Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 47

Dānasāgara 47

Language
Sanskrit

Contents

47.1

prayogaḥ
atrāṣṭābhiścaturbhirvā śarkarābhāraiḥ śarkarābhāradvayena vā aśaktau tvekabhāreṇārddhabhāreṇa vā meruṃ
taccaturthabhāgena caturo viṣkambhagirīn nirmāya teṣu dhānyācalavat sarvamupakaraṇamāropayet | tatra
ca dānadinapūrvatara-⁹[dine nivedanopavāsa]-saṅkalpavākyayoraparadine ca¹⁰ dānasaṅkalpa-puṇyāhādivācana-varaṇavākyeṣu dhānyācalapadasthāne śarkarācalapadaniveśādvākyāni kṛtvā ''rātrijāgaraṇāntaṃ
dhānyācaloktaṃ karma vidheyam | tataḥ ¹²prātaḥ kṛtanityaḥ saubhāgyamṛta-¹³sāro'yamityādimantrairabhimantrya ¹⁴kṛtanityebhyo gurvṛtvigbhyaḥ śarkarācalaṃ dadyāt | tatra ca¹⁵ dhānyācaladānavākye
yavamayagodhūmamaya-tilamaya-māṣamayapadasthāne śarkarāmayapadaṃ dhānyācalapadasthāne ¹⁶śarkarācalapadañca
dattvā ¹⁷dānavākyaṃ kuryyāt | tataḥ svastyādibrāhmaṇagṛhaprasthāpanāntaṃ karma dhānyācala¹⁸granthenaiva karaṇīyam
iti śarkarācaladānam
atha rudradaivatasvarūpadhenusahitaviṣṇudaivatadhenudānāvataḥ | (3)
matsyapurāṇe (82|2—20 ka) :—
guḍadhenuvidhānasya ¹yadadrūpamiha yat phalam
tadidānīṃ pravakṣyāmi sarvapāpapraṇāśanam

47.2

kṛṣṇājinaṃ caturhastaṃ prāggrīva˚² vinyased bhuvi
gomayenopaliptāyāṃ darbhānāstīrya yatnataḥ³

47.3

⁴laghveṇākājinaṃ tadvadvatsasya parikalpayet
prāṅmukhīṃ kalpayeddhenumudakpādāṃ ⁵savatsakām

47.4

uttamā guḍadhenuḥ⁶syāt sadā bhāracatuṣṭayam
vatsaṃ bhāreṇa kurvīta bhārābhyāṃ⁷ madhyamā smṛtā

47.5

arddhabhāreṇa vatsaḥ syāt kaniṣṭhā⁸ bhārakeṇa tu
caturthāṃśena vatsaḥ syādgṛhavittānusārataḥ

47.6

dhenuvatsau ghṛtāsyau tau¹² ¹³śvetasūkṣmāmbarāvṛtau
¹⁴śuktikarṇovikṣupādau ¹⁵śucimuktāphalekṣaṇau

47.7

sitasūtra-1śirālau tau sitakambalakambalau
2tāmragaṇḍakapṛṣṭhau tau sitacāmararomakau3

47.8

vidrumabhrūyugopetau navanītastanānvitau7
8[kṣaumapucchau kāṃsyadohāvindranīlakatārakau

47.6-2

suvarṇaśṛṅgābharaṇau rajatakhurasaṃyutau
nānāphalasamāyuktau 9ghrāṇagandhakaraṇḍakau | ]
ityevaṃ 13racayitvā tau dīpadhūpairathārcayet

47.10

yā lakṣmīḥ sarvabhūtānāṃ yā ca 16deveṣvavasthitā
dhenurūpeṇa sā devī mama śāntiṃ 17prayacchatu

47.11

18dehasthā yā ca 19rudrāṇī śaṅkarasya 20tu yā priyā
dhenurūpeṇa sā devī mama pāpaṃ 21vyapohatu

47.12

viṣṇorvakṣasi yā lakṣmīḥ svāhā yā ca vibhāvasoḥ
candrārkaśakraśukrāṇāṃ yā dhenuḥ sā'stu me ¹śriye

47.13

caturmukhasya yā lakṣmīryā lakṣmīrdhanadasya ca
lakṣmīryā lokapālānāṃ sā ²dhenurvaradā'stu me

47.14

³[svadhā yā pitṛmukhyānāṃ svāhā yajñabhujāñca yā
sarvapāpaharā dhenu-⁴[stasmācchāntiṃ prayaccha me

47.15

evamāmantrya tāṃ dhenuṃ] brāhmaṇāya nivedayet |]
vidhānametaddhenūnāṃ sarvāsāmiha paṭhyate

47.16

⁵yāstu pāpavināśinyaḥ paṭhyante daśa dhenavaḥ
tāsāṃ svarūpaṃ vakṣyāmi nāmāni ca narādhipa

47.17

prathamā guḍadhenuḥ syād ghṛtadhenustathāparā
tiladhenustṛtīyā ca caturthī jala-⁶saṃjñitā

47.18

kṣīradhenuśca vikhyātā madhudhenustathāparā
saptamī śarkarādhenu-⁷rdadhidhenustathāṣṭamī
rasadhenuśca navamī daśamī syāt svarūpataḥ

47.16-2

⁸[kumbhāḥ syurdrava⁹-dhenūnāmitarāsāntu¹⁰ rāśayaḥ
prathamā guḍadhenuḥ syād ghṛtadhenustathāparā
tiladhenustṛtīyā ca caturthī jalakāyinī

47.20

kṣīradhenuśca vikhyātā madhudhenustathāparā
saptamī śarkarādhenuraṣṭamī lavaṇasya ca
rasadhenuśca navamī daśamī syāt svarūpataḥ

47.20-2

]
'matsyapurāṇe ( 82

47.21

kha-22, 23 kha, 25 ) :—
suvarṇadhenumapyatra kecidicchanti mānavāḥ

47.22

navanītena [tailena tathaivānye] maharṣayaḥ
etadeva vidhānaṃ syāt ta evopaskarāḥ smṛtāḥ

47.23

mantvāvāhanasaṃyuktāḥ sadā parveṇi parvvaṇi
'yathāśraddhaṃ pradātavyā bhuktimuktiphalapradā
"ameyayajñaphaladāḥ sarvvapāpaharāḥ śubhāḥ

47.24

ayane viṣuve puṇye vyatīpāte tathā punaḥ
guḍadhenvādayo deyā uparāgādiparvvasu

47.25

cāmararomaka-¹vidrumaśru yuga-navanītastanacaumapucchāṃsyopadohendranīlatāraka-suvarṇaśrṛṅgābharaṇarajatakhura-nānāphalopetagandhaghrāṇavatsasahitāṃ kṛṣṇājinasthabhāracatuṣṭayamitaguḍamayīṃ ghṛtāsyāṃ sitasūkṣmambarāvṛtāṃ śuktikarṇīmikṣupādāṃ muktāphalekṣaṇāṃ sitasūtraśirālāṃ sitakambalagalakambalāṃ
tāmragaṇḍapṛṣṭhāṃ sitacāmararomikāṃ vidrumabhrū yugāṃ navanītastanīṃ kṣaumapucchāṃ kāṃsyopadohāmindranīlatārakāṃ suvarṇaśṛṅgābharaṇāṃ rajatakhurāṃ nānāphalopetāṃ gandhaghrāṇāṃ guḍadhenuṃ dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā ²dhenuriyaṃ viṣṇudaivatetyuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ
paṭhet | ³[tata oṃ] adya kṛtaitaddānakarmaṇaḥ pratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmetat kāñcanaṃ dadāni
pratigrahītā svastītyuktvā [dhenuṃ pucche]⁴ gṛhṇīyāt | madhyamadhenudāne bhāradvayaparitāmamukadravyamayīṃ kaniṣṭhadhenudāne bhāraparimittāmukadravyamayamiti vākyamūhanīyam | ghṛtajalakṣīramadhu⁵dadhīkṣurasa-navanīta-tiladhenudāneṣu guḍadhenudānavākya eva dhenucaturthīśaguḍamayapadamapanoya
kumbhasthadhenucaturthīśāmukadravyamayapadaṃ vatase⁶ yojanīyam | bhāracatuṣṭayaparimitaguḍamayīmitipadamapanīya kumbhastheyatparimāṇāmukadravyamayoti padaṃ guḍadhenupadañcāpanīyāmukadhenupadaṃ dhenau
yojyam | evaṃ tila-śarkarā⁷-lavaṇa-suvarṇa-dhenūnāṃ dānavākye dhenucaturthīśāmukadravyamayapadaṃ⁸
vatase yojyam | iyatparimāṇāmukadravyamayomamukadhenumiti dheno viśeṣaḥ | svarūpadhenu⁹dāne tu vastrakāṃsyapātrābharaṇanānāphalavyatiriktānāṃ ghṛtāsyātvādīnāṃ guḍadhenvavayavatvenopādānāt,
svarūpadhenau ca tadanupayogāt svarūpadhenudāne teṣāṃ nivṛttiḥ | tathā guḍadhenūktasamaye¹⁰ gomayopaliptabhūmyāstīrṇakuśoparisthāpitolakṛṣṇājinadvaye dhenuvatsau prāṅmukhau pṛthak pṛthak
sthāpayitvā sitasūkṣma-¹¹vastrāvṛtau sauvarṇatilakālaṅkṛtau kāṃsyapālasahito ca kṛtvā pārśveṣu
yathālābhanānāphalāni dattvābhyarcyārcitāya brāhmaṇāya oṃ¹² yā lakṣmīrityādi paṭhitvā oṃ
adyādi tubhyamantamuktvā¹³ dadyāt | matsyapurāṇoktasvarūpadhenudānaphalaprāptikāmo'hametāṃ
laghveṇākṛājinasthasitasūkṣmāmbarāvṛtāṃ sauvarṇābharaṇāṃ kāṃsyadohanāṃ nānāphalopetāṃ svarūpadhenuṃ
dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā sāvitrīpāṭhānte dhenuriyaṃ rudradaivateti vadet | kāmatulyādikhīkārāntaṃ pūrvavat | suvarṇadhenu- dāna tu vakṣyamāṇāgneyapurāṇoktasuvarṇadhenuparimāṇamanusandhāya kartavyam
bhagavan śrotumicchāmi dhenumāhātmyamuttamam
yadañcayaphalaṃ tāsāṃ 2[dhenūnāṃ munisattama ]

47.26

sa vyādho darśanād yasyā rājābhūt puṣpavāhanaḥ
tāṃ pravakṣyāmi rājendra sarvapāpa-praṇāśinīm

47.27

guḍadhenuvidhānañca '[yad bhūmiha yat phalam ]
kṛṣṇājinaṃ caturhastaṃ prāggrīvaṃ vinyasedbhuvi

47.28

(210|33kha)
gomayenopaliptāyāṃ darbhānāstīryya sarvataḥ
kṛṣṇaṃ ladhvajinaṃ tadvata vatsasya parikalpayet

47.26-2

(210|14)
prāṅmukhīṃ kalpayeddhenumudaṅmukhaṃ tu vatsakam
uttamā guḍadhenuḥ syāt sadā bhāracatuṣṭayam

47.30

(210|15)
vatasaṃ bhāreṇa kurvīta dvābhyāntu madhyamā smṛtā
bhāreṇa ca kaniṣṭhā ca caturthāṃśena vatsakaḥ

47.31

(210|16)
dhenuvatsau 'guḍasyobhau sitavastra- samāvṛtau
śuktikarṇāvikṣupādau śucimuktāphalekṣaṇau

47.32

(210|16)
sitasūtraśirālau tau sitakambalakambalau
tāmrapātraka-pṛṣṭhau tu sitacāmararomakau

47.33

(210|20)
vidru mauṣṭha-yugopetau navanīta-''stanānvitau
" [kṣaumapucchau kāṃsyadohāvindranīlakatārakau

47.34

(210|21)
nānāphalasamāyuktau ghrāṇagandhakaraṇḍakau
ityevaṃ racayitvā tu dhūpadīpaistathārcayet

47.35

yā lakṣmīḥ sarvabhūtānāṃ yā ca 1deveṣvavasthitā || (210|23kha)
dhenurūpeṇa sā devī mama pāpaṃ vyapohatu
viṣṇorvakṣasi yā lakṣmīḥ svāhā yā ca vibhāvasoḥ

47.36

(210|25)
candrārkayośca yā lakṣmīrdhenurūpāstu sā 2śriye
caturmukhasya yā lakṣmīryā lakṣmīrdhanadasya ca

47.37

(210|26)
yā lakṣmīrlokapālānāṃ sā dhenurvaradā'stu me
svadhā yā pitṛmukhyānāṃ svāhā yajñabhujāmapi

47.38

(210|27)
sarvapāpaharā dhenustasmādṛddhiṃ 3 prayaccha me
evamāmantrya tāṃ dhenuṃ brāhmaṇāya nivedayet

47.38.p1

(210|28)

47.38.p2

[vidhānametaddhenūnāṃ 4sarvāsāmiha pacyate]5 | (210|26ka

47.36-2

yāstu pāpavināśinyaḥ pacyante tāścaturdaśa
tāsāṃ svarūpaṃ vakṣyāmi nāmāni ca narādhipa

47.40

prathamā guḍadhenuḥ syād ghṛtadhenustathāparā | (210|11ka)
tiladhenustṛtīyā tu6 caturthī kṣīrasambhikā

47.41

pañcamī madhudhenustu ṣaṣṭhī caiva tu śarkarā
saptamī lavaṇā dhenu rasadhenustathāṣṭamī

47.42

pratyakṣā7 jaladhenuśca navamī daśamī tathā
8 [kumbhāḥ syurvarṣadhenūnāmitarāsāntu] rāśayaḥ | (210|13ka)
navamī tilatailena gandhaiḥ proktāstathāparāḥ

47.43

sarvāḥ samaphalāḥ proktā madhyamottamakanyasāḥ¹
svaśaktito ²nṛpaśreṣṭha daridrasya caturguṇam

47.44

suvarṇadhenuścāpyatra ⁵suvarṇārthaṃ caturdaśa
⁶kanyasāśceśvarāṇāntu daridrāṇāṃ sadottamāḥ

47.45

anirṇiktasuvarṇasya caturbhiḥ kanyasā matā
etadeva vidhānaṃ syāt sarveṣāntu yaśaskaram

47.46

mantrāvāhana-⁸saṃyuktā sadā parvaṇi parvaṇi
⁹yathāśraddhaṃ pradātavyā bhuktimuktiphalapradāḥ

47.47

guḍadhenuprasaṅgena [sarvāścaivaṃ mayoditā]¹⁰
aśeṣayajñaphaladāḥ sarvapāpaharāḥ śubhāḥ

47.48

ayane viṣuve puṇye vyatīpāte tathā punaḥ
guḍadhenvādayo deyā ¹¹uparāgādiparvasu

47.46-2

kārttikyāntu tathā māghyāṃ yugādiṣu ca parvasu
samupoṣya naro dadyāt [saptamyāntu dine rakheḥ ]¹²

47.50

yathālābhaṃ ¹⁵yathāśraddhaṃ dattvā dhenuṃ yatavrataḥ
dinatrayaṃ tadāhāro yāti viṣṇoḥ paraṃ padam

47.51

^1tadāhāra iti ^2dhenudravyāhāraḥ svarūpadhenorabhi-^3matagorasāhāra ityarthaḥ
iha loke ca saubhāgyamāyurārogyameva ca
vaiṣṇavaṃ lokamāpnoti maraṇe smaraṇaṃ hareḥ

47.52

daśā^4nurdasahasrāṇi daśa cāṣṭau ca dharmavit
na ^5śokaduḥkhamāpnoti daurgatyaṃ jāyate na ca

47.53

iti paṭhati ya itthaṃ yaḥ śa‍ṛṇotīha ^6samyaṅ
madhu-^7muranarakārerarcanaṃ vāpi^8 paśyet
^9matimapi ca janānāṃ yo dadātīndraloke
^10śatamapi vibudhaughaiḥ pūjyate kalpamekam

Linked texts (9)