Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 114

Dānasāgara 114

Language
Sanskrit

114.1

etena yathāprasiddha-¹śāstrānuṣṭhānamuktam | [tathā ca śāstradānaṃ]²saṅkalpayet
atha vidyādānaphalam
evaṃ vidyāpradānantu sarvadānottamaṃ smṛtam
sarvadā sarvadānānāṃ ³narakotplavamuttamam

114.2

anena vidhinā dattvā vidyāṃ ⁴dharmaparo naraḥ
phalaṃ daśāśvamedhānāṃ śatasya sukṛtasya ca

114.3

rājasūyasahasrasya samyagiṣṭasya yat phalam
tatphalaṃ labhate martyo vidyādānena bhāgyavān⁵

114.4

[sarvaśasyasusampūrṇāṃ sarvaratnopaśobhitām
brāhmaṇebhyo mahīṃ dattvā grahaṇe candrasūryayoḥ
yat phalaṃ labhate martyo vidyādānena tatphalam ]⁶

114.5

yāvadakṣarasaṃkhyānaṃ vidyate śāstraśaṃsane
tāvadvarṣasahasrāṇi svargaṃ vidyāprado vaset⁷

114.6

yāvantyaḥ paṅktayastatra pustake'kṣarasaṃśritāḥ
tāvato narakāt ⁸kulyānuddhṛtya nayate divam

114.7

yāvacca patrasaṃkhyāna ṃ pustake vidyate śubham
⁹tāvadyugasahasrāṇi sakulo¹⁰ modate divi

114.8

yāvacca pātakaṃ tena kṛtaṃ janmaśatairapi
tatsarvaṃ naśyate tasya vidyādānena dehinaḥ

114.6-2

sa jāto manujo loke sa dhanyaḥ sa tu buddhimān
yo ¹¹vidyādānasamparkaprasaktaḥ puruṣottamaḥ

114.10

yathāvibhavato dattvā vidyāṃ śāṭhyavivarjitaḥ
yāti puṇyamayān¹ lokānakṣayān ²bhogabhūṣitān

114.11

³ye'pi evaṃ masīpātralekhanī-⁴sampuṭādikam
⁵dadyuḥ śāstrābhiyuktāya te'pi vidyāpradāyinām
yānti lokān śubhān martyāḥ puṇyabhājo mahādhiyaḥ⁶

114.12

iti vidyāpradānasya mahābhāgyaṃ prakīrtitam
śrutaitat pātakairmucyenniyataṃ⁷ saptajanmajaiḥ

114.13

atra vedāścatvārastadaṅgāni ca śikṣākalpniruktacchandojyotiṣavyākaraṇāni dharmaśāstraṃ
⁸manvādismṛtisaṃhitārūpam | purāṇāni ⁹brahmādīni karmabrahmātmikā ca mīmāṃsā nyāyaśceti caturdaśavidyāḥ | upavidyāśca kṛṣividyā-śilpavidyā-¹⁰kalāvidyāpramukhavidyā yathāyathamunneyāḥ | tadāsāṃ vidyānāṃ madhyād yatheṣṭaṃ¹¹ vidyāmukta-[vidhāyatanaṃ nītvā sveṣṭadevāya]¹²
nivedayet | tadyathā—yajamānaḥ śubhanakṣatrayuktaṃ dinamanusandhāya gṛhaṃ sudṛḍhaṃ ¹³sustambhaṃ sudhāliptabhittikaṃ niḥsandhi ghaṭayitvā tatra yathecchadevatāpratimāṃ sthāpayitvā lekhayitvā vā nānāpuṣpa¹⁴nānātarupallavālaṅkṛtaṃ ¹⁵sudhūpāvāsitam [uparivitatacandrātapaṃ ca]¹⁶ tadgṛhaṃ kṛtvā tatra
maheśvaraṃ brahmāṇaṃ janārddanañca pratimāsu sthaṇḍile vā ¹⁷āvāhanapūrvakaṃ sampūjya yathāvidhi vṛddhiśrāddhaṃ kṛtvā yatheṣṭasaṃkhyakān brāhmaṇānabhyarcyasmin vidyā¹⁸-likhanārambhe puṇyāhaṃ bhavanto
bruvantviti vadet | puṇyāhamiti taistriḥ pratyekamūkte svasti bhavanto bruvantviti vadet
¹⁹[svastīti taistriḥ pratyekamūkte ṛddhiṃ bhavanto bruvantviti vadet ] | te ca ṛddhyatāmiti pratyekaṃ
bribrūyuḥ | tato nāgaralipijñaṃ tadasambhave lipyantarajñamapi vā snātaṃ lekhakaṃ yathāśakti haimakeyūrāṅgurīyakaṃ'-śuklavastramālyādibhirarcayet | lekhakastu śuklamālyāmbaradharo'laṅkṛtaḥ prāṅmukho
yathoktaṃ sarayantramāropya tatra lekhyaṃ śāstra yathoktaṃ patrasañcayañca sthāpayitvoktavidhinā masīṃ kṛtvā
tatpūrdhvabhāgḍe yathoktalekhanyā masīmādāya tūryyaghoṣapūrvakaṃ lekhanīyaśāstrasyādau pañcadaśa vā
ślokān likhet | tato'parasminnapi dine śubhavelāyāṃ pūrvvavat puṇyāhavācanatūryyaghoṣapūrvakaṃ
likhet | evañca krameṇa śāstra' lekhayitvā likhanasamāptidine puṇyāhādivācanaṃ brāhmaṇabhojanādikañca kuryyāt | tato yathoktakrameṇa 'śodhayitvā śalākāḍorapaṭṭikādinā pustakarūpaṃ
kṛtvā vastreṇācchādya śaktiśceccaturdolāṃ dolāyānaṃ gajamaśvaṃ rathaṃ vā śvetavastrādiśobhitaṃ
mukuṭaratnālaṅkṛtaṃ ghaṇṭācāmarapatākādyanvitaṃ vibhṛta-''yathāśaktyapattaratnamaya- daṇḍātapatamupakalpya tatra likhitaṃ pustakamāropya nṛtyagītavādyamaṅgalaghoṣavedadhvanibhirdevāyatanaṃ nayet | tatra
12ca taṃ devaṃ sampūjya tadagrataḥ pustakaṃ sthāpayitvā devāya nivedayet

114.17

tad yathā- oṃ adya
puṇye'hani śrīmadamukabhaṭṭārakāya matpitṛ- gata-nandipurāṇoktāmukavidyādānaphalaprāptikāmo'hametadvidyādhyayanasiddhayarthametāṃ vidyāṃ dadāni | tataḥ śivabhaktebhyo devāntarabhaktebhyaśca yathecchasaṃkhyabrāhmaṇebhyo'bhīṣṭasaṃkhyaṃ suvarṇaṃ dadyāt | tad yathā - kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ 15 yuṣmabhyamahaṃ
dakṣiṇāmetat kāñcanaṃ dadāni | svastīti brāhmaṇā brūyuḥ | bāndhavoddeśadāne tu matpitṛpadasthāne amuka-sadbandhupadaniveśo viśeṣaḥ

Linked texts (2)