Laghuparasharasmriti 13
Laghupārāśarasmṛti 13
- Language
- Sanskrit
13.1
abhakṣyerato gomāṃsaṃ cāṃḍālānnamathāpi vā || yadi bhuktaṃ tu vipreṇa kṛcchraṃ cāṃdrāyaṇaṃ caret
13.2
śūdro'pyevaṃ yadā bhuṃkte prājāpatyaṃ sa
mācaret
13.3
paṃcagavyaṃ pivecchūdro brahmakūrcaṃ pivedvijaḥ || ekadvitricaturgāvo dadyādviprādyanukramāt
13.4
sūdyānnaṃ sūtakānnaṃ ca a
bhojyasyānnameva ca || śaṃkitaṃ pratiṣiddhānnaṃ pūrveācchiṣṭaṃ tathaiva ca
13.5
yadi bhuktaṃ tu vipreṇa ajñānādathavāpi vā || jñātvā samācare
t kṛcchraṃ brahmakūrce tu pāvanam
13.6
vyālairnakulamārjāraiḥ śucircchiṣṭaṃ yadā || tiladarbhaudakaiḥ prokṣyaśuddhyaṃte nātra saṃśayaḥ
13.7
śūdro'pyabhojyaṃ bhuktvā'nnaṃ paṃcagavyena śuddhyati || kṣatriyo vāpi vaiśyaśca prājāpatyena śuddhyati
13.8
ekapaṃktyupaviṣṭānāṃ viprāṇāṃ
saha bhojana || yadyeko'pi tyajetpātraṃ śeṣamannaṃ na bhojayet
13.9
mohādguṃjīta yastatra paṃktāvucchiṣṭabhojane || prāyaścittaṃ caredvipraḥ
kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ tathā
13.10
pīyūṣaṃ śvetalaśunaṃ vṛṃtākaphalamūlajane || palāṃḍuṃ vṛkṣaniryāsāndevasvaṃ kavakāni ca
13.11
uṣṭrīkṣīramavī
kṣīramajñānādbhuṃjate dvijaḥ || trirātramupavāsena paṃcagavyena śuddhyati
13.12
maṃḍūkaṃ bhakṣayitvā tu mūṣikānmāṃsameva ca || jñātvā
viprastvahorātraṃ yāvatkānena śuddhyati
13.13
kṣatriyaścāpi vaiśyaśca kriyāvaṃtau śucivratau || tadgeheṣu dvijairbhojyaṃ havyakavyeṣu ni
tyaśaḥ
13.14
ghṛtaṃ kṣīraṃ tathā tailaṃ guḍaṃ tailena pācinam || gatvā nadītaṭe vipro bhuṃjīyācchūdrabhojane
13.15
madhūmāṃsaṃrasaṃ tai
laṃ nīcakarmapravartakam || taṃ śūdraṃ varjayedvipraḥ śvapākamiva dūrataḥ
13.16
dvijaśuśrūṣaṇaratānsvadharmātsādhuvarjitān || svakarmaniratānnityaṃ
tyetāñchūdrāṃ tyajedvijaḥ
13.17
ajñānādbhuṃjate viprāḥ sūtake mṛtakepivā || prāyaścittaṃ kathaṃ teṣāṃ varṇaṃ varṇaṃ vinirdiśet
13.18
gāyatryaṣṭasahasreṇa śuddhiḥ syācchūdrasūtake || vaiśye paṃcasahasreṇa trisahasreṇa kṣatriye
13.19
brāhmaṇasya yadābhuṃkte dve sahasre tu dāpaye
t || athavā vāmadevyena sāmnā caikena śuddhyati
13.20
śuṣkānnaṃ gorasaṃ snehaṃ śūdraveṣeṇa āhṛtam || pakkiṃ vipragṛhe bhuṃkte bhojyaṃ taṃ
manurabravīt
13.21
āpatkāle tu vipreṇa bhuṃkte śūdragṛhe yadi || manastāpena śuddhyeta drupadāṃ vā sakṛjjapet
13.22
dāsonāpi
tagopālakulamitrāddhasīriṇaḥ || ete śūdreṣu bhojyānnā yaścātmānaṃ nivedayet
13.23
śūdrakanyāsumutpanno brāhmaṇena tu saṃskṛtaḥ || asaṃskā
rādbhavaddāsoḥ saṃskārādeva nāpitaḥ
13.24
kṣatriyācchūdrakanyāyāṃ samutpannastu yaḥ sutaḥ || sa gopāla iti khyāto bhojyo viprerna
saṃśayaḥ
13.25
vaiśyakanyāsamudbhūto brāhmaṇenatu saṃskṛtaḥ || sa hāṃḍika iti jñeyo bhojyo viprerna saṃśayaḥ
13.26
bhāṃḍitya
tamabhojyeṣu jalaṃ dadhi ghṛtaṃ payaḥ || akāmatastu yo bhuṃkte prāyaścittaṃ kathaṃ bhavet
13.27
brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdro vā upasarpa
ti || brahmakūrcāopavāsena yājyavarṇasya niṣkṛtiḥ
13.28
śūdrāṇāṃ nopavāsaḥ syācchūdro dānena śuddhyati || brahmakūrcamahorātraṃ
śvapākamapi śodhayet
13.29
gomūtraṃ gomayaṃ kṣīraṃ dadhi sarpiḥ kuśodakam || nirdiṣṭaṃ paṃcagavyaṃ ca pavitraṃ pāpaśodhanam
13.30
gomūtraṃ kṛṣṇavarṇāyāḥ śvetāyāśca gomayam || payaśca tāmravarṇāyā raktāyā gṛhyate dadhi
13.31
kapilāyā ghṛtaṃ
grāhyaṃ sarvaṃ kāpilameva vā || mūtramekapalaṃ dadyādaṅguṣṭhārdhaṃ tu gomayam
13.32
kṣīraṃ saptapalaṃ dadyāddadhi tripalamucyate
ghṛtamekapalaṃ dadyātpalamekaṃ kuśodakam
13.33
gāyatryādāya gomūtraṃ gaṃdhadvārāti gomayam || āpyāyasveti ca kṣīraṃ dadhi
krāṇṇastathā dadhi
13.34
tejosi śukramityājyaṃ devasyatvā kuśodakam || paṃcagavyamṛcā pūtaṃ sthāpayedamisaṃnidhau
13.35
āpohiṣṭheti cāloḍya mānastoketi maṃtrayet || saptāvarāstu ye darbhā ācchinnāgrāḥ sukalpipāḥ
13.36
etairuddhṛtya hotavyaṃ paṃca
vyaṃ yathāvidhi || irāvatī idaṃviṣṇurmānastoke ca śaṃvatī
13.37
etābhiṛgbhiśca hotavyaṃ hutaśeṣaṃ pibeddvijaḥ || āloḍya praṇavenaiva
nirmathya praṇavena tu
13.38
uddhṛtya praṇavenaivaṃ pibecca praṇavena tu || yattvagasthigataṃ pāpaṃ dehe tiṣṭhati dehinām
13.39
brahmakūrcaṃ
dahatsarvaṃ yathaivāgniridhaṃvanam || pāvanaṃ triṣu lokeṣu devatābhiradhiṣṭhitam
13.40
varuṇaścaiva gomūtre gomaye havyavāhanaḥ || dadhni vāyuḥ
samuddiṣṭaḥ somaḥ kṣīre ghṛte raviḥ
13.41
pibantaḥ patitaṃ toyaṃ bhājane mukhaniḥsṛtam || apeyaṃ tadvijānīyādbhuktvā cāṃdrāyaṇaṃ caret
13.42
kūpe ca patitaṃ dṛṣṭvā śvasṛgālau ca markaṭam || asthicarmādi patitāḥ pītvā medhyā apo dvijaḥ
13.43
nāraṃ tu kuṇapaṃ
kākaṃ viḍūrāhaṃ varāhakam || govyaṃ saupratīkaṃ ca māyūraṃ barhakaṃ tathā
13.44
vaiyāghramākṣaṃ saiṃhaṃ vā kūpe yadi nimajjati || taḍāga
syā'pyaduṣṭasya pītaṃ syādudakaṃ yadi
13.45
prāyaścittaṃ bhavetpuṃsaḥ krameṇaitena sarvaśaḥ || vipraḥ śuddhyettrirātreṇa kṣatriyastu dinadva
yāt
13.46
ekāhena tu vaiśyastu śūdro naktena śuddhyati || parapākānnivṛttasya parapākaratasya ca
13.47
apacasya ca bhuktvā
traṃ dvijaścāṃdrāyaṇaṃ caret || apacasya tu yaddānaṃ dāturasya kutaḥ phalam
13.48
dātā pratigrahītā ca dvau tau nirayagāminau
gṛhītvāgniṃ samāropya paṃcayajñānnivapet
13.49
papako nahuto'jñā munibhiḥ parikīrtitaḥ || paṃcayajñānsvayaṃ kṛtvā parātrenopa
jīvati
13.50
satataṃ prātarutthāya parapākaratastu saḥ || gṛhasthadharmā yo vipro dadāti parivarjitaḥ
13.51
ṛṣīṇāmabhimaṃtatva
jairapacaḥ parikīrtitaḥ || yuge yuge tu ye dharmāsteṣu teṣu ca ye dvijāḥ
13.52
teṣāṃ niṃdā na kartavyā yugarūpā hi te dvijāḥ || iṃ
kāraṃ brāhmaṇasyāktvā tvaṃkāraṃ ca garīyasaḥ
13.53
snātvā tiṣṭhannahaḥśeṣamabhivādya prasādayet || tāḍayitvā tṛṇenāpi kaṃṭhe badhvā
pi vāsasā
13.54
vivadanāpi nirjitya praṇipatya prasādayet || avagūrya tvahorātraṃ trirātraṃ kṣitiprātane
13.55
ātikṛcchraṃ
ca rudhire kṛcchro'bhyaṃtaraśoṇite || navāhamatikṛcchrau syātpāṇipūrānnabhojanaḥ
13.56
trirātramupavāsaḥ syādatikṛcchraḥ sa ucya
te || sarvaṣāmeva pāpānāṃ saṃkare samupasthite
13.11-2
daśasāhasramabhyastā gāyatrī śodhanaṃ param || || iti pārāśaroya dharmaśāstre
ekādaśo'dhyāyaḥ
Linked texts (4)
- Parāśarasmṛti — Parāśara, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Aṣṭādaśasmṛti — Sanskrit
- Madanapārijāta — Viśveśvarabhaṭṭa, Sanskrit