Pramāṇa · Search · About · API

Dharmapradipa 14.p3

Dharmapradīpa 14.p3

Language
Sanskrit

14.p3.1

paṃcamī5-atra putrārthinā ṣaṭpiṇḍātmakaṃ śrāddhaṃ kāryam | tatra kālaḥ pārvaṇīyaḥ | ṣaṣṭhī6-........................................ saptamī7-........................................ a08-iyaṃ śītalāpūjane navamīyutā pūrvāhṇavyāpinī jasmantabhāskaradurgāvatīprakāśayoruktā | kālāṣṭamīvrate sāyaṃkālavyāpinī | viśeṣo'tra jyeṣṭhakṛṣṇāṣṭamyāmuktaḥ | atra caṇḍikāvratam | tatra pūrvāhṇa upakramakālo madhyāhno mukhyaḥ | “pūjāvrateṣu sarveṣu madhyāhnavyāpinī tithiḥ |” iti mādhavīye bhaviṣyokteḥ | navamī9-........................................ daśamī 10-........................................ ekādaśī11-........................................ dvādaśī12-........................................ tra013-atrāpyanaṅgatrayodaśyuktā rāmaprakāśasthaviṣṇudharmottare | tatkālastu mārgaśīrṣānaṅgatrayodaśyāṃ vakṣyate | ca014-atra kuṇḍodakapānaṃ bhagavantabhāskarauktam | tatra pūrvetica ! a030-atra saktudānam | tatra trimuhūrtodayikī grāhyā | śrāddhe tu kutapakālikī aparāhṇavyāpinī veti mādhavadīpikākārau| atra somabhaumaguruvārānyatamasattve puṣkaraṃ nāma parva bhavati | tatra snānadānādeḥ sūryaparvaśatādhikaṃ phalamuktaṃ kālanirṇayadīpikāsthamahābhārate | “amā some tathā bhaume guruvāre yadā bhavet | tatparva puṣkaraṃ nāma sūryaparvaśatādhikam||” iti| idaṃ parva sati sambhave sarvamāsīyāmāsu jñeyam | vaiśākhaśuklapakṣīyapratipadāditithinirṇayaḥ | pratipadā 1-.................................... dvi02-atra vṛddhapuruṣadarśanapūjanamudayavyāpinyām | vṛddhapuruṣo brahmā |

14.p3.2

prākṛtabhāṣāyāṃ ‘būḍhebābū’ iti prasiddha iti kaścit | tṛ03-iyamakṣayyatṛtīyā pūrvāhṇavyāpinī | dinadvaye tadvyāptau parā | “vaiśākhe śuklapakṣe tu tṛtīyā rohiṇīyutā | durlabhā budhavāreṇa somenāpi yutā tathā || rohiṇī budhayuktāpi pūrvaviddhā vivarjitā | bhaktyā kṛtāpi māndhātaḥpuṇyaṃ hanti purākṛtam || gaurī vināyakopetā rohiṇībudhasaṃyutā | vināpi rohiṇīyogātpuṇyakoṭipradā sadā||” iti | pūrvaviddhā dvitīyāviddhā|gaurī tṛtīyā | vināyakaścaturthī tadyutā iti | nāradīye vasiṣṭhavākyāditi mādhavakamalākarajasmantabhāskaranirṇayāmṛtādayaḥ | rāmaprakāśe kṛttikopetetyapi likhitam| atra gaurīpūjanaṃ jalapūrṇakalaśadānaṃ saktudānaṃ sūryyapūjanādikañca | iyaṃ yugādirapi| kṛtayugasya tretāyugasya ceti purāṇādasyā dvaividhyaṃ kalpabhedādyacavasthāpyam|tatrāpi pūrvāhnavyāpinī śrāddhepi pūrvāhnavyāpinī grāhyā “pūrvāhne tu sadā kāryāḥ śuklā manuyugādayaḥ| daive karmaṇi pitrye ca kṛṣṇe caivāparāhnike” iti pādmāt| 'dve śukle dve tathā kṛṣṇe'iti hemādrau nāradīyācceti nirṇayasindhukālanirṇayadīpikājasmantabhāskaramatam| dinadvaye tattve pareti hemādryādayaḥ|atrodayavyāpinyāṃ gaṅgāsnānātsarvapāpahāniryavairviṣṇupūjanahomācca| atra lavaṇodadhisnānamāḍhakamātralavaṇadhenutaccaturthāṃśa lavaṇavatsadānañcapūrvāhne asyāmeva paraśurāmāvatārastatrapradoṣavyāpinīnirṇayasindhusthabhārgavārcanadīpikāyāṃ skānde bhaviṣye ca “vaiśākhasya site pakṣe tṛtīyāyāṃ punarvasau| niśāyāḥ prathame yāme rāmākhyaḥ samaye hariḥ||

14.p3.3

svoccagaiḥ ṣaḍgraheryukte mithune rāhusaṃsthite |reṇukāyāstu yogarbhādavatīrṇo hariḥsvayam||” iti|dinadvaye tadvyāptāvaṃśataḥsamavyāptau ca parā'nyathā pūrvvava|taduktaṃ tatraiva bhaviṣye 'śuklā tṛtīyā vaiśākhe śuddhopopyā dinadvaye | niśāyāṃ pūrvayāme ceduttarānyatra pūrvikā||” iti | jasmantabhāskarepyevam | atra trilocanayātroktā kāśīkhaṇḍe | tatrāpi pūrvāhnavyāpinyeva | caturthī4-....................... pañcamī5-....................... ṣaṣṭhī6-......................... sa07-atra gaṅgotpattiḥpṛthvīcandrodaye brāhme “vaiśākhaśuklasaptamyāṃ jahnunā jāhnavī purā | krodhātpītā punastyaktā karṇarandhrāttu dakṣiṇāt || tāṃ tatra pūjayeddevīṃ gaṅgāṃ gaganamekhalām |” iti | atra nirṇayasindhau śiṣṭācārānmadhyāhnavyāpinī grāhyetyuktam | jasmantabhāskare pūrvāhnavyāpinī daivikakarmatvāt | madhyāhnavyāpinī grāhyeti tu śiṣṭācāraḥ pūrvāhnāsambhave jñeyaḥ | dinadvaye tadvyāptāvavyāptau vā sāmānyanirṇayātpūrvā | nirṇayasindhau tu dinadvaye tadvyāptāvekadeśavyāptau vā pūrvā, yugmavākyāt | iyameva nirṇayāmṛte nimbasaptamītyucyate | sā ca pūrvaviddheti mādhavaḥ | atra padmapurāṇe śarkarāvratamuktam|tatra kramaḥ prātaḥ śuklatilaiḥ snānaṃ kṛtvā sthaṇḍile'ṣṭadalaṃ kam lopari kalaśaṃ sthāpya tatra śarkarādibhiḥ sūryapūjāṃ kṛtvā rātrau pañcagavyapānamaṣṭamyāṃ sūryapratimādānaṃ saśarkarametadvrataphalaṃ putrādivṛddhiḥ |

14.p3.4

a08-atropavasan āmraphalarasena svayaṃ snātvā'parājita devīṃ māṃsīvālakavāribhiḥ snāpayitvā saṃpūjya śarkarākṣīranaivedyaṃ datvā navamyāṃ tadeva brāhmaṇānkumārīśca bhojayitvā dakṣiṇāṃ datvā kiñcinnaivedyena pāraṇāṃ kuryāt | māṃsī jaṭāmāṃsī | vālakamuśīram | pūjanakālastvaparāhnaḥ | na09-atra nirṇayāmṛte caṇḍikāvratamuktam | tatra kālastu madhyāhna eva | ubhayadine tadasattve pūrvāhṇavyāpinī grāhyobhayatra tatsattve pūrvā | rāmaprakāśe pakṣadvaye'pyupavāsaścaṇḍikāpūjā coktā | "pūjāvrateṣu sarveṣu madhyāhnavyāpinī tithiḥ||" ityukteḥ | daśamī 10-.................................... ekādaśī 11-.................................... dvā012-atra śītalajalena keśavasnānamuktaṃ pūrvāhṇavyāpinyāṃ nāradīye 'vaiśākhe śuklapakṣeityā' dinā | atraiva rāmaprakāśe pipītakadvādaśīvratamuktam |tatra madhyāhnavyāpinī grāhyobhayadine tattve pūrvā yugmavākyāditi| atra nirṇayasindhujasmantabhāskarasthajyotirnibandhevya tīpātābhidho yogaviśeṣa uktaḥ | "pañcānanasthau gurubhūmiputrau meṣe raviḥ syāyadi śuklapakṣe | sāmābhidhānā karabheṇa yuktā tithirvyatīpāta itīha yogaḥ || asmiṃstu gobhūmihiraṇyavastradānena sarvaṃ parihāya pāpam| suratvamindratvamanāmayatvaṃ martyādhipatvaṃ labhatemanuṣyaḥ||” iti | pañcānanaḥ siṃhaḥ| karabho hastaḥ| sāmnāṃ dvādaśatvena lakṣaṇayāṃ dvādaśīti|atra yogavaśena prāśastyam| iyaṃ paraśurāmadvādaśī | atraikādaśyāmupavāso dvādaśyāṃ dānamuktaṃ nirṇayāmṛte

Linked texts (3)