<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Times of rites](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala) › [Determination of lunar days](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi) › [Tithyarka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka) › 6.1.1

# Tithyarka 6.1.1

Tithyarka 6.1.1

- **Language:** Sanskrit

### [6.1.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1.1)

mādhavastu—“amāvāsyayā hi māsān sampaśyanti, paurṇamāsyā hi  
māsān sampaśyanti” iti śrutyā darśāntatvapūrṇimāntatvayoḥ sāmyādanuṣṭhānādiṣu viśeṣavacanācchiṣṭācārācca vyavasthetyudājahāra  
darśāntānāṃ pūrṇimāntānāṃ vā māsaviśeṣāṇāṃ kārttikādisaṃjñā  
nakṣatrayogād | yatra māse pūrṇimā kṛttikānakṣatreṇa yujyate, sā  
kārttikī “nakṣatreṇa yuktaḥ kālaḥ” ityaṇ | aṇantatvāṅī  
sā'smin māse sa kārttiko māsaḥ, “sā'smin paurṇamāsīti  
saṃjñāyām” ityaṇ, “lubaviśeṣe” iti tasya lup kārttikaḥ  
evaṃ mārgaśīrṣādayo'pi bodhyāḥ | atra yadyapi kṛttikādinakṣatraṃ  
kārttikādiṣu prayojakamuktam, tathāpi kṛttikādi dvandvaṃ trikañca  
prayojakaṃ bodhyam,  
"antyopāntyau tribhau jñeyo phālgunaśca tribho mataḥ  
śeṣā māsā dvibhā jñeyāḥ kṛttikādivyavasthayā  
dve dve citrāditārāṇāṃ paripūrṇendusaṅgame  
māsāścaitrādayo jñeyāstrikaiḥ ṣaṣṭhāntyasaptamāḥ ||"  
iti cyavanasaṅkarṣaṇavacanāt  
atha māsadevatā aparārke—  
"keśavo mārgaśīrṣe tu pauṣe nārāyaṇaḥ smṛtaḥ  
mādhavo māghamāse tu govindaḥ phālgune tathā  
caitre māsi bhavedviṣṇurvaiśākhe mādhavastathā  
trivikramo jyeṣṭhamāse āṣāḍhe vāmanastathā  
śrīdharo śrāvaṇe jñeyo hṛṣīkeśastataḥ param  
padmanābha āśvayuje tato dāmodaro mataḥ  
sarveṣveteṣu māseṣu narakārirmalimlucaḥ |" iti  
atha malamāsaḥ | hemādrau brahmasiddhānte—  
"cāndro māso hyasaṃkrānto malamāsaḥ prakīrtitaḥ ||" iti  
sa dvedhā—adhimāsakṣayamāsabhedāt | taduktaṃ madanaratne  
kāṭhakagṛhye—  
"yasmin māse na saṃkrāntiḥ saṃkrāntidvayameva vā  
malamāsaḥ sa vijñeyo māsaḥ syāttu trayodaśaḥ ||" iti  
tatrādhimāsasvarūpaṃ bhṛguṇā darśitam—

- [Previous: 5.p3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.5.p3)
- [Next: 6.1.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1.2)
- [Up: 6.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.tithi.tithyarka.6.1.1) · Pramāṇa
