Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 11

Dānasāgara 11

Language
Sanskrit

11.1

atha deyasvarūpam
tatra manuḥ (10|115)—
sapta vittāgamā dhamryā dāyo lābhaḥ krayo jayaḥ
prayogaḥ karmayogaśca satpratigraha eva ca

11.2

viṣṇudharmottare—(3|266|7-20)
karmaṇāṃ dhanasādhyānāṃ dhanañca trividhaṃ smṛtam
kṛṣṇañca śavalañcaiva śuklañca dvijasattamāḥ

11.3

trividhasya phalaṃ tasya trividhaṃ parikīrttitam
kṛṣṇena yat kṛtaṃ karma tiryaktve taddhi bhujyate¹⁰

11.4

śavalena kṛtaṃ karma mānuṣye dvijasattamāḥ
śukrena yat kṛtaṃ karma devatve taddhi bhujyate¹¹

11.5

varṇānāṃ hi dhanaṃ śukramarjitaṃ yat svakarmaṇā¹²
śavalantu samuddiṣṭaṃ tathā'nantarakarmaṇā

11.6

varṇottamasya hīnasya karmaṇā kṛṣṇamucyate
tatrāpi śuklaṃ vakṣyāmi varṇānāṃ dvijasattamāḥ

11.7

pratigraheṇa yallabdhaṃ yājyataḥ śiṣyatastathā
guṇānvitebhyo viprasya śuklaṃntu trividhaṃ smṛtam

11.8

yuddhopalabdhaṃ kāraśca daṇḍādyarthavyavahārataḥ
kṣatriyasya dhanaṃ śuklaṃ trividhaṃ parikīrtitam

11.6-2

kṛṣiṃ vāṇijyaṃ gorakṣāṃ kṛtvā śuklaṃ tathā viśaḥ
dvijaśuśrūṣayā labdhaṃ śuklaṃ śūdrasya kīrtitam

11.10

na kadācana kurvīta brāhmaṇaḥ karma vārṣalam
vṛṣalaḥ karma vā brāhmaṃ patanāyetaretaram

11.11

utkṛṣṭaścāpakṛṣṭaśca tayoḥ karma na vidyate
madhyame karmaṇī hitvā sarvasādhāraṇe hi te

11.12

sarveṣāmatha varṇānāṃ vakṣyāmi trividhaṃ dhanam
pārśvakaddyūtacauryārti'pratirūpakasāhasaiḥ
vyājenopārjitaṃ yattat sarveṣāṃ kṛṣṇamucyate

11.13

śilpānuvṛttyā' yat prāptaṃ kuśīdena tathā dhanam
kṛtopakārādāptañca śavalaṃ samudāhṛtam

11.14

prītilabdhaṃ tathā dāyaṃ' prāptañca saha bhāryayā
aviśeṣeṇa sarveṣāṃ dhanaṃ śuklamudāhṛtam

11.15

śukrena vittena kṛtaṃ dānaṃ bahuphalaṃ bhavet

11.16

nyāyāgatenātha dhanena vidvānpuṇyāni kṛtvā divi devabhogān
ciraṃ samaśnāti mahānubhāvo nyāyena tasmāddhanamarjanīyam

Linked texts (2)