Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 130

Dānasāgara 130

Language
Sanskrit

130.1

brāhmaṇāyārcitāya 5mahiṣamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | sotkarṣayāmyalokaprāptikāmo'hametaṃ mahiṣaṃ6 dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ7 pūrvavat
iti mahārājādhirāja niḥśaṅka śaṅkara-śrīmadvallālasenadeva-viracite
śrīdānasāgare mahiṣadānāvarttaḥ
nandipurāṇe :dharmārthakāmamokṣāṇāmārogyaṃ sādhanaṃ yataḥ
atastvārogyadānena naro bhavati sarvadaḥ

130.2

ārogyaśālāṃ kurvīta mahauṣadhiparicchadām
vidagdhavaidyasaṃyuktāṃ bhṛtyāvasathasaṃyutām

130.3

vaidyastu śāstravit prājño dṛṣṭauṣadhaparākramaḥ
auṣadhimūlatattvajñaḥ samudraraṇakālavit

130.4

@[samuddharaṇakālavit ] auṣadhotpādana'-samayajñaḥ
rasavīryavipākajñaḥ 'śālimānauṣadhigaṇo
yogivaddehināṃ dehaṃ yo 10dhiyā praviśedvudhaḥ

130.5

"dhātupathyāśayajñaśca nidānavidatandritaḥ
vyādhīnāṃ pūrvaliṅgajñastaduttaravidhānavit

130.6

deśakālavidhānajñaścikitsā- śayavittathā
aṣṭāṅgāyurvedavettā muṣṭiyogavidhānavit

130.7

evaṃvidhaḥ 'śubho vaidyo bhaved yatnābhiyojitaḥ
ārogyaśālāmevantu kuryād yo dharmasaṃśrayaḥ
¹ma pumān dhārmiko loke sa kṛtārthaḥ sa buddhimān

130.8

samyagārogyaśālāyāmodhadhaiḥ snehapāvanaiḥ²
vyādhitaṃ nirujaṃkṛtya apyekaṃ³ karuṇāyutaḥ

130.6-2

prayāti brahmasadanaṃ kulasaptakasaṃyutaḥ
⁴ātmavittānusāreṇa daridraḥ ⁵phalabhāg bhavet

130.10

daridrasya kutaḥ śālā ārogyāya bhiṣak tathā
api mūlena kenāpi mardanādyaistathāpi vā
svasthīkṛtya⁶ labhenmarttyaḥ pūrvoktaṃ lokamakṣayam

130.11

[vātapittakaphāmāśca cayāpacayabhedinām | ]⁷
yastu ⁸svalpābhyupāyena mokṣayed vyādhipīḍitān
so'pi yāti śubhān lokānavāpyānū yajñayājibhiḥ

130.12

oṣadhasnehamāhāraṃ rogiṇāṃ rogaśāntaye
[ dadāno rogarahitaḥ]¹⁵ sukhī dīrghāyureva¹⁶ ca

130.13

tathā ca mahābhārate :¹akalpapraticaryā ca aṅgasaṃvāhanādi² ca
alaikekaṃ nṛpaśreṣṭha gośatāddhyatiricyate

130.14

tathā skandapurāṇe :vyādhitaṃ yastu viprarṣe [dīnaṃ mūḍha]⁴-macetanam
uddharecca yathāśaktyā sa mucyedbrahmahatyayā

130.15

tathā ca nandipurāṇe :añjanaṃ yo naro dadyādakṣṇāṃ vyādhinivṛttaye
viprāya sumanā yāti [sūryalokaṃ mahādyutim]⁵

130.16

tatrāsau yugasṛṣṭyante⁶ tuṣṭo⁷ jayati⁸ bhūtale
⁹aroganayano divyo ¹⁰bhavate subhago naraḥ

130.17

tathā viṣṇudharmottare (3|302|26, 3|311|13ka) :¹¹vyādhitasyauṣadhaṃ dattvā prāṇadānaphalaṃ labhet
¹²[rogārttaṃ paricaryātha prāṇadānaphala˙ labhet ]

130.18

¹³tathauṣadhapradānena roganāśamupāśnute

130.16-2

viṣṇudharmottare (3|316|21kha) :āturebhyo dhanaṃ dattvā dānaṃ bahuphalaṃ bhavet

Linked texts (4)