Manusmriti 32
Manvarthacandrikā 32
- Language
- Sanskrit
32.1
( 4 ) rāghavānandaḥ | māṃsavarjanādadhikaṃpuṇyaṃsaṃbhāvyamityāha varṣeiti | tayormāsābhakṣakāśvamedhayājinoḥprāṇivadhākaraṇātsamam |
53 ||
32.54
( 4 ) rāghavānandaḥ | phalamūlāśanairanayoraiva bhojanaiḥ medhyairdevayogyaiḥ medhoyajñastattulyaphalaiḥ | na bhakṣayāmīti saṃkalpapūrvakaṃmāṃsaparivarjanāt |
32.55
( 4 ) rāghavānandaḥ | māṃsapadavyutpattimāha māṃseti | sapaśurmāṃsasya bhakṣakamamutra paralokebhakṣayitā yasya paśormāṃsa mahamahādmoti |
32.56
(4) rāghavānandaḥ| vihitamāṃsabhakṣaṇe na doṣoyadyapi tathāpi tatopi nivṛttiḥkāryetyāha na māṃseti | agnīṣomīyaṃpaśumālabheteti tanmāṃsaṃ surāgrahāṃśca gṛhṇātīti vājapeyādau madyaṃ ṛtau bhāryāmupeyāditi maithunaṃcavidhiprāptaṃ tannivṛttirmayedaṃnabhoktavyaṃ napātavyaṃ na gantavyamiti niḥśeṣeṇanivṛttirniyamastataḥphalalābhasaṃbhavāt | ityabhakṣyaprakaraṇam |
32.57
(4) rāghavānandaḥ| aśaucaṃpratijānīte preti | apinā nānāsaṃkarajātigrahaḥ |
32.58
( 4 ) rāghavānandaḥ | tatra jātakāśaucaśuddhīrāha dantetyaṣṭāviṃśatyā | dantajāte utpannadante | anujāte pūrvasyapatanānantaraṃpaścādbhāvinyanutpannadante ādantajanmanaḥ | kṛtacūḍetyatracakāraupanayanopalakṣakaḥ | saṃsthite mṛte | sūtakaṃ janma |
(5) nandanaḥ | āśaucanimittānyāha danteti | datajānte jātadante ṣāṇmāsādhikaitiyāvat | anujāte punarnātaupanītaitiyāvan ṣāṣṭhāṣṭavarṣaityarthaḥ | kṛtacaule prāptatṛtīyavarṣaitiyāvat | saṃsthitemṛte | bāndhavāḥ sapiṇḍāḥ sarve sanniṣṭaṣṭāasannikṛṣṭāśca avasthāviśeṣopanyāso'śuddhivaiṣamyāt |
(6) rāmacandraḥ | dantajāte jātadante | sarvebāndhavāaśuddhābhavanti | ca punaḥ anujātaḥanupaścājjāto'nujātaḥ parasya viśeṣaṇaṃdantotpattikālaparyantamityarthaḥ | ca punaḥ kṛtacūḍe anupanīte cakārādupanītepi saṃsthite mṛte satisarvebāndhavāaśuddhābhavanti | tathā sūtake jananāśauce bāndhavāaśuddhāḥ| yogīśvaraḥ ādantajananātsadyaācūḍānnaiśikīsmṛtā | trirātramāvratāddeśāddaśarātramataḥparam |
32.59
( 4 ) rāghavānandaḥ | śavanimittaṃ śāvaṃ mṛtomanuṣyaḥśavaḥ | sakalaguṇarahitasya tu daśāhāṃtathāha parāśaraḥ | nirguṇodaśabhirdinaiḥ | anāhitāgneḥsaṃcayanaṃcaturthyāmiti smṛteścaturthadivase'sthisaṃcayanaṃkuryāditi viṣṇuvacanāccaturahopalakṣaṇamidam | āśabdotra chandasi vyavahitāśceti samaḥ pūrvaḥ tena hīnatarasyācaturahamāśaucamitibhāvaḥ | arvāksaṃcayanāditi medhātithiḥ | ahaḥśabdotrāhorātraparaḥ | tathoktaṃ || ekāhācchudhyate viproyognivedasamanvitaḥ | hīne hīnatare caiva tryahaścaturahastathā || evaṃvacāgniḥśākhāyuktovipraḥ| svaśākhādhyāyyagnihīnohīnastasya tryahaṃ | smārtāgnimātreṇahīnatarastasya caturahaṃ | uktasakalaguṇahīnasya daśāhamiticaturṇāṃvyavasthitavikalpaiti | uktaṣaṭkarmā daśāhena śudhyati tathā tribhirjīvī caturbhiḥ | dvābhyāṃjīvī tryahaiḥ | ekena jīvyekāheneti medhātithiḥ |
32.60
( 4 ) rāghavānandaḥ | sapiṇḍeṣvityuktaṃsapratiyogikaṃtallakṣaṇamāha sapiṇḍateti | taduktaṃ mātsye || lepabhājaścaturthādyāḥpitrādyāḥpiṇḍabhāginaḥ | piṇḍadaḥ saptamasteṣāṃsāpiṇḍyaṃsāptapauruṣam || piṇḍabhāginaḥ prapitāmahāntācottare trayolepabhujaiti ṣaṭ sapiṇḍatā tu sarveṣāṃgotrataḥ sāptapauruṣīti śaṅkhokteḥ atomātāmahādīnāmekapiṇḍasaṃbandhepi na sapiṇḍatā gotrabhedātasmatkule'mukanāmājāta āsīttāvatparyantaṃsamānodakabhāvaḥtadvedane tadjñāne samānodakatā nivartataityanvayaḥ |
Linked texts (1)
- Mānava Dharmaśāstra — Manu & Bhṛgu, Sanskrit