Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 16

Dānasāgara 16

Language
Sanskrit

16.1

atha paribhāṣā
tatra kartṛdharmeṣu dakṣaḥ (2|6)ūṣaḥkāle tu samprāpte śaucaṃ kṛtvā yathāvidhi⁶
tataḥ snānaṃ prakurvīta dantadhāvanapūrvakam

16.2

narasiṃhapurāṇealābhe ⁷dantakāṣṭhānāṃ pratiṣiddhe tathā dine
apāṃ dvādaśagaṇḍūṣairmukhaśuddhirbhaviṣyati⁸

16.3

viṣṇuḥsnāto'dhikārī bhavati daive pitrye ca karmaṇi
pavitrāṇāṃ tathā japye dāne ca vidhicodite

16.4

agnipurāṇe⁹snānānāmatha sarveṣāṃ vāruṇenaiva mānavaḥ
kartu marhati karmāṇi vidhivat sarvadā dvija¹⁰

16.5

asāmarthyāccharīrasya kālaśaktyādyapekṣayā¹
[mantrasnānāditaḥ pañca kecidicchanti sūrayaḥ]²

16.6

aśaktau hi bhavet snānamaśiraskaṃ hi karmiṇām
ārdreṇa vāsasā vāpi mārjanaṃ nityakarmasu³

16.7

śaktāśaktastrīpuṃsasādhāraṇañca dakṣiṇagośṛṅga⁴prakṣālanajalasnānaṃ harivaṃśoktaṃ vratasāgarīyastrīvratacaryāyāmanusandheyam
⁵yājñavalkyaḥ—
na kuryāt kasyacit pīḍāṃ karmaṇā manasā girā
ācarannabhiṣekantu karttāraṇyanyāni cācaran

16.8

mārkaṇḍeyapurāṇe (16|37) : —
sūryodayaṃ vinā naiva⁶ [snānadānādikāḥ kriyāḥ]⁷
agnerviharaṇañcaiva ṛtvabhāvaśca lakṣyate

16.6-2

dattaḥ (2|23)—
devakāryāṇi pūrvāhne manuṣyāṇāñca madhyame
pitṝṇāmaparāhne tu [kuryādetāni nityaśaḥ]⁸

16.10

chandogapariśiṣṭe kātyāyanaḥ⁹—
sadopavītinā bhāvyaṃ¹⁰ sadā baddhaśikhena ca
viśikho vyupavītaśca¹¹ yat karoti na tat kṛtam

16.11

śāmbapurāṇe—
kriyāṃ yaḥ kurute mohā¹²danācamyeha nāstikaḥ
bhavanti hi¹³ vṛthā tasya kriyāḥ sarvā¹⁴ na saṃśayaḥ

16.112

chandogapariśiṣṭe kātyāyanaḥyatra diḍniyamo nāsti japahomādikarmasu
tisrastatra diśaḥ proktā aindrīsau1myā'parājitāḥ

16.113

āsīna ūrddhvaḥ prahvo vā niyamo yatra nedṛśaḥ
tadāsīnena2 karttavyaṃ na prahveṇa na tiṣṭhatā

16.114

yatropadiśyate karma kartu raṅgama na cocyate3
dakṣiṇastatra vijñeyaḥ karmaṇāṃ pāragaḥ karaḥ

16.115

vāmanapurāṇedānaṃ pratigraho homo bhojanaṃ devatārcanam
sāṅguṣṭhena sadā kāryamasurebhyo'nyathā bhavet

16.116

laghuhārītaḥjape home tathā dāne svādhyāye pitṛtarpaṇe
aśūnyantu karaṃ kuryāt suvarṇarajataḥ kuśaḥ

16.117

kūrmapurāṇe (2|18|50) :vinā darbheṇa yat karma vinā sūtreṇa yat punaḥ
rākṣasaṃ tad bhavet sarvaṃ nāmutreha phalapradam

16.118

yogiyājñavalkyaḥparidhānādbahiḥ kakṣā nibaddhā hyāsurī matā
dharmye karmaṇi vidvadbhirvarjanīyā prayatnataḥ

16.16

bahiḥ kakṣā [asaṃvṛtaḥ paridhānavastrāñcalaḥ]
bodhāyanaḥ (1|10|18[karmayukto nābheradhaḥ sparśaṃ varjayet]

16.20

viṣṇupurāṇe (3|12|20):homadevārcanādyāsu kriyāsvācamane tathā
naikavastraḥ pravarteta [dvijavācanake¹ jape²]

16.21

dvivastrasyāpyekavastratve śātātapaḥsavyādaṃsāt³ paribhraṣṭaṃ kaṭideśa dhṛtāmbaram
ekavastrantu taṃ vidyād daive pitrye ca varjayet

16.22

śākhyāyanaḥdānamācamanaṃ homaṃ bhojanaṃ devatārcanam
prauḍhapādo na kurvīta svādhyāyaṃ pitṛtarpaṇam

16.23

āsanārūḍhapādaśca jānvorvā jaṅghayostathā
kṛtāvasakthikaścaiva prauḍhapādaḥ sa ucyate

16.24

baudhāyanaḥ (2|15|5)kāṣāyavāsāḥ kurute japahomapratigraham
na taddevagamaṃ bhavati havyakavyeṣvatho haviḥ

16.25

¹⁰vyāsaḥārdravāsāstu yaḥ¹¹ kuryājjapaṃ homaṃ pratigraham
sarvaṃ tadrākṣasaṃ vidyād barhirjñānu ca yat kṛtam

16.26

vaśiṣṭhaḥjapahomopavāseṣu dhautavastradharo bhavet
alaṅkṛtaḥ śucirmaunī śrāddhādau vijitendriyaḥ

16.27

japakāle na bhāṣeta vratahomādikeṣu ca
eteṣvevāvasaktastu yathāgacchedvijottamaḥ
abhibhāṣya tato¹ vipraṃ yogakṣemantu kīrtayet

16.28

baudhāyanaḥ (2|18|16)atha maunayuktastaividyavṛddhairācāryairmunibhiranyairvā sumatibhirbahuśrutairdantairdantān sandhāyontarmukhameva² yāvadarthaṃ sambhāṣeta³ | na mantralopo bhavatīti vijñāyate

16.26-2

mantro niyamaḥ
yogiyājñavalkyaḥ⁴strīśūdrapatitāṃścaiva rāsabhañca rajasvalām
japakāle na bhāṣeta vratahomādikeṣu⁵ ca

16.30

tūṣṇīmāsīta tu japam̐ścāṇḍāla⁷patitādikān
dṛṣṭvā tān vāryupaspṛśyābhāṣya snātvā punarjapet

16.31

chāgaleyaḥpūrvaṃ vrataṃ gṛhītvā vai nācaret kāmamohitaḥ
jīvan bhavati cāṇḍālo⁸ mṛtaḥ śvā caiva jāyate

16.32

yogiyājñavalkyaḥ⁹vidhidṛṣṭantu yat karma karotyavidhinā tu yaḥ
phalaṃ na kiñcidāpnoti kleśamātraṃ hi tasya tat

16.33

śraddhāvidhisamāyuktaṃ karma yat kriyate nṛbhiḥ
suviśuddhena¹⁰ bhāvena tadānantyāya kalpate¹¹

16.34

vidhihīnaṃ bhavedduṣṭaṃ kṛtamaśraddhayā ca yat
taddva¹²rantyasurāstasya mūr̤hasya duṣkṛtātmanaḥ¹³

Linked texts (8)