<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Times of rites](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala) › [Determination of lunar days](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi) › [Tithyarka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka) › 1.5.p1.1

# Tithyarka 1.5.p1.1

Tithyarka 1.5.p1.1

- **Language:** Sanskrit

### [1.5.p1.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1.1)

idaṃ hi vacanaṃ na bhakṣaṇavidhiparam, pañcanakhāpañcanakhabhakṣaṇasya  
yugapatprāpteḥ pakṣaprāptyabhāvāt | ata idamapañcanakhabhakṣaṇanivṛttiparamityayaṃ parisaṃkhyāvidhirityācāryaiḥ spaṣṭīkṛtatvāt | sa ca  
vidhirāmnāyavākyam | tasya ca prāmāṇyaṃ svataḥ siddhameva  
tanmūlakatvāt smṛtyādīnāmapi vidhitvena prāmāṇyam | sa ca  
vidhirdvividhaḥ—pravarttako nivarttakaśceti | tatra pravarttako  
yathā—  
“ekādaśyāmupavasetpakṣayorubhayorapi” iti  
nivartako yathā—  
“ekādaśyāṃ na bhuñjīta pakṣayorubhayorapi” iti  
evamubhayavidhavidhyuktakarmaṇāmadhikaraṇatvena tithayo'ṅgam  
taduktaṃ nirṇayāmṛte—  
“kāle hi karma codyate na karmaṇi kālaḥ” | iti  
ataśca vidhyaṅgatvena tithayo nirṇetavyāḥ | tanoti vistārayati  
candrakalāṃ yaḥ kālaviśeṣaḥ sā tithiḥ | yathoktakalayā tanyata  
iti vā tithiḥ | uktañca—  
“tanyante kalayā yasmāttasmāttāstithayaḥ smṛtāḥ” iti  
sā tithirdvividhā sampūrṇā khaṇḍā ca | sampūrṇāktā skandapurāṇe—  
“pratipatprabhṛtayaḥ sarvā udayādudayādraveḥ  
sampūrṇā iti vikhyātā harivāsaravarjitāḥ” || iti  
harivāsara ekādaśī | tatra sampūrṇatvamagre vakṣyāmaḥ  
tadanyā khaṇḍā | tatra sandigdhatvātkhaṇḍaiva nirṇetavyā, na tu  
sampūrṇāpi; prayojanābhāvāt | nirṇayalakṣaṇamuktaṃ nirṇayāmṛte—  
“tattve vipratipannānāṃ vākyānāmitaretaram  
virodhaparihāro'tra nirṇayastattvadarśanam ||” iti  
sarvatithiṣu smṛtyādyuktamanuṣṭhānaṃ kṛtyam | atha tithinirṇayaḥ | tatrādau saṃvatsarārambhe prathamopasthitatvāt pratipannirṇīyate | asyāśca nāmaniruktiruktā bhaviṣye—  
“tithīnāṃ pravarā yasmād brahmaṇā samudāhṛtā

- [Previous: 1.5](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5)
- [Next: 1.5.p1.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1.2)
- [Up: 1.5.p1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1)

## Linked texts (2)

- [Pratāpārka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.prataparka.2.p8) — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- [Gadādharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.3.p6) — Gadādhara Rājaguru 1725, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.1.5.p1.1) · Pramāṇa
