<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Dharmapradipa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa) › 15.p1

# Dharmapradipa 15.p1

Dharmapradīpa 15.p1

- **Language:** Sanskrit

### [15.p1.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1.1)

mādhavīyadīpikayorapyevam | iyaṃ vṛddhau kṣaye'pi pūrvā | ṣa06-iyaṃ kalkijayantī sāyaṃkālavyāpinī | ubhayadine tatsattve pūrveti nirṇayasindhau | sa07-iyaṃ śītalākhyā madhyāhnavyāpinī vratārke mādhavīye ca | “pūjāvrateṣu sarveṣu madhyāhnavyāpinī tithiḥ|” iti hārītokteḥ|ubhayadine tattvekṣaye ca pūrvā mādhavīyadīpikayoḥ | a08-atra devīvrataṃ, nṛsiṃhavratañca | tatra devīvrate sāyaṃkālavyāpinī | nṛsiṃhavrate madhyāhnavyāpinī | ubhayadine tattve tūttaraviddhā mādhavīye, dīpikārāmaprakāśayośca | na09-iyaṃ saktunavamī naktavratavannirṇayā | rāmaprakāśe'tra kaumārīvratamuktam | tatrobhayapakṣayorapi navamyāṃ pūrvadine kaumārīnāmnīṃ durgāṃ saṃpūjya kumārīṃ suvāsinīrviprāṃśca yathāśakti bhojayitvā vihitānnena naktaṃ bhuñjīta | tathā ca bhaviṣyottare “śrāvaṇe māsi rājendra yaḥ kuryānnaktabhojanam | kṣīraṣāṣṭikabhaktena sarvabhūtahite rataḥ || upavāsaparo vīra navamyoḥ pakṣayordvayoḥ | kaumārīmiti vai nāmnīṃ caṇḍikāṃ pūjayetsadā || kṛtvā raupyamayīṃ bhaktyā ghorāṃ vai pāpanāśinīm | karavīrajapuṣpaiśca gandhaiścāṃgurucandanaiḥ || dhūpena ca daśāṅgena modakaiścāpi pūjayet | kumārī bhojayedbhaktyā striyo viprāṃśca bhaktitaḥ || bhuñjīta vāgyataḥ paścādvilvapatrakṛtāśanaḥ | evaṃ prapūjayedyoyaṃ śraddhayā parayānvitaḥ || sa yāti paramaṃ sthānaṃ yatra devo guruḥ sthitaḥ |" iti| nirṇayāmṛte'pyevam | saktunavamyāmiyaṃ pradoṣavyāpinī | nakulanavamyāṃ madhyānhavyāpinī | ubhayadine tatsattve'sattve vā pūrvā yugmaśāstrāditi mādhavaḥ | daśamī 10-... ... ... ... ... ekādaśī 11-... ... ... ... ...

### [15.p1.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1.2)

dvā012-iyaṃ dāmodaradvādaśyuktā nirṇayāmṛte | atraikādaśyāmupavāso dvādaśyāṃ viṣṇupratimādānādi | atra viṣṇoḥ pavitrāropaṇaṃ tatra rātrivyāpinī | pūjane tu prātarvyāpinī| ekādaśyāṃ tantvadhivāsanapakṣe dvādaśyāṃ prātarviṣṇupūjanādi dvādaśyāṃ rātrau tadadhivāsane trayodaśyāṃ prātaḥ pūjanādi dīpikāyām"godohāntarite kāle pūrvadyuradhivāsayet |" iti | gauṇakālo rāmārcanacandrikāyāṃ"pavitrāropaṇaṃ vinnācchrāvaṇe na bhavedyadi | kārtikyavadhi śukrārke karttavyamiti nāradaḥ ||” śukrārkaḥ śukladvādaśī| akaraṇe narakāptiruktā pādme“ūrje vrataṃ madhau dolā śrāvaṇe tantupūjanam | caitre ca damanāropamakurvāṇo vrajatyadhaḥ ||” iti| atra viṣṇupūjanapavitrāropaṇatatsvarūpadravyabrāhmaṇabhojanādi nibandheṣu sthitaṃ tattato'vadhāryyam | śive tu tatraiva kālottare“āṣāḍhānte caturdaśyāṃ nabhasyanabhasostathā | aṣṭamyāṃ ca caturdaśyāṃ pakṣayorubhayoḥ samam ||” iti | anyadevatānāṃ tu vakṣyate iti nirṇayasindhau | uktakāletarakālakaraṇe'yutamantrajapaḥ stotrapāṭho vā | trayodaśī 13-... ca0 14-iyaṃ pūrvayutā rātrivyāpinī | pūrvadine sāyaṃ muhūrttatrayavedhe pūrvā'nyathottareti nirṇayasindhudīpikākālamādhavajasmantabhāskarepu caitraśuklacaturdaśyāmukteyam | pū0 15-atropākarma | tatra pūrvāhnavyāpinī grāhyā | ubhayadine pūrvāhne pūrṇimāsattve'sattve vā tittiriṃśākhibhiḥ paurṇamāsī kāryyetareryājuṣaiḥ pūrvā | tatra yadyarddharātrādarvāggrahaṇasaṃkrāntistadā kātīyabhinnaiḥ prauṣṭhapadyāṃ karmedaṃ kāryyam |

### [15.p1.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1.3)

taistu śrāvaṇaśuklapañcamyāṃ śāṃkhyāyanaistu haste āpastambairātharvaṇaiśca prauṣṭhapadyāṃ sāmagaiḥ śravaṇe kāryam | hastaśravaṇayorubhayadine sattve citrādhaniṣṭhāyutayoḥ kāryamiti nirṇayasindhujasmantabhāskaramatam | atraivāparāhne rakṣābandhanam | “tatoparāhnasamaye kuryātpoṭalikāṃ śubhām | kārayecākṣataistadvatsiddhārthaiśca samanvitām||” tacca bhadrottaraṃ kāryam“bhadrāyāṃ dve na karttavye śrāvaṇī phālgunī tathā|” iti saṃgrahokteriti jasmantabhāskare | nirṇayasindhau tu“tato'parāhnasamaye rakṣāpoṭalikāṃ śubhām | kārayedakṣataiḥ śastaiḥ siddhārthairhemabhūṣitaiḥ||” iti | ata upākarmānantaryasya pūrṇatithāvārthikasyānu vādo na tu vidhiḥ gauravāt, prayogabhedena kramāyogācchū drādautadayogācca| tena paredyurupākaraṇe'pi pūrvadyuraparāhne tatkaraṇaṃ siddhamidaṃ bhadrāyāṃ na kāryaṃ bhadrāyāmityādisaṃgrahokteḥ| bhadrāsattve tu rātrāvapi tadante kuryāditi bhagavantabhāskare| pūrvadine bhadrāsattve paradine udayavyāpinyāṃ kāryamiti deśācārādidameva yuktaṃ pratīyate| iyaṃ śravaṇākarmaṇyastamayayuggrāhyā | “astamite sthālīpākaṃ śrapayitvā” iti sūtrāt | atra hayagrīvotpattistatra sāyaṃkālavyāpinī grāhyā | bhādrakṛṣṇapratipadāditithinirṇayaḥ | prati0 1-... ... ... ... ... dvi0 2-atrāpyaśūnyaśayanavrataṃ tatra candrodayavyāpinī | viśeṣo'tra śrāvaṇakṛṣṇadvitīyāyāṃ nirṇīto draṣṭavyaḥ| tṛ0 3-atra viśālākṣīyātroktā kāśīkhaṇḍe| tatra rātrivyāpinī grāhyā | "bhādrakṛṣṇadvitīyāyāmupavāsaparairnṛbhiḥ | kṛtvā jāgaraṇaṃ rātrau viśālākṣīsamīpataḥ ||" iti |

### [15.p1.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1.4)

iyaṃ kajjalī parā grāhyeti divodāsīye nirṇayasindhujasmantabhāskarayoriti | atra baladevajanmāpi | ca0 4-iyaṃ bahulā sāyāhnavyāpinī | dinadvaye tattve pūrvā | "gauryāścaturthī varadhenupūjā" ityādyukteḥ | atra dhenupūjāśabdena bahulākhyā gṛhīteti jasmantabhāskare madanaratnadivodāsau | nirṇayasindhāvaparāhnaḥ kālaḥ śeṣaṃ samānam | vratārke'tra śakaṭavrataṃ candrodayavyāpyuktam || pa0 5-... ... ... ... ... pa0 6-atra halaṣaṣṭhīvrataṃ madhyāhnavyāpi | atra dvādaśaghaṭikā pañcamī cetparā'nyathā pūrveti mādhavadīpikākārau| jasmantabhāskare tu-dinadvaye madhyāhna sattve'sattve vā parā | halaṣaṣṭhīti kuśapalāśavratasyaiva saṃjñā | yattu saptamīyuteti divodāsa iti nirṇayasindhau | tatu ṣaṇmuhūrttapañcamīvedhaparaṃ dinadvaye tatsattve'sattve paretyetatparaṃ ceti | atra nirṇayāmṛte candraṣaṣṭhīvratamuktaṃ tatra candrodayavyāpinī grāhyā| ubhayatra tatsattve pūrvā| “tadbhe bhādrapade māsi ṣaṣṭhayāṃ pakṣe sitetare | candraṣaṣṭhīvrataṃ kuryātpūrvavedhaḥ praśasyate ||”

## Linked texts (1)

- [Dharmapradīpa (Bhairavadatta Dvivedin)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.kalajyotisa.dharmapradipa.15.p1.1) — Bhairavadatta Dvivedin, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.dharmapradipa.15.p1) · Pramāṇa
