Acararka (Divakarabhatta) 5.28
Ācārārka (Divākarabhaṭṭa) 5.28
- Language
- Sanskrit
5.28.1
agnirvai devānāmavamo viṣṇuḥ paramaḥ || adhama
dvāvrataṃ eṣapaṃthāetatkarma athātaḥsaṃhitāyāupaniṣat vidāmaghavanvidā mahāvratasyapaṃcaviṃśatiṃsāmidhenyaḥ
iṣetvorjetvā agnaāyāhivītaye śannodevīrābhiṣṭaye athaitasyasamāmnāyasya samāmnāyaḥsamāmnātaḥ mayara
satajabhasanalagasaṃmitaṃ gauḥgmā paṃcasaṃvatsaramayaṃ athaśikṣāṃpravakṣyāmi havirādam̐cyayadiṃdrodāśarājñemānuṣebhya
gāhṛthāḥ idaṃjanopaśruta yogīśvaraṃyājñavalkyaṃ nārāyaṇaṃnamaskṛtya athātodharmaṃvyākhyāsyāmaḥ athā
todharmajijñāsā athātobrahmajijñāsā itipaṭhitvā tacchaṃyorāvṛṇīhegātuṃyajñāyagātuṃyajñapatayedaivīsva
stirastunaḥsvastirmānuṣebhyaḥ urdhvaṃjīgātubheṣajaṃ|| śannoastudvipadeśaṃcatuṣpade namobrahmaṇenamoastvagna
yenamaḥpṛthivyainamaoṣadhībhyaḥ namovācenamovācaspatayenamoviṣṇavemahatekaromi ititriruccārya tṛptira
siruṃdhyamepāpmānamṛtātsatyamupāgāmityapaḥspṛṣṭvā savyānvārabdhenadakṣiṇahastenaprajāpatyādimaṃtrairyathā
vacanaṃtṛpyatutṛpyatāṃtṛpyaṃtvityetaistarpayet atradyāvāpṛthivītṛpyatāmitilotaḥ prathamapuruṣadvivacanaṃprayo
ktavyam tṛpyetāmitiloṭātmanepadaṃprayuṃjateprāṃcaḥ tadaśuddhaṃ tṛpaprīṇanaityasyadhātoḥ parasmaipaditvāt
nacaliṅi·parasmaipaderbhavedinivācyam yecānyeācāryāstesarvaiṃtṛpyaṃtvitivṛkturāśvalāyanasya loṭprayoga
syaivavivakṣitvāt prajāpatistṛpyatu brahmā tṛpyatu vedāstṛpyaṃ0devāstṛpyaṃ0ṛṣayastṛpyaṃ0 sarvāṇichaṃdāṃ
sitṛpyaṃtu oṃkārastṛpya0 vaṣaṭkārastṛ0 vyāhṛtayaḥstṛpya0 sāvitrītṛpya0yajñāstṛpyaṃ0 dyāvāpṛthivītṛpya
5.28.2
tām aṃtarikṣaṃtṛpya0 ahorātrāṇitṛpyaṃ0 sāṃkhyāstṛpyaṃ0 siddhāstṛpyaṃ0 samudrāstṛpyaṃ0 nadyastṛpyaṃ0 giraya
stṛpyaṃtu kṣetrauṣadhivanaspatigaṃdharvāpsarasastṛpyaṃ0 nāgāstṛpyaṃ0 vayāṃsitṛpyaṃ0 gāvastṛpyaṃ0 sādhyāstṛpyaṃ0
viprāstṛpyaṃ0 yakṣāstṛpyaṃ0 rakṣāṃsitṛpyaṃtu bhūtānitṛpyaṃtu evamaṃtānitṛpyaṃtvityekonaviṃśanmaṃtraiḥ kuśāgrairde
vatīrthenaikaikavāraṃtarpayitvā nivītī śatardhinastṛpyaṃ0 mādhya māstṛpyaṃ0 gṛtsamadastṛpyatu viśvāmitrastṛpya0 vā
madevastṛpyatu atritṛpya0 bharadvājaḥ stṛpya0 vasiṣṭhastṛpya0 pragāthāstṛpyaṃ0 pāvamānyastṛpyaṃ0 kṣudra sūktāstṛ
pyaṃ0 mahāsūktāstṛpyaṃtvitidvādaśamaṃtraiḥ kuśamadhyenaṛṣitīrthenadviḥ pratyekaṃtarpayitvā prācīnāvītī sumaṃ
tujaiminivaiśaṃpāyanapailasūtrabhāṣyabhāratamahābhāratadharmācāryastṛpyaṃtu jānaṃtibāvhavigārgyagautamaśāka
lyabābhravyamāṃḍavyamāṃḍūkeyāstṛpyaṃtu gargīvācakravītṛpya0 vaḍavāprātītheyītṛ0 sulabhāmaitreyītṛpyatu ka
hoḷaṃtarpayāmi kauṣītakaṃta0 mahākauṣītakaṃtarpa0 paiṃgyaṃtarpa0 mahāpaiṃgyaṃ0 rūpayajñaṃta0 sāṃkhyāyanaṃta0 aitareyataṃ0
mahaitareyata0 śākalaṃta0 bāṣkalaṃta0 sujātavaktraṃta0 audavāhiṃta0 mahodavāhiṃta0 saujāmitaṃ0 śaunakatarpayā0
āśvalāyanaṃta0 yecānyeācāryāstesarvaitṛpyaṃtviti trayoviṃśatimaṃtraiḥ pitṛtīrthenakuśamūlaistarpayet tato'sma
tpitaramamukaśarmāṇamamuka gotraṃvasūrūpaṃsvadhānamastarpayāmi evaṃ pitāmahādīṃstarpayitvā ābrahmastaṃbaparyaṃtaṃ
devarṣipitṛmānavāḥ tṛpyaṃtupitaraḥ sarvaimātṛmātāmahādayaḥ atītakulakoṭīnāṃsaptadvīpanivāsināṃ ā
5.28.3
ryaeva yājñavalkyopi vaitānaupāsanāḥ kāryāḥ kriyāścaśruticodanāditi yadyapi atrakāryāityuktaṃ tathāpyasa
gotreṇakāraṇīyāḥ tathācabṛhaspatiḥ sūtakesūtakecaivaaśaktau śrāddhabhojane pravāsādinimitteṣudvāyayennatu
hrāpayediti jātkarṇyopi sūtaketusamutpannesmārtakarmakathaṃbhavet piṃḍayajñaṃcaruhomamasagotreṇakārayedi
ti piṃḍayajñaḥpiṃḍapitṛyajñaḥ caruhomaḥ sthālīpākaśravaṇākarmāśvayujyāyayaṇapratyavarohaṇāṣṭakādihomaḥ
atradravyatyāgarūpayajamānenakāryaitivijñāneśvaraḥ aparetu kalpasūtra bhāṣyakārādayaḥ sarvenibaṃdhakārā
vaitāni ke homa karmmaṇisyakartṛtvaṃvadaṃti karmmavaitānikaṃkāryasnānopasparśanātsvayaṃ janmahānyorvitānasyaka
rmtyāgonavidyate śālāgnaukevalaṃ homaḥkāryyaevānyagotrajairityādihārītavacanāt prasaṃgācchūdrajātīnāṃpi
tṛsaṃtṛptikāraṇaṃ tarpaṇaṃbhavadāmyancamūlavākyānusārataḥ madanapārijāteyogayājñavalkyaḥ tṛpyaṃtvitisamuccā
ryatṛpyatāmityathāpivā vidhitaḥprakṣipettoyaṃdevādīnāmaśeṣataḥ devānāhūsaeva brahmāṇaṃtarpayetpūrvaṃ viṣṇuṃrudraṃ
prajāpatim devāṃśchaṃdāṃsivedāṃścaṛṣīṃścaivasanātanān ācāryyāṃścaivagaṃdharvvānācāryyatanayāṃstathā saṃvatsa
raṃsāvayavaṃdevīśvāpsarasastathā tathādevānugānnāgāntsāgarānparvatānapi saritothamamuṣyāṃścayakṣānura
kṣāṃsicaivahi piśācāṃścasuparṇāṃścabhūtānyathapaśūṃstathā vanaspatīnoṣadhīṃścabhūtagrāmaṃcaturvidham tarye
dviṣṇuṃsamuccaye tataḥkṛttvānivītītuyajñasūtramataṃdritaḥ prājāpatyenatīrthenamanuṣyāṃstarpayetpṛthak manu
ṣyānāha kārṣṇājiniḥ sanakaścasanaṃdaścatṛtīyaścasanātanaḥ kapilaścāsuriścaivavoḍhuḥpaṃcaśikhastathā
5.28.4
etebrahmasutāḥsaptamanuṣyāḥparikīrtitāḥ marīcimatrimaṃgirasaṃpulastyaṃpulahaṃkratuṃ pracetasaṃvasiṣṭhaṃcabhṛguṃ
nāradamevaca devabrahmaṛṣīnsarvāṃstarpayedakṣatodakairitiyogayājñavalkyaḥ apasavyaṃtataḥkṛtvābhūtvā
capitṛdiṅmukhaḥ pitṝndiṣyānadivyāṃścapitṛtīrthenatarpayet divyāvasvādayaḥ adiṣyāḥsvapitrādayai
ti madanapārijāte athaprayogaḥ snānottaramāsanādāvupaviṣṭaḥsakuśahastadvayenadevatīrthenatarpayet bra
hmātṛpyatāṃ viṣṇustṛpyatāṃ rudrastṛpya0 prajāpatistṛpya0 devāstṛpya0 vedāstṛpya0 ṛṣayastṛ0 purāṇācāryāstṛ0gaṃdharvāstṛpyatāṃ itarācāryāstṛ0 saṃvatsaraḥsāvayavastṛpyatām devyastṛ0 apsarasastṛpyaṃ0 devānugāstṛ0
nāgāstṛ0 sāgarāstṛ0 parvatāstṛ0 saritastṛpyaṃ0 manuṣyāstṛ0 yakṣāstṛpyatāṃ rakṣāṃsi tṛ0piśācāstṛ0rūpa
rṇāstṛ0bhūtānitṛ0paśavastṛpyatāṃ vanaspatayastṛpyaṃ0 oṣadhayastṛpyatāṃ bhūtagrāmaścaturvidhastṛpya0
Linked texts (2)
- Śūdrakamalākara — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit
- Śūdradharmatattva — Kamalākarabhaṭṭa 1591, Sanskrit