Laghuparasharasmriti 8
Laghupārāśarasmṛti 8
- Language
- Sanskrit
Contents
- 8.75 — 1 part
8.1
vṛkaśvāna śṛgālādidṛṣṭo yastu dvijottamaḥ || snātvā japetsagāyatrīṃ pavitrāṃ vedamātaram
8.2
gavāṃ śṛṃgodakasnānanmahānadyāstu
saṃgame || samudradarśanādvāpi śunā dṛṣṭaḥ śucirbhavet
8.12
vedavidyāvratasnātaḥ śunā dṛṣṭo dvije yadi || sahiraṇyodake snātvā ghṛtaṃ
ca turaṃgasya mahiṣoṣṭranipātane || prāyaścittamahorātraṃ triṃsaṃdhyamavagāhanam
8.13
kuraṃgaṃ vānaraṃ siṃhaṃ citraṃ vyāghraṃ ca ghātayan || śuddhyate
sa trirātreṇa viprāṇāṃ tarpaṇana ca
8.14
mugarohidvarāhāṇāmaśvaṃtasya cātakaḥ || aphākṛṣṭaphalāśyādīrahorātramupoṣya saḥ
8.15
evaṃ catuṣpadānāṃ ca sarveṣāṃ vanacāriṇām||āhārāhorātrāttiṣṭhejjapejjātevadasamam
8.16
śilpinaṃ kārukaṃ śūdraṃ striyaṃ vā yastu ghāta
yet || prājāpatyadvayaṃ kṛtvā vṛṣaikādaśadakṣiṇā
8.17
vaiśyaṃ vā kṣatriyaṃ vāpi nirdoṣaṃ yojighāṃsati || sātikṛcchradvayaṃ kuryāddvādaśa
dakṣiṇāṃ dadet
8.18
vaiśyaṃ śūdraṃ kriyāsaktaṃ vikarmasthaṃ dvijottamam || hatvā cāṃdrāyaṇaṃ tasya triṃśaddvātraiśca dakṣiṇā
8.19
cāṃḍālaṃ hata
vān kaścidbrāhmaṇo yadi kaṃcana || prājāpatyaṃ caretkṛcchraṃ godvayaṃ dakṣiṇāṃ dadet
8.20
kṣatriyeṇāpi vaiśyena śūdreṇaivatareṇa ca || cāṃḍā
lasya vadhe prāpte kṛcchrārddhena viśuddhyati
8.21
cauraḥ śvapākaścāṃḍālo vipraṇābhihato yadi || ahorātrānnirāhāraḥ sātvā paṃcagavyena
śuddhyati
8.22
śvapākaṃ cāpi cāṃḍālaṃ vipraḥ saṃbhāṣate yadi || dvijasaṃbhāṣaṇaṃ kuryātsāvitrīṃ ca sakṛjjapet
8.23
cāṃḍālaiḥ
saha sute tu trirātramupavāsayet || caṃḍālakūpayaṃ gatvā gāyatrīsmaraṇācchuciḥ
8.24
caṃḍāladarśane sadya ādityamavalokayet
caṃḍālasparśanai caiva sacailaṃ snānamācaret
8.25
cāṃḍālakhātavāpīṣu pītvā salilamagrataḥ || ajñānāccaikanakrena tvahorātreṇa śuddhya
ti
8.26
cāṃḍālāṃḍaṃ saṃspṛṣṭvā pītvā kūpagataṃ jalam || gomūtrayāvakāhārāhvarātrānchuddhimāpnuyāta
8.27
cāṃḍālaghaṭasaṃsthaṃ tu
yattoyaṃ pivate dvijaḥ || tatkṣaṇātkṣipate yastu prājāpatyaṃ samācaret
8.28
yadi na kṣipate toyaṃ śarīre yasya jīryati||prājāpatyaṃ na
dātavyaṃ kṛcchraṃ sāṃtapanaṃ caret
8.29
caretsāṃtapanaṃ vipraḥ prājāpatyamanaṃtaraḥ || tadardhaṃ tu caredvaiśyaḥ pādaṃ śūdrasya dāpayet
8.30
bhāṃ
dadhyamaṃtyajānāṃ tu jalaṃ dadhi payaḥ pibet || brāhmaṇaḥ kṣatriyo vaiśyaḥ śūdraścaiva pramādataḥ
8.31
brahmakūrcāopavāsena dvijātīnāṃ tu
niṣkṛtiḥ || śūdrasya copavāsena tathā dānena śaktiḥ
8.32
bhukte'jñānāddvijaśreṣṭhaiḥ cāṃḍālānnaṃ kathaṃcana || gomūtrayāvakāhāro
daśarātreṇa śuddhyati
8.33
ekaikaṃ grāsamaśrīyādgomūtre yāvakasya ca || daśāhe niyamasthasya vrataṃ tattu vinirdiśet
8.34
a
vijñātastu cāṃḍālo yatra veśmani tiṣṭhati || vijñāte upasaṃracya dvijāḥ kuryusturaṃgamam
8.35
munivratāddhatāntarcāmoniyāyato
vedapāragāḥ || pataṃtamuddhareyustaṃ dharmajñā pāpasaṃkarāt
8.36
dagdhā ca sarpiṣā caiva kṣīraṃgomūtrayāvakam || bhuṃjīta saha bhṛtyaiśca
triṃsaṃdhyamavagāhanam
8.37
tryahaṃ bhuṃjīta dagdhā ca tryahaṃ bhuṃjīta sarpiṣā || tryahaṃ kṣīreṇa bhuṃjīta ekaikena dinatrayam
8.38
bhāvaduṣṭaṃ na bhuṃjīta nocchiṣṭaṃ kṛmidūṣitam || dadhikṣīrasya triphalaṃ phalamekaṃ ghṛtasya tu
8.39
bhasmanā tu bhavacchuddhikurumayoḥ
kāṃsyatāmrayoḥ || jalaśaucena vastrāṇāṃ parityāgena mṛnmayam
8.40
kusuṃbhaguḍakārpāsalavaṇaṃ tailasarpiṣī || dvāre kṛtvā tu dhā
dhānyāni dvādaśāhmani pāvakam
8.41
evaṃ śuddhastataḥ paścātkuryādbrāhmaṇatarpaṇam||triṃśataṃ gā vṛṣaṃ caikaṃ dadyādvipreṣu dakṣiṇām
8.42
punarlepanavātena homajāpyena śuddhyati || ādhāreṇa ca viprāṇāṃ bhūmidoṣo na vidyate
8.43
cāṃḍālaiḥ saha saṃparka māsaṃ māsāddhameva
vā || gomūtrayāvakāhāro māsāddhena viśuddhyati
8.44
rajako carmakāro ca lubdhako veṇujīvinau || cāturvarṇyasya tu gṛhe tvavi
jñātāstutiṣṭhati
8.45
jñātvā tu niṣkṛtiṃ kuryātpūrvoktasyārddhameva tu || gṛhadāhaṃ na kurvīta jñeyaṃ sarvaṃ ca kārayet
8.46
gṛha
syābhyaṃtaraṃ gaccheccāṃḍālo yadi kasyacit || tamāgārāndiniḥsārya mṛdbhāṃḍaṃ tu visarjayet
8.47
rasapūrṇaṃ tu mṛdbhāṃḍaṃ na tyajettu
kadācana || gomayena tu saṃmiśrairjalaiḥ prokṣedvahaṃ tathā
8.48
brāhmaṇasya vraṇadvāre pūyaśoṇitasaṃbhave || kṛmirutpadyate yasya prāyaścittaṃ
kathaṃ bhavet
8.49
gavāṃ mūtrapurīṣeṇa dadhikṣīreṇa sarpiṣā || tryahaṃ snātvā ca pītvā ca kṛmidaṣṭaḥ śucirbhavet
8.50
kṣatriyo'pi
suvarṇasya paṃca māṣānpradāya tu || godakṣiṇāṃ tu vaiśyasyāpyupavāsaṃ vinirdiśet
8.51
śūdrāṇāṃ nopavāsaḥ syācchūdro dānena śuddhaya
ti || achidramiti yadvākyaṃ vadaṃti sitavedavaḥ
8.52
praṇamya śirasā grāhyamagnihotramaphalaṃ hi tat || japācchuddhaṃ tapācchuddhaṃ yacchi
draṃ yajñakarmaṇi
8.53
sarvaṃ bhavati niḥcchidraṃ brāhmaṇairupapāditam || vyādhivyasanināṃ bhrāṃte durbhikṣe ḍāmare tathā
8.54
upavāso
vrataṃ homo dvijasaṃpāditāni vā || atha vā brāhmaṇāstuṣṭāḥ sarvaṃ kurvantyanugraham
8.55
sarvānkāmānavāpnoti dvijasaṃpāditeriha
durbalānugrahaḥ proktastathā vai bālavṛddhayoḥ
8.56
tato'nyathā bhavetpāpastasmānmātrānugrahaḥ smṛtaḥ || snehādvā yadi vā lobhādbhayādajñā
nato'pi vā
8.57
kurvantyanugrahaṃ ye tu tatpāpaṃ teṣu gacchati || śarīrāvyāhatasyece prati vadaṃti niyamaṃ tu ye
8.58
mahatkāryārtha
parocana nāsvasthasya kadācana || svasthasya mūḍhāḥ kurvati vadaṃti niyamaṃ tu ye
8.59
te tasya vighnakartāraḥ pataṃti narake'śucau
svayamava vrataṃ kṛtvā brāhmaṇaṃ yojayantyate
8.60
vṛthā tasyopavāsaḥ syānna sa puṇyena yujyate || sa eva niyamo grāhyo yamako'pi
vadedvijaḥ
8.61
kuryādvākyaṃ dvijānāṃ tu anyathā bhrūṇahā bhavet || brāhmaṇā jaṃgamaṃ tīrtha tīrthabhūtā hi sādhavaḥ
8.62
teṣāṃ
vākyādakainaiva śuddhyaṃti malinā janāḥ || brāhmaṇā yāni bhāṣaṃte manyaṃte tāni devatāḥ
8.63
sarvadevamayo vipro na tadvacanamanya
thā || upavāso vrataṃ caiva snānaṃ tīrthaṃ japastapaḥ
8.64
vipraiḥ saṃpāditaṃ yasya saṃpūrṇa tasya tatphalam || aśraddhe koṭisaṃyukte mali
kākaśūdrādite
8.65
tadaṃtarā spṛśeccāpastadannaṃ bhasmanā spṛśet || bhuṃjānaścaiva yo vipraḥ pādaṃ hastena saṃspṛśet
8.66
spṛsu
cchiṣṭamaso bhuṃkte yo bhuṃkte muktabhājane || pādukāstho na bhuṃjīta paryaṃkasthaḥ sthitopi vā
8.67
śvānacāṃḍāladṛk caiva bhojanaṃ
parivarjayet || yadannaṃ pratiṣiddhaṃ syādannaśuddhiścatathaiva ca
8.68
yathā parāśareṇoktaṃ tathaivāhaṃ vadāmi vaḥ || śṛtaṃ droṇāḍhakasyānnaṃ
kākaśvānāvapātitam
8.69
kenedaṃ śuddhyate ceti brāhmaṇebhyo nivedayet || kākaśvānāvaloḍhaṃ tu droṇānnaṃ na parityajet
8.70
ṣaḍvadaṃgāvidovipradharmaśāstrātupālakaiḥ || prasthādvā triṃśatirdroṇaḥ smṛto viprasya āḍhakaḥ
8.71
tato droṇāḍakasyānnaṃ śrutesmtivido viduḥ || kākaśvānāvaloḍhaṃ tu gavāghrātaṃ khareṇa vā
8.72
svalpamannaṃ tyajedvipraḥ śuddhirdroṇāḍhake bhavet || annamabhyāhṛtya
tanmātraṃ yanna lālāhataṃ bhavet
8.73
suvarṇādakamabhyukṣya hutāśenaiva tāpayet || hutāśanena saṃspṛṣṭaṃ suvarṇasalilena ca
8.74
viprāṇāṃ brahmaghoṣeṇa bhojyaṃ bhavati tatkṣaṇāt || sneho vā goraso vāpi tatra śuddhiḥ kathaṃ bhavet
8.75
alpaṃ parityajettatra sneha
syotpavanena ca || analpajvālayā śuddhirgorasasya vidhīyate
8.75.p1
iti pārāśaroye dharmaśāstre ṣaṣṭho'dhyāyaḥ
Linked texts (3)
- Parāśarasmṛti — Parāśara, Sanskrit
- Smṛtīnāṃ Samuccayaḥ — Sanskrit
- Aṣṭādaśasmṛti — Sanskrit