthenasamāharet|| pādme|| naivedyapātraṃvakṣyāmikeśa
vāyamahātmane|| hairaṇyaṃ rājataṃ kāṃsyaṃtā mraṃmṛnmayamevaca|| pālāśaṃ padma patraṃvā pātraṃviṣṇoratipriyam
haviḥśālyodanaṃdivyāmājyayuktaṃ saśarkaram|| naivedyaṃ devadevāyayāvakaṃ pāyasaṃtathā||naivedyavastvalābhelu
phalānivinivedayet|| phalānā mapya lābhetutoyānyapinivedayet|| marīciḥ|| vidhāyadevatā pūjāṃ prātaho

5.1.16

mādanaṃtaram|| gurūtrenatumārgeṇamūlamaṃtraṃjapedbudhaiti||bhaviṣye|| samabhyarcyapibedvānyaḥ pādasa lilaṃhareḥ||sa
yātiparamaṃsthānaṃtadviṣṇoḥ paramaṃpadam|| viṣṇupādābhiṣiktaṃyaḥpātreṇaivapibejjalam|| sarvapāpavinirmuktaḥsa
yātiparamāṃgatiṃ|| yaḥpādasalilaṃviṣṇoḥ kareṇapibateyadi|| samṛḍhonarakaṃyāti yāvadiṃdrāścaturdaśeti|| pula
styaḥ|| śālagrāmaśilāvārisomapānaṃdinedine|| pātrāṃtareṇanahmrātyaṃkareṇasphurayāsasamamiti|| moḍūkareṇapā
navidhāyakānivākyāni|| prāyaḥ pāṃcarātrādipaṭhitatvenatadupāthiparāṇi|| natuvaidikaparāṇi. smatiṣunivedhā
t|| agastyaḥ|| śālagrāmaśilātoyamapītvāyaskamastake|| prakṣepaṃṇaṃprakurvītabrahmahāsanigadyate|| yadāsarva
duritakṣayakāmaḥ smṛtyaṃtaroktaviprapādasannidhāyanamicchatinadārūmaḥ pādyaṃ|| viṣṇupādodakātpūrvaṃviprapādodakaṃpibet|| viruddhamācaredyuktaṃbrahmahāsanigadyataiti|| athaśivaliṃganaivedyabhakṣyābhakṣyavicāraḥ|| padma
purāṇe|| dravyamannaṃphalaṃtoyaṃśivasvanaspṛśe kvacit|| laṃghayennaiva nirmālyaṃkūpe sarvaṃ vinikṣipet|| makṣikāpāda
mātraṃyaḥ śivasvamupajīvati|| lobhānmohātsapacyeta kalpāṃtaṃ narakenarāti|| pādmaskāṃdabrāhmapurāṇe saṃgraheśu
śivauvāca|| anarhamama naivedyaṃ patraṃpuṣpaṃ phalaṃ jalam|| śālagrāmaśilāsaṃsargādyātipavitratām|| naivedyaṃmana
rābhuktāśūdryaicāṃdrāyaṇaṃcarediti|| nirmālyakalpanā coktā siddhāṃtaśekhare|| dharā hiraṇyaṃgoratnaṃtāmrauraupyaṃ
śūkādikān|| vihāyaśeṣaṃ nirmālyaṃcaṃḍeśāyanivedayet|| anyadannādipānīyaṃtāṃbūlaṃgaṃdhapuṣyakam|| dadyā

5.1.17

ccaṃḍāya nirmālyaṃśivabhuktaṃtusarvaśaḥ iti|| kvacicchivaliṃganaivedyabhakṣaṇedoṣābhāvauktaḥ|| śivanāradasaṃvāda
bāṇaliṃgetu caṃḍāṃśonacanirmālyakalpanā|| sarvabāṇārpitaṃ grāhyaṃbhaktābhaktaiścanānyathā|| grāhyā grāhyavi
cāroyaṃbāṇaliṃgenavidyate|| tadarpitaṃ jalaṃcāṃnaṃ grāhyaṃprasādasaṃjñayā|| bāṇaliṃgesvayaṃbhūte caṃdrakāṃterṛdisyi
te|| cāṃdrāyaṇasamaṃ jñeyaṃ śaṃbhornaivedyabhakṣaṇamiti|| athapūjāprayogaḥ|| ācamyadeśakālausmṛtvāmama' ya
thāśaktiyathājñānaṃyathāmīlitopacaraiḥ śrīsūryādipūjāṃkariṣye|| tadaṃgatvenātmaśaddhyarthaṃbhūtaśuddhyādika
riṣye|| ititaṃkalpya|| pṛthvītyasyamerupṛṣṭhaḥ kūrmaḥ suta03 āsanevi0|| pṛthvitvayā0|| apasarpaṃtu vāmaṃdāṃ vāśrṛ
nānyanuṣṭup|| bhūtotsādneviniyogaḥ|| oṃ apasa0|| mārabhaitipādtalapāśvenabhūmiṃtriḥprahṛtya|| devāāyāṃtuyātudhānāapayāṃtu|| viṣṇordevayajanaṃrakṣasva|| yebhyomāte tyasyagayaḥplutoviśvedevājagatī|| manu
ṣyagaṃdhanivāraṇeviniyogaḥ|| evāpitraityasyavāmadevobṛhaspatirviśvedevāstriṣṭup|| manuṣyagaṃdhanivāraṇevi0|| oṃ yebhyomātāmadhumatpinvatepayaḥpīyūṣaṃdyauraditiradribarhāḥ|| ukthaśuṣmānvṛṣabharātsvapnasastām̐ādityāanu
madāsvastaye|| oṃ evāpitraviśvadevāyavṛṣṇeyajñairvidhemanamasāhavirbhiḥ|| bṛhaspatesuprajāvīravaṃtovayaṃsyā
mapatayorayīṇāṃ|| āgamārthaṃtudevānāṃgamanārthaṃturakṣasām|| kurughaṃṭevaraṃ tatradevānāṃsthānasannidhāviti
ghaṃṭāṃvādayitvābhūtaśuddhiṃkuryāt|| mūlādhārekuṃḍalinīṃdhyātvāhūmityutthāpyasuṣumṇāmārgeṇahṛdayasthaṃ

5.1.18

jīvaṃbrahmaṇihaṃsaitivilāpya|| pādādijānvaṃtapṛthivīṃlaṃbījayutāṃdhyātvā|| jānvādinābhyaṃtavabījayu
taṃjalaṃdhyātvā|| nābhyādihṛdayāṃtaraṃbījayutamagniṃdhyātvā|| hṛdādibhrūmadhyāṃtayaṃbījayutaṃvāyuṃdhyātvā
bhrūmadhyādibrahmaraṃdhrāṃtahaṃbījamākāśaṃdhyātvā|| bhūtānipratyekaṃsaṃvilāpayet|| pṛthivīmapsusaṃharāmi
jalamagnausaṃharāmi|| agnivāyausaṃ0|| ākāśamahaṃkāresaṃ0|| ahaṃkāraṃmahattatvesaṃharāmi|| mahāṃtaṃprakṛ
tausaṃ0|| prakṛtiṃśuddhabrahmaṇisaṃharāmi|| ātmānaṃbrahmāhamasmītidhyātvādakṣiṇakukṣāvadhomukhapāpapuru
ṣaṃdhyātvāyamitibījenadvātriṃśadvāramāvartitenavāmanāsayāvāyumāpūryaramitibījenacatuḥṣaṣṭivāramāva
rtitenakuṃbhakena kṛtvā pāpapuruṣadehaṃ nirdahet punaryamiti bījena ṣoḍaśavāramāvartite napāpabhasma dakṣiṇanāsayāre
cayet tatovamityamṛtabījena dehotthabhasma saṃplāvvalamiti bījenaikī kṛtya raktavarṇaṃ bhāvayitvā hamiti bījenasa
rvāṃgānyudbhūtya kanaka mayaṃśarīraṃ dhyātvā punarātmanaḥ sakāśādākāśaḥ saṃbhūtaḥ ākāśādvāyuḥ vāyoragniḥ agnerā
paḥ adbhyaḥ pṛthivītibhūtānyutpādyasvasthānagāni dhyātvāsohamitimaṃtreṇakuṃḍalinīsahitaṃjīvaṃ hṛdyānīyasudhāmayaṃjīvaṃhṛdinidhāya kuṃḍalinīṃmūlādhāregatāṃdhyāyeditibhūtaśuddhiḥ || athaprāṇapratiṣṭhā || asyaśrī
prāṇapratiṣṭhāmaṃtrasya brahmaviṣṇuurudrāṛṣayaḥ ṛgyajuḥ sāmānicchaṃdāṃsi prāṇaśaktirdevatā āṃbījaṃ hrīṃśaktiḥ
krauṃkīlakaṃ prāṇasthāpaneviniyogaḥ brahmaviṣṇurudrebhyo namaḥ śirasi || ṛgyajuḥ sāmabhyo namaḥ mukhe || prāṇa

5.1.19

śaktayenamaḥ hṛdaye || āṃnamaḥ guhye || krauṃ hrīṃ namaḥ pādayoritikṛṣyādi || ādau karanyāsaḥ || ḍaṃ kaṃ khaṃ gaṃ ghaṃ. ā
kāśavāyuvahnijalapṛthivyātmane hṛdayāyanamaḥ || jaṃ caṃ chaṃ jhaṃ ñaṃ. śabdasparśarūparasagaṃdhātmane śirasesvāhā
ṇaṃ ṭaṃ ṭhaṃ ḍaṃ ḍhaṃ śrotratvakcakṣurjihvāghrāṇātmane śikhāyaivaṣaṭ || naṃtaṃ thaṃ daṃ dhaṃ vākpāṇipādapāyūpasthātmane kava
cāyahum || maṃ paṃ phaṃ baṃ bhaṃ vaktavyādānagamanavisargānaṃdānmane netratrayāya vauṣaṭ || śaṃ yaṃ raṃ laṃ kṣaṃ ṣaṃ saṃ ḷaṃ haṃ manna
buddhyāhaṃkāracittātmane astrāyaphaḍiti chorikātrayaṃ kṛtvā dhyāyet || raktāṃ bhodhisthapotollasadaruṇasarojā
dhirūḍhākarābjaiḥ pāśāṃ kodaṃḍamikṣūdbhavaguṇamathacāpyaṃkuśaṃpaṃcabāṇān || bibhrāṇāsṛkapālaṃtrinayanalasi
tāpīnavakṣoruhāḍhyādevī bālārkavarṇābhavatusukhakarīprāṇaśaktiḥparānaitidhyātvā|| manasā saṃpūjyahṛdaya
karaṃnidhāya|| āṃhīṃ krīṃ yaṃraṃlaṃ vaṃśaṃ ṣaṃ saṃhauṃ oṃ kṣaṃ saṃ haṃsaḥ|| hrīṃ oṃ haṃsaḥ mamaprāṇāiha prāṇāḥ|| āṃhīṃ krīṃ
mityādyuccāryamamajīvaihasthitaḥ|| āṃhīṃ0|| mama sarvendriyāṇi|| āṃ hrīṃ0 mamavāṅmanaścakṣuḥśrotraghrā
ṇajivhāprāṇāihāgatyasukhaṃciraṃtiṣṭhaṃtu svāhā || oṃ kṣaṃ saṃ haṃsaḥ hrīṃ oṃ aṣṭatriṃśādhikaśatākṣarama nuṃ
prāṇapratiṣṭhāmaṃtraṃtrivāraṃjapitvā ṣoḍaśa praṇavānūjapitvā kecitupraṇavādyoyamo māmityādivedediti ta
nmūlaṃ ciṃtyam|| athamātṛkānyāsaḥ|| tatrādau prāṇāyāmaḥ|| aṃ āṃ iṃ īṃ uṃ ūṃ ṛṃ ṛṃ lṛṃ lūm̐ eṃ aiṃ oṃ auṃ aṃ aḥ

5.1.20

itiṣoḍaśasvarānsabiṃdū nuccārayanvāmanāsayāvāyumāpūryakādimāṃtairbiṃduyutaiḥ kuṃbha kaṃ kṛtvayādikṣāṃtaiḥ sabiṃdukairdakṣiṇanā sayārecayet tatosya aṃtarmātṛkāmaṃtrasya brahmāruṣabhiḥ sarasvatīdevatā gā ya
trī chaṃdaḥ halobījāni svarāḥ śaktayaḥ śarīraśuddhyarthanyāse viniyogaḥ|| brahmaṇenamaḥ śirasi|| gāyatryainamaḥ
mukhe|| sarasvatyainamohṛdaye|| halbhyonamoguhye|| svarebhyonamaḥ pādayoḥ|| aṃkaṃ khaṃgaṃ ghaṃṅaṃ āṃaṃguṣṭhābhyāṃnamaḥ|| iṃcaṃchaṃjaṃjhaṃñaṃīṃ tarjanībhyāṃ0|| uṃṭaṃṭhaṃḍaṃḍhaṃṇaṃūṃ madhyamābhyāṃ0|| eṃtaṃthaṃdaṃdhanaṃeṃ anāmikābhyāṃtama u
oṃ paṃphaṃbaṃbhaṃmaṃ oṃkaniṣṭhikābhyāṃ0|| ayaṃraṃlavaṃśaṃ ṣaṃsahaṃḷakṣaṃ aḥ karatalakarapṛṣṭhābhyāṃ0|| aṃkaṃ khaṃ gaṃ
ghaṃṅaṃ āṃhṛdayāyanamaḥ|| iṃcaṃchaṃjaṃjhaṃñaṃīṃśirase svāhā|| uṃṭaṃṭhaṃḍaṃḍhaṃṇaṃūṃ śikhāyai vaṣaṭ eṃtaṃthaṃdaṃdhanaṃeṃ kava
cāyahuṃ|| oṃ paṃ phaṃ baṃ bhaṃ maṃ oṃ netratrayāyavauṣaṭ aṃyaṃraṃlaṃ vaṃ śaṃ ṣaṃ saṃ haṃ ḷaṃ kṣaṃ aḥ astrāyaphaṭ || dhyānaṃ || atra graṃ
tharmānnṛkāvaśyakaṃ kāryaṃ akṣasrakuṭaṃkasāraṃgavidyāhastāṃtrilocanām || caṃdramoliṃkucānamrāraktāṅgīsyāṃ
giraṃbhajeitidhyātvā manasāsaṃpūjya mātṛkāmaṃtraṃ trijapitvā devaṃsnānaśilāyāṃnidhāyatadagrecaṃdanenaṣaṭko
ṇamaṃḍalatrayamudaksaṃsyamāllikhyābhyarcya śaṃkhaṃ praṇavenādbhiḥpūrayitvādakṣiṇemaṃḍale saṃsthāpyābhyarcyaprārtha
yet|| tvaṃpurāsāgarotpannaviṣṇunāvidhṛtaḥ kare|| nirmitaḥ sarvadevaistvaṃpāṃcajanyanamastute|| pṛthivyāyāni
tīrthānisyāvarāṇicarāṇica|| tānitīrthāniśaṃkhesminniśaṃtubrahmaśāsanādityuktāśaṃkhamudrāṃpradarśya madhya

5.1.21

maṃḍalemahāryyaṃgāyatryādbhiḥpūrayitvāpūjayet uttaramaṃḍaletāmrakalaśaṃ saṃsthāpya saṃ shape/character unclear saṃpūjya kalaśasyetimaṃtraistī
rthānyāhūtyaśaṃkhodakenātmasahitaṃpūjāsaṃbhāraṃprokṣya puruṣasūkte nanyāsaṃkuryāt || sahasraśīrṣetinārāya
ṇaḥpuruṣonuṣṭup aṃtyātriṣṭup svāṃganyāseviniyogaḥ || oṃ sahasraśīrṣā0 gultaṃ 1 vāmakarāya namaḥ oṃ puruṣa
evedaṃ0 hatira dakṣiṇakare 3 oṃ etāvānasyamahi0divi 3 vāmapāde oṃ tripādūrdhva0 abhi 4 dakṣiṇapāde oṃ ta
smādvirāḷa0 puraḥ 5 vāmajānau. oṃ yatpuruṣeṇahaviṣā0 tyaviḥ 6 dakṣiṇajānau oṃ taṃyajñaṃbarhiṣiprī0 vyaye 7
vāmakavyāṃ oṃ tasmādyajñātsa0vyaye 8 dakṣiṇakaṭyāṃ oṃ tasmādyajñātsarvahuta ṛcaḥ vyata 9 nābhau oṃ tasmāda
śvā ajāyaṃta ye keco0 vayaḥ 10 hṛdaye oṃ yatpuruṣaṃvya0 cyete 11 kaṃṭhe oṃ brāhmaṇosya0 yat 12 vāmabhuje oṃ caṃdramā
manaso0 yata 13 dakṣiṇabhuje oṃ nābhyā āsī0 yat 14 surave oṃ saptāsyāsan 0 paśaṃ 15 bhruvormadhye oṃ yajñenaya
jña0 devāḥ 16 mūrdhni || athapaṃcāṃganyāsaḥ || oṃ brāhmaṇosyetihṛdaye oṃ caṃdramāmanasa itiśirasi oṃ nābhyāā
sīditiśikhāyāṃ oṃ saptāsyāsannitikavacāyahuṃ oṃ yajñenayajñeneti astrāyaphaṭ evamevadevāṃganyāsaṃkṛtvā
ṣoḍaśopacāraiḥ pūjayet || oṃ sahastraśīrṣā0 śrīsūryagaṇeśamahālakṣmīśivāviṣṇubhyonamaḥ puṣpaṃ samarpayāmi
oṃ puruṣa0 āsanaṃ sa0 oṃ etāvānasya 0 pādyaṃ sama0 pādyottaraṃ nāmamaṃtreṇaivācamanīyaṃ oṃ tripādūrdhva0 arghyaṃsa
ma0 oṃ tasmādvirāḷa0 ācamanīyaṃ oṃ yatpuruṣeṇa0 snānaṃ sa0 satisaṃbhavepaṃcāmṛtasnānānyadyevakārayitvā sū

5.1.22

ktenābhiṣekaḥ kāryaiti saṃpradāyaḥ ācamanīyaṃ 0 oṃ taṃyajñaṃ 0 vastraṃ sa0 oṃ tasmādyajñā0 yajñopavītaṃ ācamanī
yaṃ oṃ tasmādyajñā0 gaṃdhaṃ 0 oṃ tasmādaśvā0 puṣpaṃ 0 oṃ yatpuruṣaṃ0 dhūpaṃ 0 oṃ brāhmaṇosya0 dīpaṃ 0 oṃ caṃdramā0 naive
dyaṃ0 ācamanaṃ0 karodvartanādi oṃ nābhyā0 namaskāraṃ oṃ saptāsyāsan0 pradakṣiṇāṃ oṃ yajñena 0 puṣpāṃjali 0 ta
taḥ śiṣṭamaṃtreṇanīrājanaṃkṛtvā agnimāvāhya puruṣasūktena pratyṛcamājyaṃhutvā punastenaiva sūktenaṣoḍaśa
puṣpāṇyarpayitvāsūktaṃjapet tadanaṃtaraṃ svopadiṣṭamūlamaṃtraṃ yathāśaktijapitvā karmeśvarārpaṇaṃkṛtvā ghaṃṭāṃsaṃpū
jyadevaṃprārthayet tatramaṃtrāḥ| āvāhanaṃnajānāmi najānāmi visarjanaṃ|| pūjāṃcaivanajānāmi kṣamyatāṃparameśva
ra

Linked texts (13)