Danasagara 130
Dānasāgara 130
- Language
- Sanskrit
130.1
brāhmaṇāyārcitāya 5mahiṣamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | sotkarṣayāmyalokaprāptikāmo'hametaṃ mahiṣaṃ6 dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ7 pūrvavat
iti mahārājādhirāja niḥśaṅka śaṅkara-śrīmadvallālasenadeva-viracite
śrīdānasāgare mahiṣadānāvarttaḥ
nandipurāṇe :dharmārthakāmamokṣāṇāmārogyaṃ sādhanaṃ yataḥ
atastvārogyadānena naro bhavati sarvadaḥ
130.2
ārogyaśālāṃ kurvīta mahauṣadhiparicchadām
vidagdhavaidyasaṃyuktāṃ bhṛtyāvasathasaṃyutām
130.3
vaidyastu śāstravit prājño dṛṣṭauṣadhaparākramaḥ
auṣadhimūlatattvajñaḥ samudraraṇakālavit
130.4
@[samuddharaṇakālavit ] auṣadhotpādana'-samayajñaḥ
rasavīryavipākajñaḥ 'śālimānauṣadhigaṇo
yogivaddehināṃ dehaṃ yo 10dhiyā praviśedvudhaḥ
130.5
"dhātupathyāśayajñaśca nidānavidatandritaḥ
vyādhīnāṃ pūrvaliṅgajñastaduttaravidhānavit
130.6
deśakālavidhānajñaścikitsā- śayavittathā
aṣṭāṅgāyurvedavettā muṣṭiyogavidhānavit
130.7
evaṃvidhaḥ 'śubho vaidyo bhaved yatnābhiyojitaḥ
ārogyaśālāmevantu kuryād yo dharmasaṃśrayaḥ
¹ma pumān dhārmiko loke sa kṛtārthaḥ sa buddhimān
130.8
samyagārogyaśālāyāmodhadhaiḥ snehapāvanaiḥ²
vyādhitaṃ nirujaṃkṛtya apyekaṃ³ karuṇāyutaḥ
130.6-2
prayāti brahmasadanaṃ kulasaptakasaṃyutaḥ
⁴ātmavittānusāreṇa daridraḥ ⁵phalabhāg bhavet
130.10
daridrasya kutaḥ śālā ārogyāya bhiṣak tathā
api mūlena kenāpi mardanādyaistathāpi vā
svasthīkṛtya⁶ labhenmarttyaḥ pūrvoktaṃ lokamakṣayam
130.11
[vātapittakaphāmāśca cayāpacayabhedinām | ]⁷
yastu ⁸svalpābhyupāyena mokṣayed vyādhipīḍitān
so'pi yāti śubhān lokānavāpyānū yajñayājibhiḥ
130.12
oṣadhasnehamāhāraṃ rogiṇāṃ rogaśāntaye
[ dadāno rogarahitaḥ]¹⁵ sukhī dīrghāyureva¹⁶ ca
130.13
tathā ca mahābhārate :¹akalpapraticaryā ca aṅgasaṃvāhanādi² ca
alaikekaṃ nṛpaśreṣṭha gośatāddhyatiricyate
130.14
tathā skandapurāṇe :vyādhitaṃ yastu viprarṣe [dīnaṃ mūḍha]⁴-macetanam
uddharecca yathāśaktyā sa mucyedbrahmahatyayā
130.15
tathā ca nandipurāṇe :añjanaṃ yo naro dadyādakṣṇāṃ vyādhinivṛttaye
viprāya sumanā yāti [sūryalokaṃ mahādyutim]⁵
130.16
tatrāsau yugasṛṣṭyante⁶ tuṣṭo⁷ jayati⁸ bhūtale
⁹aroganayano divyo ¹⁰bhavate subhago naraḥ
130.17
tathā viṣṇudharmottare (3|302|26, 3|311|13ka) :¹¹vyādhitasyauṣadhaṃ dattvā prāṇadānaphalaṃ labhet
¹²[rogārttaṃ paricaryātha prāṇadānaphala˙ labhet ]
130.18
¹³tathauṣadhapradānena roganāśamupāśnute
130.16-2
viṣṇudharmottare (3|316|21kha) :āturebhyo dhanaṃ dattvā dānaṃ bahuphalaṃ bhavet
Linked texts (4)
- Ambikākhaṇḍa — Sanskrit
- Skanda Purāṇa (Kumāra Kavi) — Kumāra Kavi, Sanskrit
- Sahyādrikhaṇḍa — Sanskrit
- Sūktiratnahāra — Kāliṅgarāya Sūrya, Sanskrit