Danasagara 119
Dānasāgara 119
- Language
- Sanskrit
119.1
anyeṣāāmiti [ viṣṇudharmoktarokta-mudga ]-¹māṣa-tila-kalāya-caṇaka masūra-rājamāṣebhyo
vyatiriktānāṃ sarṣapādīnām | te ca lotata eva prasiddhāḥ | arcitāya brāhmaṇāyārcitaṃ
yathecchaparimāṇaṃ śimbidhānyam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāta | ²svarga prāptikāmo'hametāni ³śimbivadhānyāni dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
iti mahārājādhirāja-niḥśaṅka-śaṅkara-śrīmadvallālasenadevaviracite
śrīdānasāgare śasyadānāvartaḥ
atha prajāpatidaivatatiladānāvartaḥ | (47)
tatra tiladānapraśaṃsā
mahābhārate (anu-66|10-11) :—
maharṣeḥ kaśyapasyaite gātrebhyaḥ prasrutāstilāḥ
tato divyaṃ gatā bhāvaṃ pradāneṣu tilā¹ vibho²
119.2
pauṣṭikā rūpadāścaiva tathā pāpavināśanāḥ
tasmāt sarvapradānebhyastiladānaṃ viśiṣyate
119.3
atha dānam
yājñavalkyaḥ (1|210) :—
³bhūdīpāśvānnavastrāmbhastilasarpiḥpratiśrayān
naiveśikasvarṇadhuryān dattvā svarge mahīyate
119.4
atha yajamāno'rcitāya brāhmaṇāyārcitān yathecchaparimāṇān tilān ⁴dadyāt | oṃ
adyāmukapragotrāyāmukavedā mukā⁵-śākhādhyāyine'mukadevaśarmaṇe tubhyaṃ sotkarṣasvargaṃ prāptikāmo'hametāṃstilān dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā sāvitrī paṭhitvā tilā ete prajāpatidevatā
ityuktvā yathāśāstraṃ kāmastutiṃ paṭhet | [tata oṃ adya]⁶ kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ
dakṣiṇāmidaṃ kāñcanaṃ dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā tilamuṣṭiṃ gṛhṇīyāt
yamaḥ :—
tilapradaḥ prajāmiṣṭāṃ puruṣaḥ khalu vindati
māghe māsi viśeṣeṇa [śukle kṛṣṇe]⁷viśeṣataḥ
119.5
[yatna kutvāpi]⁸ dine'rcitāya brāhmaṇāyārcitān tilān oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | abhimataprajāprāpti⁹-kāmo'hametān tilān dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvvavat
eṣāmeva māghe māsi śuklapakṣatithau dāne phalaviśeṣaḥ | 'tattatkṛṣṇapakṣatithau ca tato'pi
viśeṣaḥ | tatra māghe māsi tiladāne yathoktamāghamāsa'-vihitatiladānaphalaprāptikāmo'hamiti
vākye viśeṣaḥ | 3kṛṣṇapakṣatiladāne tu 'māghamāsikakṛṣṇapakṣavihitatiladānaphalaprāptikāmo'hamiti vākye viśeṣaḥ
sarvapātakasaṃghātaḥ kāmato vāpyakāmataḥ
śuddhiṃ tasya pravakṣyāmi [ svargasādhanameva ca
119.6
śuklaiḥ kṛṣṇaiḥ samaiḥ snigdhairdvāviṃśadaṅgulocchritaḥ
rāśistilaiḥ same deśe kartavyaḥ purupāyataḥ
119.7
pratimāṣṭāṅgulo dātuḥ sauvarṇī vibhave sati
kṣaudreṇa payasā dadhnā ghṛtenāpūrayed ghaṭān
119.8
yathāvibhavavistāraṃ brāhmaṇe śrotriyārthini
dadyānmāghe'tha vaiśākhe viṣuve cottarāyaṇe
yāvajjīvakṛtaṃ pāpaṃ tattakṣaṇādeva naśyati
119.16
muparivinyastāṣṭāṅgulasuvarṇapratimaṃ kṣaudrapayodadhighṛtapūrṇaghaṭacatuṣṭayasahitaṃ tilarāśiṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvvavat
śrūyatāṃ vāyavo dharmaḥ sarahasyo mahāphalaḥ
imaṃ kaliyugaṃ prāpya mānavānā sukhāvaham
119.17
kalyamutthāya yo martyaḥ snātaḥ śuklena vāsasā
tilapātraṃ prayaccheta brāhmaṇebhyaḥ samāhitaḥ
119.18
tilapātre phalaṃ prāha bhagavān pākaśāsanaḥ
gopradānañca yaḥ kuryyādbhūmidānañca śāśvatam
119.12
agniṣṭomañca yo yajñaṃ yajeta bahudakṣiṇam
tilapātraṃ mahaitena samaṃ manyanti devatāḥ
119.13
ye tilāṃstiladhenuñca ghṛtadhenumathāpi vā
viprebhyaḥ śrotriyebhyaśca dadāti śraddhayānvitāḥ
119.14
somamaṇḍalasaṅkāśairyyā naiste yānti nirmalaiḥ
gandharve rupagāyantaḥ puraṃ vaivasvatasya ca
119.15
puṣye vā janmaṛkṣe vā ayane viṣuveṣu ca
grahaṇe ca vyatīpāte saṃkrāntau ca dinakṣaye
yānamaśvamanaḍvāhaṃ haimarūpyamaṇīṃstilāna
119.116
ye prayacchanti pāpiṣṭhe niratāḥ sarvvadā mune
na teṣāṃ bhairavaḥ panthā dattaiṣāṃ dānamityuta
119.117
tathā :—
tilā nityaṃ pradātavyā yathāśakti dvijātaye¹
nityadānāt sarvakāmā² bhavanti svargasaṃyutāḥ
119.118
lavaṇasya pradātārastilānāṃ sarpiṣantathā
ojasvino'bhijāyante bhoginaścirajīvinaḥ
119.116-2
yathecchaṃ⁹ lokamāpnoti ¹⁰tathā viprāstilapradaḥ
Linked texts (1)
- Vulgate (Nīlakaṇṭha's text) — Sanskrit