Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 105

Dānasāgara 105

Language
Sanskrit

105.1

atha vidyādānasvarūpaṃ tatphalañca
nandipurāṇe :śāstre yasmājjagat sarvaṃ saṃśritañca śubhāśubham
tasmācchāstraṃ prayatnena dātavyaṃ puṇyakarmaṇā

105.2

vidyāścaturdaśa proktāḥ krameṇa tu yathāsthiti'
ṣaḍaṅgāścaturo vedā dharmaśāstraṃ purātanam

105.3

mīmāṃsātarkamapi ca etā vidyāstu kīrttitāḥ
2āsāmevāntarotpannāḥ parā vidyāḥ sahasraśaḥ

105.4

āyurvedaḥ 3śasyavedo dhanurvedaḥ prakīrttitaḥ
sarvottamā 4 cātmavidyā saṃsārabhayanāśinī

105.5

5sarvaduḥkhāntakaraṇī 'sarvapāpavināśinī
etā vidyāḥ samākhyātā bahubhedopabhedajāḥ

105.6

kalā vidyā tathā vārttā śilpavidyā tathāparā
'sarvā eva mahābhāgāḥ '[sarvāḥ sarvārthasādhikāḥ

105.7

sthitāśca tāratamyena] viśiṣṭaphalasādhikāḥ
ātmavidyā pradhānā tu tathāyurvedasaṃhitā'0

105.8

dharmādharmapraṇāyinī kalā śilṣānusādhikā''
'2 saiṣā vidyā ca vitatā etā vidyā mahāphalāḥ

105.6-2

''yayaiko jīvati prāṇī kayāpi 14kila kutracit
apradhānāpi sā vidyā kulānāṃ śatamuddharet

105.10

yāpi 'sāpyavarodhatvādvidyā vai yatna kutracit
prāpayatyakṣayāllom̐kān vidhinā 2vāvidhānataḥ

105.11

5śilpavidyāṃ naro dattvā yāti vai brahmaṇo'ntikam
6kalāvidyāṃ naro dattvā vaiṣṇavaṃ lokamāpnuyāt
7kalpamekaṃ na sandehaḥ svargabhogasamanvitaḥ

105.12

8śasyavidyāṃ naro dattvā tṛptimān kāmasaṃyutaḥ
prajāpatipura gacchet tārayannarakāt pitṝn

105.13

āyurvedaṃ naro dattvā lokānāpnoti nirmalān
9aśvinyordivyakāmāḍhya' 10 manvantaraśataṃ naraḥ

105.14

tarkavidyāṃ naro dattvā vāruṇaṃ lokamāpnuyāt
mīmāṃsāntu budho dattvā śāstramindrapure vasait

105.15

dharmaśāstra naro dattvā svargaloke mahīyate
daśamanvantarān martyastārayennarakāt pitṝn

105.16

12vedavidyāṃ naro dattvā svarge kalpatrayaṃ vaseta
ātmavidyā [ntu yo dadyāt ] 13 tasya saṃkhyā na vidyate

105.17

14puṇyañcāgaditaṃ samyagapi varṣaśatāyutaiḥ
etāvacchakyate vaktuṃ yat 15kalpā yutamuttamam
satyaloke vasenmartyo 16 yatna brahma vaset prabhuḥ

105.18

apyekaṃ 17 nirujīkṛtya jantu yādṛśatādṛśam
āyurvedaprasādena kiṃ na dattaṃ bhavedbhuvi

105.16-2

1śasyavedaprasādena sampannā yasya2 śālayaḥ
kiṃ nāma na kṛtaṃ 3tatra puṇyaṃ bhavati śāśvatam

105.20

mīmāṃsāśāstramāhātmyādbuddhvā vai vedanirṇayam
kiṃ nāma na śubhaṃ 4dattaṃ yajñakarmapravartanāt

105.21

ātmavidyā ca paurāṇī dharmaśāstrātmikā ca yā
etā vidyāstisro mukhyāḥ sarvadānakriyāphalaiḥ

105.22

5[dharmaśāstraṃ naro buddhvā yatkiñciddharmamāśrayet
tasya dharmaṃ daśaguṇaṃ dharmaśāstrapradasya vai

105.23

purāṇākhyānavidvāṃsaḥ pitṛdevārcane ratāḥ6 | ]
lokān 7sarvān kāmapūrṇān yānti sarvaśubhodayān8

105.24

purāṇavidyādātārastvanantaphalabhāginaḥ
ātmavidyāpradātāro narā dharmasamāśrayāḥ
na punaryoninirayaṃ praviśanti duratyayam

105.25

uttīrṇāḥ sarvapāpebhyaḥ 9saputrapaśubāndhavāḥ
mucyante nirayairghoraira-10saṃkhyairyotanātmakaiḥ

105.26

tathā :—
ślokaṃ prahelikāṃ 11gāthāmanyadvāpi 12subhāṣitam
dattvā prītikaraṃ yāti 13lokamapsarasāṃ śubham

105.27

yadetat puṇyamākhyātaṃ vidyādānasya sāmpratam
deśakālavidhiśraddhā-14pātrayogāttathā budhaḥ
prāpnoti koṭiguṇitaṃ phalaṃ vidyāpradānataḥ

105.28

yattu puṇyaparo martyo jigīṣuḥ kīrtisādhakaḥ
sa vidhānena vai vidyāṃ dadyād vividhakāmadām

105.26-2

evaṃ vidyāpradānaṃ vai sarvakāmaguṇādhikam
'yattat pātne tu saṃtyaktaṃ rahasyañcai taduttamam

105.30

uddiśya devatāṃ dātuṃ pradhānāṃ yata ²kuttracit
tasya samāptapuṇyasya kena puṇyaṃ nirūpyate

105.31

gurumārādhya yatnena vidyāvyākhyānapāragam
[śaktyā bhaktyā praṇāmena]³ dhanaiḥ sarvaguṇaistathā

Linked texts (4)