<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Digests of Bengal and Kāmarūpa](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda) › [Early Bengal digests (11th–13th centuries)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina) › [Danasagara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara) › 4

# Danasagara 4

Dānasāgara 4

- **Language:** Sanskrit

### [4.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.1)

atha dānapraśaṃsā  
tatra vyāsaḥ :—  
yaddadāsi viśiṣṭebhyo yaccāśnāsi dine dine  
tatte vittamahaṃ manye śeṣaṃ kasyāpi rakṣasi

### [4.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.2)

(416)  
yaddadāti yadaśnāti tadeva dhanino dhanam  
anye mṛtasya krīr̤anti dārairapi dhanairapi

### [4.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.3)

(417)  
ahanyahani yācantamahaṃ manye guruṃ yathā¹  
mārjanaṃ darpaṇasyeva yaḥ karoti dine dine

### [4.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.4)

āyāsaśatalabdhasya² prāṇebhyo'pi garīyasaḥ  
gatirekaiva vittasya dānamanyā vipattayaḥ

### [4.5](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.5)

kiṃ dhanena kariṣyanti dehino bhaṅgurāśrayāḥ  
yadarthaṃ dhanamicchanti taccharīramaśāśvatam

### [4.6](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.6)

(419)  
yadi nāma na dharmāya na kāmāya na kīrtaye³  
yat parityajya gantavyaṃ⁴ taddhanaṃ kiṃ na⁵ dīyate

### [4.7](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.7)

(420)  
jīvite yasya jīvanti viprā mitrāṇi bāndhavāḥ  
saphalaṃ jīvitaṃ tasya hyātmārthe⁶ ko na jīvati

### [4.8](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.8)

(421)  
kiṃ kāyena supuṣṭena balinā cirajīvinā | (4122kha)  
yanna sarvopakārāya⁷ tajjīvitamanarthakam

### [4.6-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.6-2)

grāsādaddhamapi grāsamarthibhyaḥ kiṃ na dīyate  
icchānurūpo vibhavaḥ kadā kasya bhaviṣyati

### [4.10](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.10)

(4123)  
adātā puruṣastyāgī dhanaṃ santyajya gacchati  
dātāraṃ kṛpaṇaṃ manye mṛto'pyarthaṃ na muñcati

### [4.11](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.11)

(4124)  
yamaḥyamināṃ¹ paramo dharmastvanāhāro vanaukasām  
dānameva gṛhasthānāṃ śuśrūṣā brahmacāriṇām  
²\[yatīnāñcāpyu\]paramaḥ³ saṃsārasya nivartakaḥ

### [4.12](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.12)

bṛhaspatiḥdvāvevāpsu praveṣṭavyau gale baddhvā dṛḍhāṃ śilām  
dhanavantamadātāraṃ daridrañcātapasvinam

### [4.13](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.13)

matsyapurāṇe (274|1) :nyāyenārjanamarthasya⁴ vardhanañcābhi⁵rakṣaṇam  
satpātra⁶pratipattiśca sarvaśāstreṣu paṭhyate

### [4.14](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.14)

nandipurāṇedānaṃ paraṃ praśaṃsanti dānameva parāyaṇam  
dānaṃ bandhurmanuṣyāṇāṃ dānaṃ koṣamanuttamam

### [4.15](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.15)

dānaṃ kāmaphalā vṛkṣā dānaṃ cintāmaṇirnṛṇām  
dānaṃ putrakalatrārthaṃ⁷ dānaṃ mātā tathā pitā⁸

### [4.16](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.16)

na dānena vinā⁹ kiñcit prārthitaṃ phalamāpyate  
api bāṇāgramātrasya lābho naiveha vidyate  
śradānaśālināṃ puṃsāṃ tasmāddānaṃ samāśrayet

### [4.17](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.17)

chāyāvṛta-¹⁰patākaugha-dhvajemendraprayāyinam  
rājānaṃ buddhimān¹¹ budhyed dānasyānaśvaraṃ phalam

### [4.18](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.18)

dhāvato¹² dehi dehīti kvacit kvaciditastataḥ  
dṛṣṭvā dānaṃ prayatnena matimānāśrayennaraḥ

### [4.16-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.16-2)

hāranūpuranirghoṣapūritottamamandiram  
lāvaṇyaguṇasampattisarvasvanilayāḥ striyaḥ  
ekasya bhuktaye¹ tasmādṛṣṭvā dānaṃ samāśrayet

### [4.20](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.20)

durbhagām malinān krūrān svadārairapi nirdhutān  
vilokya puruṣo buddhyeddānasyāpadamuttamām

### [4.21](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.21)

mahābhārate ( anuśāsanaparva-dānadharme )—  
adbhirgātrānmalamiva² tamo hyagnibhayād yathā  
dānena tapasā caiva sarvapāpamapohyate

### [4.22](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.22)

dhane khidyanti puruṣā na ca tat kasyaciddhanam  
śraddadhānastato loke dadyāccaiva yajeta ca

### [4.23](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.23)

³hutena śāmyate pāpaṃ svādhyāyaiḥ śāntiruttamā  
dānena bhogā ityāhustapasā sarvamāpyate

### [4.24](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.24)

yāni yānyuttamānīha vedoktāni praśaṃsasi  
teṣāṃ śreṣṭhatamaṃ dānamiti me nāsti saṃśayaḥ

### [4.25](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.25)

dānakṛdbhiḥ kṛtaḥ panthā yena yānti manīṣiṇaḥ  
te hi prāṇasya dātārasteṣu dharmaḥ pratiṣṭhitaḥ

### [4.26](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.26)

yathā vedāḥ svadhītāśca yathā cendriyasaṃyamaḥ  
sarvatyāgo yathā ceha tathā dānamanuttamam

### [4.27](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.27)

dhanena kiṃ yanna dadāti cārthine  
balena kiṃ yena ripuṃ na bādhate  
śrutena kiṃ yena na dharmamācaret  
kimātmanā yo na jitendriyo bhavet⁴

### [4.28](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.28)

viṣṇudharmottare—( 3|300|1-2 )  
dānaṃ devāḥ praśaṃsanti manuṣyāśca tathā dvijāḥ  
dānena kāmānāpnoti yān kāṃścinmanasepsitān⁵

### [4.26-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.26-2)

śradattadānān kṛpaṇān dṛṣṭveha paratarkakān  
pāratrikaṃ vidhiṃ kuryāddānaṃ vipreṣu mānavaḥ

### [4.30](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.30)

¹kāle deśe tathā pātre dhanaṃ nyāyagataṃ tathā  
yattattaṃ brāhmaṇaśreṣṭhaistadanantaṃ prakīrtitam

### [4.14-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4.14-2)

( 3|200

## Linked texts (4)

- [Critical edition (BORI)](https://indike.org/pramana/in.lit.mahabharata.vyasa*crit.12.184.2) — Sanskrit
- [Indische Sprüche](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.indische-spruche.5263) — Otto von Böhtlingk 1863, Sanskrit
- [Subhāṣitaratnabhāṇḍāgāra](https://indike.org/pramana/in.lit.subhasita.subhasita.adhunika.subhasitaratnabhandagara.2.33.13) — Kāśīnātha Pāṇḍuraṅga Paraba 1886, Sanskrit
- [Kumārikākhaṇḍa](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda.mahesvarakhanda.kumarikakhanda.2.60) — Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.gauda.pracina.danasagara.4) · Pramāṇa
