Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 25.1

Dānasāgara 25.1

Language
Sanskrit

25.1.1

prayogaḥ atra yajamānaḥ samupajātabrahmāṇḍamahādānadānecchastulāpuruṣamahādānalikhitaṃ khaḍgacarmamayaḍhāla3sannāha—tulābhyāpanīyaharipratimā—4[ sālaṅkāratulā ]—hastaprāṇapratimā—bahiḥsarvasambhāram, adhikatvena viṃśatisaṃkhyapalebhyaḥ ūrddhaṃ sahasrapalāvadhi abhimatakāñca[naghaṭitaṃ]5, dairghyaprastārābhyāṃ vitastimārabhyāṅgulaśataparyantam, sampuṭamelanīyakhaṇḍadvayarūpam, antarutakhātitacaturmukhabrahma-vasvaṣṭaka-dvādaśāditya-saptamarudgaṇapratimaṃ, vahiḥ svakhadikkramotakhātitairāvatādi-10 diggajāṣṭakendrādilokapālapratimam, abhimata-11 sthānapaṅkyutakhātitaśikṣākalpaniruktacchandojyotiṣavyākaraṇarūpa-vedāṅgaṣaṭkapratimam, uparikhaṇḍorddha-12bhāgotkhātita-śivācyutārkemālakṣmīpratimam, abhrodyotakṛdratnakhacitaṃ brahmāṇḍaṃ; brahmāṇḍa-13[pūrvādidigava]sthāpanārthaṃ kāñcanāntaraviracitapatrotkhādita-jalaśāyi-pradyumna-prakṛti-saṅkarṣaṇa-vedacatuṣṭayā niruddhāmivā sudevapratimāḥ, jalaśāyyādipratimāsthāpanārthamaṣṭau guḍapiṇḍān, brahmāṇḍācchādanārthaṃ koṣakāratantu 14-nirmitaṃ vastraṃ, brahmāṇḍasthāpanārthaṃ tiladroṇaṃ, brahmāṇḍa-15pārśvasthāpanārthamaṣṭādaśa17[dhānyāni, daśa]kumbhān, tadveṣṭanārthaṃ 17daśa vastrāṇi, brahmāṇḍapārśva-18sthāpanārthaṃ daśa dhenūḥ, tadalaṅkaraṇārthaṃ daśa hemaśṛṅgayugavastrāṇi, upadohanārthaṃ daśa kāṃsyapātrāṇi, brahmāṇḍa-19pārśvasthāpanārthañca kāṣṭhamayapādukāyugopānadyugacchatracāmarāsanadarpaṇapiṣṭakasāmagrayannasāmagrī-20 juphalamūlamālyānulepanasāmagrīrutpādayet | tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya

25.1.2

pūrvataredine yajamāna-¹gurṛtvigjāpakāstulāpuruṣavadviṣyabhojanādikaṃ² kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne brahmāṇḍapadaṃ prakṣipya yathāyathaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ | tato'paradine yajamānastulā-³puruṣavad govindāyorādhanādi-madhuparkadānāntaṃ karma govindāya-rcanabrāhmaṇānujñāpana'-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu tulāpuruṣapadasthāne brahmāṇḍapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurṛtvig yajamānajāpakā upavaseyuḥ | aparadine ca kṛtanityāstulāpuruṣavadagnisyāpanādi-madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthamattūmandhāyopānuṣṭhātavyam | tata ṛtvijaḥ pūrvaghaṭitaṃ yathoktarūpaṃ sampuṭamilita-¹ºśakaladvayanirmitaṃ brahmāṇḍamānīya, pradhānavedyāṃ likhitacakropari tiladroṇaṃ vikīrya, ''tadupari sthāpayitvā, kauṣeyavastreṇācchāya, brahmāṇḍasya ¹²sarvapārśveṣvaṣṭādaśadhānyāni āropayeyuḥ | tato brahmāṇḍasya pūrvādikrameṇa guḍa-¹³piṇḍānāmupari pūrvokta-¹⁴jalaśāyyādipratimāḥ sthāpayeyuḥ | guruśca tāḥ¹⁵ krameṇaiva praṇavādicaturthyantena namo'ntena svanāmamantreṇa pratyekaṃ pūjayet | tata ṛtvijo brahmāṇḍapārśve¹⁶ vastraveṣṭitagrīvān daśa pūrṇakumbhān, ¹⁷hema48||rvastrācchāditāḥ sakāṃsyadohanā daśa dhenūḥ, pādukādyupakaraṇāścā¹⁸ropayeyuḥ | tato maṅgalagītavādyavandighoṣeṣu satsu kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena yajamānaṃ snāpayeyuḥ tato yajamānaḥ śuknamālyāmbaradharo dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya brahmāṇḍaṃ triḥ

25.1.3

pradakṣiṇīkṛtya 'namo'stu viśveśvare'tyādi mantradvayaṃ paṭhitvā puṣpāñjalinābhyarcya praṇamya ¹⁹gurṛtvigbhyo dadyāt | ²⁰[ tad yathā - oṃ ] adyāmukāmukagotrebhyo'mukāmukavedā mukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo yuṣmabhyaṃ matsyapurāṇokta-brahmāṇḍamahādāna-²¹dānaphalaprāptikāmo'haṃ matsyapurāṇoktabhāgavyavasthayā ²²etanmahāratnabhūṣitaṃ kauṣe²³-yavastrasaṃvītaṃ tiladroṇasthāpitamaṣṭādaśadhānyasahitaṃ guḍapīṭhasthakāñcanānantaśayana'-pradyamna-prakṛti-saṅkarṣaṇa-vedacatuṣṭayāniruddhāgni-vāsudeva-pratimāsahitaṃ vastrasaṃvītapūrṇakumbhadaśaka2-hema śuklā vastrācchāditasakosya-dohanadhenudaśaka-sahitaṃ pādukopānacchatracāmarāsanadarpaṇabhakṣyabhojanadīpakumālyaphalānulepana-puṣpaphalopaśobhita-pañcavarṇa-vitānakasahitaṃ brahmāṇḍaṃ dadāni pratigrahītāraḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā, brahmāṇḍamidaṃ viṣṇudaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ' | tata oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmimetāni ca ratnāni dadāni, pratigrahītāraḥ svastītyuktvā brahmāṇḍaṃ spṛśeyuḥ | tatastulāpuruṣavrajāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthāditarpaṇaṃ puṇyāhādivācanañca '[kṛtvā, brahmāṇḍaṃ] daśadhā vibhajya, bhāgadvayaṃ gurave, ṛtvigbhyaścāṣṭau bhāgān tvarayā pratipādayet | yathoktasvalpabrahmāṇḍadāne tu 'gururekāgnivat 'sarvam ṛtvigādikarttavyaṃ svagṛhyoktavidhinā śāntikādhyāyajapavahniḥ" kuryāt | "jāpakāstu "pūrvavadeva kāryāḥ| kuśamayaśca brahmā kāryaḥ| tadā ca yajamāno gurave tat '[sarvaṃ mahādānaṃ] sampradānaikavacaneneha dadyāt

25.1.4

iti brahmāṇḍamahādānaṃ samāptam" tathā kalpapādapamahādānam | ( matsyapurāṇam-277 aḥ ) kalpapādapadānākhyamataḥ paramamuttamam mahādānaṃ pravakṣyāmi sarvapātakanāśanam