Vaidikasandhya 4: atha indriya sparśa maṃtroḥ vidhiḥ
Vaidikasandhyā 4
- Language
- Sanskrit
Contents
atha indriya sparśa maṃtroḥ vidhiḥ
4.1
yas maṃtra le vāṇī rūpa mukha
ko sparśa garnu
yas le āṃkhā ko sparśa garnu
yas le kāna ko spa0
yasa le nāīṭū ko0
yas le chāti ko
yas le kaṇṭha ko
yas le śira ko
yasale kīrtti
ra bala ko nimitta pākhurā ko sparśa
yas le hātha māthī
ra hātha ko pachār̤ī tira sparśa garnu parcha
atha mārjana mantrāḥ
oṃ bhūḥ punātu śirasi
oṃ bhuvaḥ punātu netrayoḥ
oṃ svaḥ punātu kaṇṭhe
oṃ mahaḥ punātu hṛdaye
oṃ janaḥ punātu nābhyām
oṃ tapaḥ punāta pādayoḥ :
oṃ satyaṃ punātu punaḥ śirasi
oṃ khaṃ brahma punātu sarvatra
prāṇāyāma mantraḥ
o3m bhūḥ | o3m bhuvaḥ | o3m svaḥ | o3m mahaḥ
o3m janaḥ | o3m tapaḥ | o3m satyam
taittirīyāraṇya pra0 10 | anuvā 71
jatti pherā śakīncha japarnu yasa prakāra ko prāṇāyāma
lāī “ bāhyavṛtti ” kāhincha, śvāsa lāī rokana na śakane
velāmā nāka bāṭa śanaiḥ 2 śvāsa līkana pherī vahīṃ rokī
rākhanu pūrvokta maṃtra ko artha sahita mana mā japarnu, yasa
prakāra ko prāṇāyāma lāī yoga śāstramā maharṣi patañjalijī le “ ābhyantara vṛtti ” bhane ko cha, arthāt bhitra
śvāsa rokne prāṇāyāma ho
pherī bhītra ko śvāsa rokna śakena bhane śanaiḥ 2
nikāli dinu, savai śvāsa nikālī sakepachī vahī prāṇa
vāyu lāī rokī rākhanu pūrvokta maṃtra ko japa ganu, yadi
usa belā mā śvāsa rokana śakena bhane tāvanī bhītra tira
śvāsa na lī ulṭai bhītra ko vāyu lāī pherī bāhira tira
pheṃkī dinu | pherī vahīṃ roke ra maṃtra ko japa ganu, jaba
asādhya huncha āphū śakti le rokana śakena bhane bhītra śanaiḥ
2 śvāsa linu, śvāsa peṭa mā bharī sake pachī pherī vahīṃ
rokī rākhanu, bhītra rokna na śakne velāmā bhītra ko vāyu
bāhira tira nikālane iccho bhayo bhane pherī bhītra ko vāyu
na nikālī bāhira ko vāyu lāī bhītra linu, yas rakama
le viruddha śvāsa lī kana prāṇāyāma garna lāī “ bāhyābhyantarākṣepī ” yoga śāstra māṃ bhane ko cha | aba caturtha
prakāra ko prāṇāyāma yo cha ki jasto havā na calane belā
mā talāū ko pānī yatā utā na calīkana ekanāśa
niścala huṃcha, athavā jasto vāyu ko praveśa na hune koṭho
mā battī ko jvālā eka nāśa maikana niścala khar̤ā rahuṃ cha
istai prakāra le āphū peṭa ko prāṇa vāyu lāī na adhika
bāhira pheṃkanu, na bāhira ko vāyu lāī adhika bhītra linu,
kintu tarāju mā tole ko jastai ṭhīka madhyasthāna mā prāṇa
atha—aghamarṣaṇa mantrāḥ
o3m | ṛtañca satyañcābhīddhāttapaso'dhyajāyata | tato rātryajāyata tataḥ samudro'rṇavaḥ
4.2
o3m samu̱drāda̍rṇa̱vādadhi̍ saṃvatsa̱ro a̍jāyata
a̱ho̱rā̱trāṇi̍ vi̱dadha̱dviśva̍sya miṣa̱to va̱śī
4.3
sūryā̱ca̱ndrama̱sau dhā̱tā ya̍thāpū̱rvama̍kalpayat | diva̍ṃ ca pṛthi̱vīñcā̱ntari̍kṣamatho̱
sva̍ḥ
4.1-2
ṛ0 maṃ0 10 | sū0 190
atha manasā parikramā mantrāḥ
oṃ prācī̱ diggni̱iradhi̍pati̱rasi̍to ra̍kṣi̱tādi̍tyā iṣa̍vaḥ | tebhyo̱ namo'dhi̍patibhyo̱
namo̍ rakṣi̱tṛbhyo̱ nama̱ iṣu̍bhyo̱ nama̍ ebhyo
astu | yo3̱smāndveṣṭi̱ yaṃ va̱yaṃ dvi̱ṣmastaṃ
vo̱ jambhe̍ dadhmaḥ
4.2-2
oṃ dakṣi̍ṇā̱ digindro̱'dhi̍pati̱stira̍ścirājī ra̍kṣi̱tā pi̱tara̱ iṣa̍vaḥ | tebhyo̍0
4.0
oṃ pratī̍cī̱ digvaru̍ṇo̱'dhi̍patiḥ pṛdā̍kūra̍kṣi̱tānna̱miṣa̍vaḥ | tebhyo̍0
4.0-2
3
oṃ udī̍cī̱ digsomo̱'dhi̍patiḥ sva̱jo
ra̍kṣi̱tāśa̍ni̱riṣa̍vaḥ | tebhyo̍0
4.0-3
4
dhru̱vā digviṣṇu̍radhipatiḥ kalmāṣagrīvo
ra̍kṣitā vī̱rudha̱ iṣa̍vaḥ | tebhyo̍0
4.0-4
5
oṃ ū̱rdhvā digbṛha̱spati̱radhi̍patiḥ śvi̱tro
ra̍kṣitā va̱rṣamiṣa̍vaḥ | tebhyo̍0
4.1-3
6
atharva0 kāṃ0 3 | sū0 27 | maṃ0 1-6
om̐ udva̱yanta̱masa̱spari̱ sva̱ḥ paśya̍nta̱ utta̍ram
de̱vaṃ de̍va̱trā sūrya̱maga̍nma̱ jyoti̍rutta̱mam
4.1-3.p1
yaju0 a0 35 | maṃ0 14
4.2-3
o3m udu̱tyaṃ jā̱tave̍dasaṃ de̱vaṃ va̍hanti
ke̱tava̍: | dṛ̱śe viśvā̍ya̱ sūrya̍m
4.2-3.p1
yaju0 a0 33 maṃ0 31
4.3-2
o3m citraṃ de̱vānā̱muda̍gā̱danī̍ka̱ṃ cakṣu̱rmi̱trasya̱ varu̍ṇasyā̱gneḥ | ā'prā̱ dyāvā̍
pṛthi̱vī a̱ntari̍kṣa̱m̐ sūrya̍ ā̱tmā jaga̍tastasthuṣa̍śca
4.3-2.p1
yaju0 a0 13 | maṃ0 46
4.4
o3m taccakṣu̍rde̱vahi̍taṃ pu̱rastā̍cchu̱kramuccara̍t
paśye̍ma śa̱rada̍: śa̱taṃ jīve̍ma śa̱rada̍: śa̱tam̐
śṛṇu̍yāma śa̱rada̍: śa̱taṃ pra bra̍vāma śa̱rada̍: śa̱tamadī̍nāḥ syāma śa̱rada̍: śa̱taṃ bhūya̍śca śa̱rada̍:
śa̱tāt
4.4.p1
yaju0 a0 36 | maṃ0 24
4.5
atha namaskāramantraḥ
o3m nama̍ḥ śa̱mbhavāya̍ ca mayo̱bhavāya̍ ca
nama̍ḥ śaṅka̱rāya̍ ca mayaska̱rāya̍ ca̱ nama̍ḥ
śi̱vāya̍ ca śi̱vata̍rāya ca
4.5.p1
ya0 a0 16 | maṃ0 41
4.5.p2
prārthanā
(1)—he pitā ānanda dāto ? sarva pālaka hun hajūra
sarva vyāpī au ajanmā dīna rakṣaka hun hajūra
(2)—he dayāmaya ! hāmiharuko doṣa durguṇa dūra hos
au avidyā andhakāra duṣṭa durguṇa dūra hos
(3)—duḥkha hārī bhadrakārī satya vidyā baksiyos
dharma-artha-kāma-mokṣa siddha garī baksiyos
(4)—ṛgyajuḥ sāma au adharva veda haruko jñāna hos
saba diśā mā saba janā mā hāmiharuko māna hos
(5)—vyāsa-gautama-bhīma-arjuna jasto bhārata deśa mā
hun hajārauṃ vīra gorkhā bhāī bhārata deśa mā