<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Danasagara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara) › 49.1

# Danasagara 49.1

Dānasāgara 49.1

- **Language:** Sanskrit

### [49.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49.1)

atoktasamayānāmanyatame gomayopaliptabhūbhāge kuśānāstīryya^10\[teṣāmupari^11 yathoktaṃ kṛṣṇānirmāstārthya\] tatpārśve tathaiva ^12svalpaṃ kṛṣṇājinaṃ prasāryya ^13caturhastājine ^14yathāśaktyanurūparimāṇānā-^15manyatamaparimāṇadravyamayīmuktopakaraṇayutāṃ prāṅmukhīṃ dhenumupakalpya svalpājinadhenucaturthāṃśadravyamayamūktopakaraṇayutamudaṅmukhaṃ vatsaṃ copakalpya savatsāṃ dhenumuktopacāraiḥ sampūjyārcitāya brāhmaṇāya oṃ^16 yā lakṣmīrityādi mantrān paṭhitvā oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | āgneyapurāṇoktaguḍadhenudānaphalaprāptikāmo'hametāṃ ^17laghvaiṇākājinasthadhenucaturthāṃśaguḍamayasitavastra-^18varāvṛta-śuktikarṇekṣupāda-muktāphalekṣaṇā-sitasūtra-^19grīva-sitakambalagalakambalatāmragalakapṛṣṭha--sitacāmararomaka-vidrumauṣṭhayuga--navanītastana--kṣaumapuccha -^20kāṃsyopadohendranīlatāraka-nānāphalasamāyukta-gandhaghrāṇavatsasahitāṃ ^21kṛṣṇā jinasthabhāracatuṣṭa  
kambalāṃ tāmrapātrakaṣpṛṣṭhāṃ sitacāmararomikāṃ vidru mauprayugāṃ navanītastanoṃ kṣaumapucchāṃ kāṃsyopadohāmindranīlatārakāṃ nānāphalasamāyuktāṃ gandhaghrāṇāṃ guḍadhenuṃ dadāni | 'svastyādikhīkārāntaṃ  
pūrvavat | ⁠2madhyamadhenudāne bhāradvayaparimitāmukadravyamayīṃ kaniṣṭhadhenudāne bhāraparimitāmukadravyamayīmiti 3\[bhāracatuṣṭayaparimitāmukadravyamayīmityasya sthāne vākye viśeṣaḥ | ghṛtakṣīramadhurasajalanavanītatailadhenūnāṃ dāne guḍadhenudānavākya eva\] bhāracatuṣṭayaparimitaguḍamayīmiti padamapanīya  
4kumbhastheyatatparimāṇā mukadravyamayīmiti padaṃ 5dhenau yojanīyam6 | śarkarātilalavaṇadhenūnāṃ dāne  
bhāracatuṣṭayaparimitā mukadravyamayīmamukadhenumiti ca padaṃ dhenāvūhanīyam | \[caturthāṃśaguḍamayīpadamapanīya caturthāṃśaparimitāmukadravyamayīpadaśca vatse yojanīyam |\] ghṛtatiladhenudāne tu dānavākye  
kāmanāyā miyadvāraparimitaghṛtapadamiyadvāraparimitatilapadaśca yathākamanniveśanīyam | suvarṇadhenudāne caturdaśasuvarṇān yathākramamāstīryya kṛṣṇājine dhenuṃ tatpārśve ca dhenusuvarṇacaturthīśasuvarṇaṃ  
svalpakṛṣṇājine vatsārthaṃ sthāpayitvā yathoktopakaraṇāṃ savatsāṃ dhenuṃ kṛtvā dadyāt | dānavākye  
āgneyapurāṇoktasuvarṇadhenudāna phalaprāptikāmo'hametāṃ dhenucaturthīśasuvarṇamayavatsasahitāṃ 8caturdaśasuvarṇamayīṃ 9dhenumiti viśeṣaḥ | catuḥsuvarṇadhenudāna etāṃ catuḥsuvarṇamayomiti viśeṣaḥ  
svarupadhenudāne tu yathoktakṛṣṇājinadvaye prāṅmukhīṃ dhenumudaṅmukhañca vatsaṃ yathāyathaṃ sthāpayitvā  
yathāśaktyalaṅkṛtyavastreṇa sitenācchādya kāṃsyapātradvayaṃ dattvā nānāphalāni ca pārśve dattvābhyardhyārcitāya brāhmaṇāya ⁠yā lakṣmīrityādi paṭhitvā savatsāṃ dhenuṃ oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | ⁠āgneyapurāṇoktapratyakṣadhenudānaphalaprāptikāmo'hametāṃ 10lavaṇeṇākajinasthasitavastravarāvṛta kāṃsyadohana-nānāphalasahita-''vatsasahitāṃ ⁠kṛṣṇājinasthāṃ sitavastravarāvṛtāṃ  
kāṃsyopadohanāṃ nānāphalopetāṃ dhenuṃ dadāni | ⁠pratigrahītā 12svastītyuktvā sāvitrīpāṭhānte  
gauriyaṃ rudradaivateti vadet | ⁠kāmastutyādi pūrvavat | ⁠yadā ca ravivārayuktasaptamyāmāgneyapurāṇoktaguḍadhenvādayo dīyante, tadā dānadinapūrvataradine yajamānaḥ kṛtanityo ghaṭikādhikaprahara13traye haviṣyaṃ bhuktvā ''camya śucau deśa upaviśya 14pādau prakṣālyā''camya prāṅmukha udaṅmukho  
vā kṛtāñjaliḥ 'oṃ sūryyaḥ somo yamaḥ kālaḥ mahābhūtāni pañca ca| āgneyapurāṇokta-1savatsāsukadhenudānakarma mayā kartavya'-miti nivedya 2gṛhītodakapūrvāpātra udaṅmukhaḥ saṅkalpaṃ  
kuryyāt | 'oṃ śva 3upobyāparadine āgneyapurāṇokta-4savatsāsukadhenudāna-5karmāhaṃ kariṣye'  
tato 6\[niyamena suptvā\] paradine 7uṣoṣyāparadine snātvā dhenuṃ dadyāt | tatra ca dānavākye  
āgneyapurāṇoktasavatsāsukadhenudānaphalaprāptikāmo'hametāmamuka-8dhenumiti viśeṣaḥ | sarvadāneṣvevaiteṣu dānadinādārabhya dinatrayaṃ yāvat dhenudravyamātnāhārastiṣṭhet | svarūpadhenudāne  
9tvabhimatagorasāhāraḥ  
tathā tiladhenudānam  
tiladhenuṃ pravakṣyāmi sarvaduḥkhavināśinīm  
yāṃ dattvā na punarbhūyo bhave saṃpratipadyate

- [Previous: 48.53](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.48.53)
- [Next: 49.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49.2)
- [Up: 49](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49)

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.danasagara.49.1) · Pramāṇa
