Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 26

Dānasāgara 26

Language
Sanskrit

26.1

prayogaḥ
ata yajamānaḥ samupajātakalpapādapa- mahādānadānecchastulāpuruṣanikhitaṃ khaḍgacarma mayaḍhālamannāhatulāṣyāpyahariprati [mā-sālaṅkāratulā hastaprādya-pratima-] ṛtvikkacatuṣṭaya- varaṇadakṣiṇāmāmagrīvahiḥ sarvasambhāram, adhikṛtvena palatayāvṛddha sahastraptāvadhi yatheṣṭaṃ kāñcanamupādāya tasyārddhena kalpapādapamaparārddhana samabhāgena santānaṃ 12 [ mandāraṃ pāribhadraṃ ] haricandanam evaṃ pañca tarūn pañcaśākhān sauvarṇanānāphalapakti-haimapatra nirmitānekavastrākāra sahitān
keyūrakuṇḍalādyabhimatalaṅkārabhūṣitān, eṣāmācchādanārthaṃ śvetavastrayugapañcakaṃ, tarūṇāṃmadhaḥsthāpanārtham guḍaprasthadvayaṃ, pratyekaṃ 2[prasthaparimittān pātrastha]-ghṛtajīraka-3 tilāṃśca4, -kalpavṛkṣādhaḥsthāpanārtham abhīṣṭasuvarṇāntara-5 patrot-6 khāṭitā brahmaviṣṇu-7 śivabhāskarapratimāḥ, yathoktakramatarucatuṣṭayādhaḥsthāpanārtham abhimatasuvarṇāntarapatnotkhāṭitāḥ sarati-kāmadeva-lakṣmī-sāvitrīsurabhipratimāśca8, kalpataru-9pārśvasthāpanārtham 10[ aṣṭau kumbhān tadadhaḥsthāpanārthaṃ ] kuśādinirmitāsanāṣṭakaṃ, kumbhācchādanārthaṃ kauṣeyavastrāṣṭakaṃ, kumbhapārśvasthāpanārtham 11ikṣudaṇḍāṣṭakaṃ
puṣpamālyā-12ṣṭakasāmagrī yatheṣṭaphalāṣṭakaṃ pādukāyugāṣṭakaṃ kāṃsyabhājanāṣṭakañca, kalpatarupārśvārpaṇārthaṃ dovikopānadyugacchatracāmarā-13sanāṣṭādaśadhānyāni cotpādayet
tatastulāpuruṣoktasamayānāmanyatamasya pūrvataradine yajamānagurvṛtvigjāpakāḥ tulāpuruṣavadviṣayabhojanādikaṃ kṛtvā, nivedanasaṅkalpavākyayostulāpuruṣapadasthāne 14kalpapādapapadaṃ prakṣipya
yathāyathaṃ nivedanaṃ saṅkalpañca kuryuḥ
tato'paradine yajamānastulāpuruṣavad govindā-15dyārādhanādi-madhuparkadānāntaṃ karma 16 govindādyabhyarcana-brāhmaṇānujñāpana-dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu tulāpuruṣapadasthāne 17kalpapādapapadaṃ prakṣipya kuryāt | tato gurvṛtvig yajamānajāpakā upavaseyuḥ
aparadine ca kṛtanityāstulāpuruṣavadmisthāpanā18 [di-madhyabrāhmaṇavācanā]ntaṃ karma yathāyathaṃ kuryuḥ | evañca madhyabrāhmaṇavācanāntaṃ karma tulāpuruṣagranthamanusandhāya anuṣṭhātavyam | tata
ṛtvijaḥ kalpatarumānīya pradhānavedyāṃ likhitacakramadhye guḍaprasthaṃ dattvā 19 tadupari sthāpayeyuḥ
tanastasyādho guḍaprasthopari paṅktikameṇa suvarṇa-20 patrotkhāṭitā brahmaviṣṇuśiva-21bhāskarapratimāḥ
tathā gosahasramahādānam | ( matsyapurāṇam—278 aḥ )
athātaḥ sampravakṣyāmi mahādānamanuttamam
gosahasrapradānākhyaṃ sarvapāpaharaṃ param

26.2

puṇyāṃ tighimathāsādya yuga'-manvantarādikām
2payovratastrirātaṃ syādekarātramathāpi vā

26.3

lokeśāvāhanaṃ kuryāttulāpuruṣadānavat
puṇyāhavācanaṃ tadvaddhomakāryantathaiva ca

26.4

ṛtviṅmaṇḍapasambhārabhūṣaṇācchādanādikam
vṛpaṃ lakṣaṇasaṃyuktaṃ vedimadhye'dhivāsayet

26.5

3[ tasyāḥ sutaṃ] parīkṣeta 4vṛṣabhaṃ lakṣaṇānvitam
unnataskandhakakudaṃ5-mṛjulāṅgulakambalam

26.6

mahākaṭitaṭaskandhaṃ vaidūryamaṇilocanam
pravālaśaphaśṭaṅgāgraṃ sudīrghabalavāladhim

26.7

navāṣṭādaśasaṃkhyairvā tīkṣṇāgrai'-darśanaiḥ śubhaiḥ
mallikākṣaśca 'moktavyo gṛhe'pi dhanadhānyadaḥ

26.8

8moktavyānāñca 9dhūryāṇāṃ bhūyo vakṣyāmi lakṣaṇam
10svastikākāraśṛṅgāśca medhīghasaddaśasvanāḥ

26.6-2

mahāpramāṇāśca tathā mattamātaṅgagāminaḥ
'mahāraskā mahotsāhā mahābalaparākramāḥ

26.10

śiraḥ karṇau lalāṭañca vāladhiścaraṇāni ca³
netrapārśve ca kṛṣṇāni śasyante candramastviṣaḥ
śvetānyetāni śasyante kṛṣṇasya tu viśeṣataḥ

26.11

bhūmau karṣati lāṅgūlaṃ pralambasthūla-vāladhiḥ
purastā'-dunnato nīcaḥ pṛṣṭhataśca praśasyate

26.12

śaktidhvajapatākābhā yeṣāṃ rājirvirājate
anaḍutsu' te dhanyā vittajīvajayāvahāḥ

26.13

pradakṣiṇaṃ nivartante svayaṃ 12 [ye vinivartitāḥ ]
samunnata - śirogrīvā dhanyāste yūthavardhanāḥ

26.14

raktaścāṅgamanayanaḥ śvenavarṇo bhaved yadi
śakaiḥ "pravālasadṛśairnāsti 'dhanyatarastataḥ

26.15

ete dhūryāḥ prayatnena moktavyā yadi vā vṛṣāḥ
dhāritāśca tathā "muktā dhanadhānyavivardhanāḥ

26.16

iti
[ gosahasrādviniṣkṛṣya gavāṃ daśa kameva vā | ] 20
gosahasra bahiḥ kuryād vastramālyavibhūṣitam

26.7-2

sthāpayeyuḥ | 'tatpūrvato'dhastādāropita-saratikāmadevapratimaṃ 2[guḍaprasthopari santānaṃ,
kalpatarudakṣiṇato'dhaḥsamāropitalakṣmīpratimaṃ ghṛtaprasthopari mandāraṃ, 3[kalpatarupaścimataḥ adhaḥ-]
samāropitasāvitrīpratimaṃ jīrakaprasthopari pāribhadraṃ, 4 [kalpatarūttarataḥ adhaḥ-] samāropitasurabhipratimaṃ] tilaprasthopari 5haricandanamāropayeyuḥ | sarvāṃśca vṛkṣān pratyekaṃ sitavastrayugenācchādayeyuḥ

26.32

[aṣṭāsu ca dikṣu] pratyekaṃ kauṣeyavastrācchāditān ikṣudaṇḍaphalānvitān
mālyālaṅkṛtān aṣṭau pūrṇakumbhān pārśvāropitapādukāyugabhājanāsaneṣvāropya, kalpatarupārśve
pūrvoktadīpikā-10 śupakaraṇamāropayeyuḥ
"tato maṅgalatūryagīta- 12vandighoṣeṣu satsu ṛtvijaḥ kuṇḍasamīpasthakumbhacatuṣṭayajalena
yajamānaṃ snāpayeyuḥ | tato yajamānaḥ śuklamālyāmbaradharo dhṛtasarvālaṅkāraḥ puṣpāñjalimādāya
kalpapādapaṃ 13triḥ 14pradakṣiṇīkṛtya, 'namaste kalpavṛkṣāye' tyādi 'pāhi saṃsārasāgarā'dityantamantrān paṭhitvā, puṣpāñjalinābhyarcya gurvṛtvigbhyo yathāyathaṃ dadyāt
oṃ adyāmukāmukasagotrebhyaḥ amukāmukavedā mukāmukaśākhādhyāyibhyaḥ amukāmukadevaśarmabhyo
yuṣmabhyaṃ matsyapurāṇoktakalpapādapamahādāna 15-dānaphalaprāptikāmo'haṃ matsyapurāṇoktabhāgavyavasthayā etaṃ guḍaprasthāropitaṃ sauvarṇabrahmaviṣṇuśivabhāskara- [ pratimāsitavastrayugānvitaṃ guḍaprasthāropitamaururṇamaratikāmadevapratimāsitavastrayugānvitasauvarṇasantānasahitaṃ ghṛtaprasthāropitasauvarṇalakṣmīpratimā sitavastrayugānvitasauvarṇamandārasahitaṃ jīrakaprasthāropitasauvarṇasāvitrī-] pratimāsitavastrayugānvitasauvarṇa-1"pāribhadrasahitaṃ tilaprasthāropitasauvarṇasurabhipratimāsitavastrayugānvitasauvarṇaharicandanasahitaṃ kauṣeyavastra - 18 yugaveṣṭitagrīvekṣumālyaphalānvita-kuśāsanastha 19-pādukāyuga kāṃsyabhājanayuta-pūrṇakumbhāṣṭaka'-[dīpikopānaha]²-yugacchatracāmarāsana--³phalamālyayutapañcavarṇavitānakāṣṭādaśadhānyayutaṃ kalpapādapaṃ dadāni
⁵pratigrahītāraḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā yathāyatham 'amukapādapo'yaṃ “viṣṇudaivataḥ' ityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭheyuḥ | tato dakṣiṇādānam| oṃ atha kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmiyadutpattiyogyāṃ bhūmim etāni ca⁷ ratnāni dadāni
pratigrahītāraḥ svastītyuktvā pratyekaṃ ⁸[tarūn mūleṣu] spṛśeyuḥ | tato yajamānastulāpuruṣavajjāpakebhyo dakṣiṇādānaṃ dīnānāthāditarpaṇaṃ brāhmaṇavācanañca kuryāt | tataḥ kalpapādapaṃ⁹
gurave, ¹⁰[santānakādīṃśca caturo] vṛkṣān ¹¹ṛgvedyādikrameṇa caturbhya ṛtvigbhyo nivedayet
¹²[svalpakalpapādapadāne tu] ¹³gururekāgnivat svagṛhoktavidhinā sarvaṃ brahmāṇḍadānavat kuryāt
iti kalpapādapamahādānaṃ samāptam
śrāvayecchṛṇuyādvāpi mahādānānukīrtanam
taddinaṃ brahmacārī syād ya icched vipulāṃ śriyam

26.33

anena vidhinā yastu gosahasraprado bhavet
sarvapāpavinirmuktaḥ siddhacāraṇasevitaḥ

26.34

vimānenārkavarṇena kiṅkiṇījālamālinā
sarveṣāṃ lokapālānāṃ ^4[loke sampūjyate ] suraiḥ

26.35

pratimanvantaraṃ tiṣṭhet putrapautrasamanvitaḥ
saptalokānatikramya tataḥ śivapuraṃ vrajet

26.36

śatamekottaraṃ tadvat pitṝṇāṃ ^5tārayed budhaḥ
mātāmahānāṃ tadvacca putrapautrasamanvitam^6

26.37

yāvat ^7kalpaśataṃ tiṣṭhedrājarājo bhavet punaḥ
aśvamedhaśataṃ kuryādviṣṇvekadhyānaparāyaṇaḥ
vaiṣṇavaṃ yogamāsthāya tato mucyeta bandhanāt

26.38

^8pitaraścābhinandanti ^9[gosahasrapradaṃ sutam^10
^11api syāt ^12svakule'smākaṃ putro dauhitra eva vā

26.36-2

gosahasraprado bhūtvā ^13[narakāduddhariṣyati
tasya karmakaro vā syādapi draṣṭā tathaiva ca
saṃsārasāgarādasmād yo'smān santārayiṣyati

26.40

iti paṭhati ya etad gosahasrapradānaṃ
sura-]bhavanamupetaḥ saṃsmared vātha paśyet
anubhavati mudaṃ ^1[vā mucyamāno] nikāmaṃ
prahatakaṃluṣabhāvaḥ so'pi yātīndralokam

26.17

prayogaḥ
atra yajamānaḥ samutpannagosahasramahādānadāneccha-^2stulāpuruṣalikhitaṃ khaḍgacarma-^3mayaḍhālasannāha-tulā^4-sthāpanīyaharipratimā-^5sālaṅkāratulā-hastapra|hya-^6pratimābahiḥ ^7sarvaṃ sambhāram,
adhikatvena daśādhikāḥ sahasraṃ gāstathoktalakṣaṇayutaṃ vṛṣamekaṃ, ^8godaśakavṛṣa-^9[pūjārthaṃ pratyekaṃ
vastraṃ] pūjopakaraṇañca, palaśatoparipalasahasratrayaparyantābhimatasuvarṇaghaṭitāni ^10yathecchanānā^11ratnālaṅkṛtanandikeśvaraṃ, [godaśakālaṅkaraṇārthaṃ ghaṇṭikā^12-tilaka-lalāṭapaṭṭābhimata^13-ratnakhacitaśṛṅga^14-yugānāñca daśa sthānāni]^15 gosahasrālaṅkaraṇārthañca śṛṅga^16-yugābhīṣṭatilakāyalaṅkārāṇāṃ sahasraṃ sthānāni, tathā godaśakālaṅkārārthaṃ tāmradohana-koṣakāratantukarpaṭacāmarāṇāṃ
daśa sthānāni. nandikeśvara-daśottarago-^17[sahasratṛṣāṇāṃ] pūjārtham ^18alaṅkaraṇārthañca bahutaragandhamālyasāmagrīṃ, ^19godaśakapārśvasthāpanārthañca kāṣṭhamaya-^20 pādukāyugopānadyugacchatrakāṃsyabhājanāsanānāṃ ^21daśa sthānāni, gosahasrālaṅkaraṇārthaṃ vastrayugaṃsahasram abhīṣṭaparimāṇaraupyakhuracatuṣkasahasrañca, nandikeśvaṟālaṅkaraṇārthaṃ kauṣeyavastraṃ, nandikeśvarāropaṇārthaṃ lavaṇa-^22[droṇaṃ tat-]
suvarṇaśṛṅgābharaṇaṃ raupyapādasamanvitam
antaḥ praveśya daśakaṃ vastramālyaistu pūjayet

26.18

suvarṇaghaṇṭikā'-yuktaṃ tāmradohanakānvitam
suvarṇatilakopetaṃ hemapaṭṭaira laṅkṛtam

26.20

kauṣeyavastrasaṃvītaṃ mālyagandhasamanvitam
8[nānāratnamayaiḥ śṭaṅgaiścāmaraiścopaśobhitam
pādukopānahacchatrabhājanāsanasaṃyutam ||16||] 9
gavāṃ daśakamadhye syāt 10 kāñcano nandikeśvaraḥ
koṣeyavastrasaṃvīto nānāratnasamanvitaḥ

26.21

11 lavaṇadroṇaśikhare mālyekṣuphalasaṃyutaḥ
kuryāt palaśatādūrddhaṃ sarvametadaśeṣataḥ

26.22

śaktitaḥ palasāhasra 12-tritayaṃ yāvadeva tu
gośate'pi daśāṃśena sarvametat samācaret

26.23

puṇyakālaṃ samāsādya gītamaṅgalaniḥsvanaiḥ
sarvauṣadhyudaka 15-snānastrāpito vedapuṅgavaiḥ
imamuccārayenmantraṃ gṛhītakusumāñjaliḥ

26.24

namo vo viśvamūrtibhyo viśvamātṛbhya eva ca
lokādhi-1vāsinībhyaśca rohiṇībhyo namo namaḥ

26.25

2[gavāmaṅgeṣu tiṣṭhanti] bhuvanānyekaviṃśatiḥ
brahmādayastathā devā rohiṇyaḥ 3pāntu mātaraḥ

26.26

gāvo mamāgrataḥ santu gāvaḥ pṛṣṭhata eva ca
gāvaḥ śirasi me nityaṃ gavāṃ madhye vasāmyaham

26.27

yasmāttvaṃ vṛṣarūpeṇa dharma eva sanātanaḥ
4[aṣṭamūrteradhiṣṭhānamataḥ pāhi sanātana

26.28

]
ityāmantrya tato dadyād gurave nandikeśvaram
5[sarvopakaraṇopetaṃ goyugañca vicakṣaṇaḥ

26.29

ṛtvigbhyo 7[dhenumekaikāṃ daśakād ] vinivedayet
gavāṃ śatamathaikaikaṃ 8tadardhaṃ vātha viṃśatim

26.30

daśa pañcātha vā dadyādanyebhyastadanujñayā
9naikā bahubhyo dātavyā yato doṣakarī bhavet

26.31

bahvayastvekasya dātavyāḥ 14śrīmadārogyavṛddhaye
payovrataḥ punastiṣṭhedekāhaṃ 15gosahasradaḥ

Linked texts (8)