Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 102

Dānasāgara 102

Language
Sanskrit

102.1

arcanāya brāhmaṇāyorcitamindhanam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | mārkaṇḍeyapurāṇoktendhanadānaphalaprāptikāmo'hametadindhanaṃ dadāni | ³svastyādikhīkārāntaṃ pūrvavat
saṅkalpya vā kramaśo dadyāt
'atha viṣṇudaivatadīpadānāvarttaḥ | (41)
tatra dīpadānastutiḥ
mahābhārate (cf. anu- 130|26kha) :pradīpasya pradānena śrūyatāṃ guṇavistaraḥ
tamo'ndhakāre niyataṃ dīpado na praṇaśyati

102.2

prabhāścāsya prayacchanti somabhāskarapāvakāḥ
devatāścānumanyante vimalāḥ sarvato diśaḥ

102.3

dyotate ca yathādityaḥ svargalokagato naraḥ
tasmāddīpaḥ pradātavyaḥ pānīyaśca viśeṣataḥ

102.4

yasmādūrddhaṃ gametattu tamasaścaiva bheṣajam
tasmādūrddhagatirdātā' bhavatyeveti niścayaḥ

102.5

devāstejasvino yasmāt prabhāvantaḥ prakāśakāḥ
tāmasā rākṣasāścaiva tasmāddīpaḥ pradīyate

102.6

ālokadānāccakṣuṣmān prabhāyukto bhavennaraḥ
tān dattvā nopahiṃseta na harennopanāśayet

102.7

dīpaharttā bhavedandhastamogatirasuprabhaḥ
dīpapradaḥ svargaloke dīpamāleva rājate

102.8

brahmapurāṇe :dīpadā "yānti yānaistu dīpayanto diśo daśa
ādityasadṛśairyānairdīpyamānā yathāgnayaḥ

102.16

'dīpapradānena dyutiṃ labhante ghṛtena tejaḥ sukumāratāñca'
prāṇadyutiṃ' snigdhatāñcāpi tailai- 'īvernānā rasa tṛptatāñca

102.17

nandipurāṇe :yāmyaṃ tamomayaṃ ghoraṃ 'vanaṃ durga' mahābhayam
'vrajanti te ca sukhino ye keciddīpadāyinaḥ

102.11

atha dīpadānaparibhāṣā
mahābhārate :haviṣā prathamaḥ kalpo dvitīyaścauṣadhī ×
vasāmedo'sthi-'niryyāsairna kāryyaḥ puṣṭiricchatā

102.12

viṣṇudharmottare :ghṛtena dīpā dātavyā tailairvā yadunandana
vasāmajjādibhirdeyā na tu dīpāḥ kathañcana

102.13

'dattvā dīpaṃ na kartavyaṃ tena karma vijānatā
nirvāpaṇañca doṣasya hiṃsanañca vigarhitam

102.14

yaḥ kuryāttāni' karmāṇi syādasau puṣpitekṣaṇaḥ
dīpaharttā bhavedandhaḥ kāṇo nirvāpako" bhavet
dīpasya dānāt para' dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

102.15

atha dānam
yājñavalkyaḥ (1|210) :bhūdopāśvāgna' '-vastrāmbhastilasarpiḥ pratiśrayān
naiveśikasvarṇā- [dhuryyān dattvā svargaṃ ] 13 mahīyate

102.16-2

¹idaṃ brāhmaṇamātradeyabhūmyādisamabhivyāhārāt brāhmaṇāya ²dīpadānam| ata
yajamāno'rcitāya brāhmaṇāyarcitaṃ dīpaṃ dadyāt| oṃ adyāmukasagotrāyāmukavedāmukaśākhādhyāyine'mukadevaśarmaṇe tubhyaṃ sotkarṣa-³svargaprāptikāmo'hametaṃ dīpaṃ dadāni| pratigrahītā
svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā [dīpo'yaṃ viṣṇudaivata ityuktvā]⁴ yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭhet
tataḥ oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmetat kāñcanaṃ dadāni| pratigrahītā
svastītyuktvā dīpaṃ spṛśet
śivapurāṇe :—
dīpapradānaṃ⁵ yo dadyād daivate brāhmaṇeṣu ca⁶
tena dīpapradānena ⁷akṣayyāṃ gatimāpnuyāt

102.17-2

brāhmaṇeṣviti bahuvacanaṃ prayogabahutvāpekṣayā| arcitāya ⁸brāhmaṇāyarcitaṃ dīpam oṃ
adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt| ⁹akṣayyagatiprāptikāmo'hametaṃ dīpaṃ dadāni| svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
nandipurāṇe :—
dīpaṃ dadāti yo martyaḥ surabrāhmaṇaveśmani¹⁰
sa ¹¹divyena tu ¹²yānena mahādyuti¹³-prabhāsinā¹⁴
¹⁵gacchati svargamaṇḍalaṃ vasettatra samāḥ śatam

102.18

¹⁶gṛhītodapūrṇatāmrapātra udaṅmukho dīpadānaṃ saṅkalpya brāhmaṇaveśmasu ¹⁷yathecchakālāvadhi
dadyāt| oṃ nandipurāṇokta-¹⁸brāhmaṇaveśma-dīpadānaphalaprāptikāmo'haṃ brāhmaṇaveśmasu dīpaṃ
dāsye¹⁹| ²⁰[atha phalabhūyastvāda yatheṣṭa]-cirakāladīpadānam
śāmbapurāṇe :dīpaṃ dadāti' yo nityaṃ devatāyataneṣu ca
catuṣpatheṣu rathyāsu rūpavān subhago bhavet

102.19

catuṣpatheṣu dopadānaṃ pūrvavat saṅkalpayet | oṃ śāmbapurāṇoktadīpadānaphalaprāptikāmo'haṃ
catuṣpatheṣu dīpaṃ dāsye | tato yatheṣṭacirakālāvadhi dadyāt | rathyāsu dīpadāne rathyāsthiti
'dānavākye viśeṣaḥ | phalabhūya-[stvāthinoktadeśe - ṣtvekadeva dīpā deyāḥ | atra ca vākye'mukāmuka-devatāyataneṣu catuṣpatheṣu rathyāsu ca dīpaṃ dāsya iti viśeṣaḥ
mahābhārate (cf. anu-57|22) :'dīpālokapradānena cakṣuṣmān bhavate naraḥ
tasmāddīpāḥ pradātavyāḥ 10sāyaṃ vai gṛhamedhibhiḥ
"divyaṃ cakṣuravāpnoti 12pretya dīpasya dāyakaḥ

102.20

śucau sthāne sāyaṃ yatheṣṭa- bahusaṃkhyān dopān yatheṣṭacirakālāvadhi saṅkalpya dadyāt
oṃ bhārāratokta-sāyaṃ-dīpadānaphalaprāptikāmo'haṃ sāya- 15metān dopān dāsye
viṣṇudharmottare :dīpadāna-1 [ntu kartavyaṃ vipra] - veśmasu paṇḍitaiḥ

102.21

etaddīpadānaṃ mokṣaphalam | anyatra dīpadānena mahatphalamavāpnuyādityanantara 1 - śruteḥ
mahatphalaṃ mokṣaḥ | anyatreti devagṛha- 'vyatirikte dīpadānasthāna ityarthaḥ | dīpadānaṃ saṅkalpya
janmasaṃskāravidyāsampannabrāhmaṇagṛheṣu ciraṃ dadyāt | oṃ viṣṇudharmottaroktavipragṛhaddīpadānaphalaprāptikāmo'haṃ vipragṛheṣu dīpān 20 dāsye
tathā :—
giriśṛṅge pradātavyā nadīnāṃ ¹pulineṣu ca
vṛttamūleṣu goṣṭheṣu ²kāntāragahaneṣu ca
dīpadānena sarvatra mahat phalamupāśnute

102.22

³yāvantyakṣinnimeṣāṇi dīpaḥ prajvalate nṛpa
tāvantyeva sa rājendra varṣāṇi divi modate

102.23

dīpadānena rājendra cakṣuṣmāniha jāyate
rūpasaubhāgyayuktaśca dhanadhānyasamanvitaḥ

Linked texts (4)