Danasagara 124
Dānasāgara 124
- Language
- Sanskrit
124.1
[uktasamayānāmanyatame svecchayā]¹⁰ bhagavadvāsudevāgrato gomayopaliptāpanītakeśakoṭādibhūmau
śobhanaṃ kambulamāstīrya tasyopari ¹¹kṛṣṇā mṛgājina-[muktarūpa]¹²-muktopakaraṇamarcitaṃ brāhmaṇāyābhihotriṇe jñātāya ¹³vastrayugācchāditāya yathāśaktayalaṅkṛtāyārcitāya ¹⁴kṛṣṇājinapucchasthāya¹⁵ oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | viṣṇudharmottarokta-kṛṣṇājinadānaphalaprāptikāmo'hametadādikavastroparipsāritaṃ rukmaśṛṅgaṃ rūpyapādaṃ¹⁶ muktāyuktalāṅgūlaṃ¹⁷ tilarāśisaṃcchannaṃ¹⁸ vastrācchāditaṃ suvarṇānābhaṃ ¹⁹ratnagandhālaṅkṛtaṃ ghṛtakṣīradadhimadhupūrṇa-²⁰tāmra kāṃsyapālacatuṣṭayayutaṃ kṛṣṇājinaṃ dadāni | svastyādikhīkārāntaṃ pūrvavat
atha prajāpatidaivatacchatradānāvartaḥ | (53)
tatra chatradānapraśaṃsā
mahābhārate (anu-66|14-17) :sūryya uvāca
maharghaṃ śirasastrāṇaṃ 'chatramātapavāraṇam
pratigṛhṇīṣva padbhyāñca trāṇārthañcarmapāduke
124.2
adyaprabhṛti caivaitalloke 2saṃpracariṣyati
puṇyadāneṣu sarveṣu 3paramaṃ kṛtyameva ca
124.3
bhīṣma uvāca
chatropānahametat sūryyeṇaiva pravartitam
puṇyametadabhikhyātaṃ triṣu lokeṣu bhārata
124.4
6tasmāt prayaccha vipreṣu chatropānahameva ca
dharmaste sumahadbhāvī na me'trāsti vicāraṇā
124.5
atha dānam
yājñavalkyaḥ (1|211) :9gṛhadhānyāmayopānacchatramālyānulepanam
yānaṃ vṛkṣaṃ priyaṃ śayyāṃ dattvātyantaṃ sukhī bhavet
124.6
ata yajamāno'rcitāya brāhmaṇāyārcitaṃ chatraṃ dadyāt | oṃ adyāmukasagotrāyāmukavedāmukaśākhādhyāyine'mukadevaśarmaṇe tubhyamatyanta10-sukhaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā chatramidaṃ prajāpatidaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ
paṭhet | tat oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ dakṣiṇāmidaṃ kāñcanaṃ dadāni | pratigrahītā
svastītyuktvā chatraṃ gṛhīyāt
mahābhārate :—
na taṃ tyajanti paśavaḥ saṃgrāme ca 'jayatyapi
putrān priyaṃśca labhate yaścchatraṃ saṃprayacchati
na ca kṣudravyādhiṃ labhate yajñabhāgamathāśnute
124.7
arcitāya brāhmaṇāyarcitaṃ chatram [oṃ adyādi tubhyamantamuktvā] dadyāt | mahābhāratoktānekakālasthāyi-paśuśālitva-jayatva-- 'janakatvopalakṣitacchatradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | [atra ca phalabhūyastvenotkṛṣṭacchatradānam |] 10
" tathā (anu—66|18-16) :—
chatraṃ hi bharataśreṣṭha yaḥ pradadyāddvijātaye
śubhraṃ śataśalākaṃ vai sa pretya sukhamaśnute
124.8
12śataśalākaṃ [śataśalākānirmitaṃ vāticchatramiti] 13 prasiddham
sa śakraloke vasati pūjyamāno dvijātibhiḥ
apsarobhiśca satataṃ devaiśca bharatarṣabha
124.6-2
arcitāya brāhmaṇāyarcitaṃ 'śataśalākam [śuklaṃ chatram] 15 oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | mahābhāratokta-śataśalāka-cchatradāna--'phalaprāptikāmo'hametacchataśalāka" -cchatraṃ
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
¹tathā (anu—130|33kha) :—
²chatradāne sukhacchāyāṃ labhate paralokagaḥ
124.10
arccitāya brāhmaṇāyorcitaṃ chatram oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | paralokasukhacchāyāprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :—
nidāghakāle varṣe vā ³yaśchatraṃ saṃprayacchati
nāsya ⁴kaścinmanodāhaḥ kadācidapi jāyate
kṛcchrāt sa viṣamāccaiva ⁵kṣipraṃ mokṣamavāpnuyāt
124.11
grīṣme varṣāsu vā'rcitāya brāhmaṇāyorcitamutkṛṣṭaṃ dṛḍhaṃ chatram oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | bhāratokta-⁶varṣānidāghakālavihita-cchatradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
varāhapurāṇe (206|14kha-15ka) citraguptavākye :—
[upānahau⁷ mahacchatraṃ]⁸ jalabhājanameva⁹ ca
asakṛd yena dattāni ¹⁰tasmai pūjāṃ prayacchatha
124.12
asakṛdityāvṛttyā dānahyāpanārtham | arccitāya brāhmaṇāyorcitaṃ bṛhacchatram oṃ adyādi
tubhyamantamuktvā dadyāt | varāhapurāṇokta-cchatradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
āgneyapurāṇe :gharmavarṣā-^1tapatāṇaṃ chatraṃ dadyāddijātaye
sarvavyādhivinirmuktaḥ śriyaṃ ^2putrāṃśca vindati
124.13
vimānena ca divyena kiṅkiṇījālamālinā
mahendrabhavanaṃ yāti sevyamāno'psarogaṇaiḥ
124.14
^9brahmapurāṇe :^10upānadyugalaṃ chatraṃ śayyāsanamathāpi vā^11
ye prayacchanti vastrāṇi tathaivābharaṇāni ca
124.15
te yāntyaśvai rathaiścaiva kuñjaraiścābhyalaṅkṛtāḥ
dharmarājapuraṃ divyaṃ^12 chatraiḥ sauvarṇarājataiḥ
124.16
nandipurāṇe :ātapatantu yo dadyādbrāhmaṇāya tapasvine
sa kalpavṛkṣacchāyāsu^15 viśrānto gacchate sukham
^16[dūrvāvanaiḥ sasalilairdivyaiḥ] puṣpamanoramaiḥ
124.17
tapasvine 1vratopavāsaśīlāya arcitāya brāhmaṇāya2 arcitaṃ chatram oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | nandipurāṇokta-tapasvibrāhmaṇa-sampradānakātapatradānaphalaprāptikāmo'hametadātapatraṃ
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :vastraṃ yaścārthine dadyācchatraṃ vāpi yadṛcchayā
sa bhaveddhanavān śrīmān bṛhaspatipure vaset
124.18
3yadṛcchayā 4svacchandatayā vrataśīlādiviśeṣamanapekṣyārthine brāhmaṇāyetyarthaḥ | arcitāya
brāhmaṇāya chatrārthine'rcitaṃ chatram oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | nandipurāṇoktayadṛcchācchattradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
ādityapurāṇe :chatraṃ ye tu prayacchanti [viprāya gurave gṛham]6
na teṣāṃ patane ghoram agnivarṣaṃ sudāruṇam
124.16-2
arcitāya brāhmaṇāya gurave vā chatramarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt
ādityapurāṇokta-cchatradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
śāmbapurāṇe :chatraṃ dvijāya yo dadyāt sa pretya sukhamedhate7
124.20
arcitāya brāhmaṇāyarcitaṃ chatram oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | śāmbapurāṇokta“chatradānaphalaprāptikāmo'hametacchatraṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
viṣṇudharmottare (3|311|5-6ka) :chatraṃ śataśalākantu dattvaivātapavāraṇam
sarvapāpavinirmuktaḥ svargaloke mahīyate
yāmyaṃ mārgaṃ tato yāti sukhena dvijasattamāḥ
124.21
arcitāya brāhmaṇāyarcitam [ātapavāraṇocitavastramaya]10-śataśalākacchatram oṃ adyādi
tubhyamantamuktvā dadyāt | viṣṇudharmottarokta-śataśalāka-1cchattradānaphalaprāptikāmo'hametacchattraṃ
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā (3|311|4) :vitānakapradānena sarvapāpaiḥ pramucyate
chattradaśca tathā viprā nātra kāryā vicāraṇā
Linked texts (2)
- Itihāsasamuccaya — Sanskrit
- Dānavākyāvali (Vidyāpati) — Vidyāpati, Sanskrit