Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 15: atha pratigrahavidhiḥ

Dānasāgara 15

Language
Sanskrit

atha pratigrahavidhiḥ

15.1

viṣṇudharmottare—(3|301|10kha-36kha, 36, 40kha-41ka, 43kha-44ka)
pratigrahītā sāvitrīṃ sarvvataiva tu kīrttayet
tatastu kīrttayet sārddhaṃ dravyeṇa dravyadaivatam⁵

15.2

samāpayettataḥ paścāt kāmastutyā pratigraham
pratigrahaṃ paṭheduccaiḥ pratigṛhya dvijottamāt

15.3

mandaṃ paṭhettu rājanyādupāṃśu ca tathā viśaḥ
manasā ca tathā śūdrāt⁶ svastivācanakaṃ tathā

15.4

soṅkāraṃ brāhmaṇe kuryyānnirāṅkāraṃ mahīpatau
upāṃśu ca tathā vaiśye svasti śūdre prakīrttayet

15.5

abhayaṃ sarvadaivatyaṃ bhūmirvai viṣṇudevatā
kanyā dāsastathā dāsī prājāpatyāḥ prakīrtitāḥ

15.6

[prājāpatyo gajaḥ proktasturago yamadaivataḥ | ]¹
tathā caikaśaphaṃ sarvaṃ kathitaṃ yamadaivatam

15.7

mahiṣaśca tathā yāmya uṣṭro vai nairṛto bhavet
raudrī dhenurvinirdiṣṭā chāga āgneya ucyate

15.8

meṣantu vāruṇaṃ vidyād varāho vaiṣṇavaḥ smṛtaḥ
āraṇyāḥ paśavaḥ sarve kathitā vāyudevatāḥ

15.6-2

jalāśayāni sarvāṇi vāridhānī kamaṇḍaluḥ
kumbhaśca karakañcaiva vāruṇāni vinirdiśet

15.10

samudrajāni ratnāni sāmudrāṇi tathaiva ca
āgneyaṃ kanakaṃ proktaṃ sarvalohāni yānyatha²

15.11

prājāpatyāni śasyāni pakvānnamapi ca dvijāḥ
jñeyāni sarvagandhāni gāndharvāṇi vicakṣaṇaiḥ

15.12

bārhaspatyaṃ smṛtaṃ vāsaḥ saumyānyatha rasāni ca
pattiṇaśca tathā sarve vāyavyāḥ parikīrtitāḥ

15.13

vidyā brāhmī vinirdiṣṭā vidyopakaraṇāni ca
sārasvatāni jñeyāni pustakādyāni paṇḍitaiḥ

15.14

sarveṣāṃ śilpabhāṇḍānāṃ viśvakarmā tu daivatam
drumāṇāṃmatha puṣpāṇāṃ śākānāṃ haritaiḥ³ saha

15.15

phalānāmapi sarveṣāṃ tathā jñeyo vanaspatiḥ
matsyamāṃse vinirdiṣṭe prājāpatye tathaiva ca

15.16

chatraṃ kṛṣṇājinaṃ śayyāṃ rathamāsanameva ca
upānahau tathā yānaṃ yaccānyat prāṇavarjitam
bhauttānāṅgirase tvetat pratigṛhṇīta mānavaḥ

15.17

parjanyīyaṃ tathośīraṃ śastravarmadhvajādikam¹
raṇopakaraṇaṃ sarvaṃ kathitaṃ śakradaivatam

15.18

gṛhṇantu sarvadaivatyaṃ yadanuktaṃ dvijottamāḥ
tajjñeyaṃ viṣṇudaivatyaṃ sarvaṃ vā viṣṇudaivatam

15.19

bhūmeḥ pratigrahaṃ kuryād [bhūmiṃ kṛtvā pradakṣiṇām]²
kare gṛhya tathā kanyāṃ dāsadāsyau dvijottamāḥ

15.20

karantu hṛdi vinyasya dharmyo³ jñeyaḥ pratigrahaḥ
āruhya ca gajasyoktaḥ karṇo cāśvasya kīrtitaḥ
tathā caikaśaphānāntu sarveṣāmaviśeṣataḥ

15.21

pratigṛhṇīta gāṃ pucche pucche kṛṣṇājinaṃ tathā
karṇo'jāḥ paśavaścānye grāhyāḥ pucche vicakṣaṇaiḥ

15.22

pratigrahamathoṣṭrasya āruhyaiva tathā caret
bījānāṃ muṣṭimādāya ratnānyādāya sarvataḥ

15.23

vastraṃ [daśānta ādadyāt]⁴ paridhāya tathā punaḥ
āruhyopānahau yāna⁵māruhyaiva ca⁶ pāduke

15.24

īśāyāntu rathaṃ grāhyaṃ chatraṃ daṇḍena dhārayet
drumāṇāmatha sarveṣāṃ mūle nyastakaro dvijaḥ

15.25

āyudhāni samādāya tathā''bhūṣya vibhūṣaṇam
varmadhvajau tathā spṛṣṭvā praviśya ca tathā gṛham

15.26

avatīrya ca sarvāṇi jalasthānāni vai dvijāḥ
dravyāṇyanyānyathādāya spṛṣṭvā vā brāhmaṇaḥ paṭhet

15.27

pratigrahasya yo dharmyaṃ na jānāti dvijo vidhim
dravyastainyasamāyukto narakaṃ pratipadyate

15.28

[vidhintu dharmyaṃ vijñāya brāhmaṇastu pratigrahe]1
śrātmanaḥ śreyaso yogaṃ kuryāddātustathaiva ca

15.26-2

[vidhiṃ dharmyamavijñāya yastu kuryāt pratigraham]2
[sa tamasyaplave ghore dātā saha nimajjati

15.30

vidhiṃ dharmyamatha jñātvā yastu kuryāt pratigraham |]3
dātā saha taratyeva nāvā⁴ durgāṇyasau dvijaḥ

15.31

hārītaḥpratigrahamāgneyena pratigṛhṇīyāt

15.32

āgneyatīrthaṃñca⁵ hārītenoktam-madhya āgneyaḥ

Linked texts (8)