Danasagara 117
Dānasāgara 117
- Language
- Sanskrit
117.1
śo'bhyarcya yajamānaḥ śucibrāhmaṇāyārcitāya dadyāt | tad yathā - oṃ adyāmukasagotrāyāmukavedāmukaśākhādhyāyine amukadevaśarmaṇe tubhyaṃ matsyapurāṇokta-kalpa-dānaphalaprāptikāmo'hametaṃ suvarṇaghaṭitaṃ śvetakalpaṃ dadāni | pratigrahotā svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā kalpo'yaṃ
viṣṇudaivata ityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭhet | tataḥ oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmidaṃ kāñcanaṃ dadāni | pratigrahātā svastītyuktvā kalpaṃ spṛśet | evaṃ nīlalohitādikalpadānavākye śvetakalpapadasthāne yathāyathamamukakalpamiti viśeṣaḥ | vaikuṇṭhaścāparastadvaditi vaikuṇṭhana maivāparo'paranāmaiva veti 'vinigamanāyāṃ pramāṇābhāvāt dānavākye 2 vaikuṇṭhānantaraṃ trayoviṃśaṃ kalpaṃ dadānīti viśeṣaḥ
iti mahārājādhirāja-niḥśaṅka-śaṅkara śrīmadvallālasenadevaviracite
śrīdānasāgare kalpadānāvarttaḥ
atha prajāpatidaivata- praiṣyadānāvartaḥ | (45)
mahābhārate (anu-23|68) :vaivāhikānāṃ dravyāṇāṃ ^2praiṣyāṇāñca yudhiṣṭhira
dātāro vāsasāñcaiva puruṣāḥ svargagāminaḥ
117.2
^3praiṣyāṇāmiti viśeṣādyanupādānāddāsīdāsamithunānāmupādānam | ^4praiṣyāṇāmiti
bahutvaṃ dātṛbahutvāpekṣayā | atra yajamāno brāhmaṇāyarcitāya dāsamārcataṃ dadyāt | oṃ
adyāmukasagotrāyāmukavedāmuka^5-śākhādhyāyine'mukadevaśarmaṇe tubhyaṃ svargaprāptikāmo'hametaṃ
dāsaṃ^6 dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā dāso'yaṃ prajāpatidaivata
ityuhuā yathāśāstraṃ kāmastutiṃ paṭhet | tataḥ oṃ adya kṛtaitaddāmapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmidaṃ kāñcanaṃ dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā dāsaṃ^7 hṛdaye spṛśet | "dāsīdāsamithunadānavākyayostu etāṃ dāsīmetaddāsamithunamiti viśeṣaḥ^9
skandapurāṇe :rathamaśvaṃ gajaṃ [dāsīṃ kanyāṃ gṛhaṃ]^10-mathāpi ca
bhūmiñca yaḥ prayacchet^11 sa rājā bhuvi jāyate
117.3
brāhmaṇāyārcitāya dāsīmarcitām oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | '^2bhūmirājyaprāptikāmo'hametāṃ dāsīṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | dāsadāne tu etaṃ dāmamiti viśeṣaḥ
āgneyapurāṇe :etadvicāryya hṛdaye dāsīṃ dadyādvijātaye
sthiranakṣatrasaṃyukte ^13some saumyagrahānvite
117.4
sthiranakṣatrasaṃyukte [rohiṇyādyoranyatamanakṣatrayuktemome candre]^14 saumyagrahānvite × ×
¹dānakālaṃ praśaṃsanti santaḥ parvāṇi vā punaḥ
alaṅkṛtya yathāśaktyā vāsobhirbhūṣaṇaistathā
117.5
iyaṃ dāsī mayā tubhyaṃ śrīvatsapratipāditā
sadā karmakarī [yojyā yathecchaṃ] bhadramastu te
117.6
dattvā kṣamāpayet paścāt brāhmaṇāṃ vastrakāñcanaiḥ
anugatvā tu sīmāyāṃ visarjayet dvijaṃ tataḥ
117.7
evaṃ dattvā mahārāja kṛtakṛtyo bhavet pumān
ihaloke pare caiva saptajanmānyakhaṇḍitaḥ
117.8
[vāmanapurāṇe (65|40) brāhmaṇāya dānānuvṛttau :dāsīṃ dāsamalaṅkāra-[mannaṃ ṣaḍrasa] ⁰-saṃyuktam
"puruṣottamaprītyarthaṃ pradeyaṃ sarvakālikam
117.6-2
tathā :gṛhakarmakarīṃ dadyāttaruṇīṃ rūpaśālinīm³
bahudravyopasaṃyuktāṃ grāmaveśmasamanvitām
117.10
dāsī mamodya bahuśo gṛhakarmadakṣāṃ yo brāhmaṇāya kulaśīvate dadāti
vidyādharādhipatibhiḥ pratipūjito'sau marttyaḥ prayāti suraiḥ saha martyalokam
117.11
dāgaṃ karmakaraṃ datvā gobhavasya phalaṃ labhet
sa yāti śakamālokyaṃ yastu yāgyaṃ prayacchati
117.12
yastu karmakarīṃ dāmo brāhmaṇāya prayacchati
lokāstu mulabhāstasya vamanāṃ samudāhatāḥ