Danasagara 75

Dānasāgara 75

Language: Sanskrit

75.1

arcitāya brāhmaṇāya yathāśaktyatkṛṣṭaṃ pādapīṭhamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | viṣṇudharmoktaroktapādapīṭhadānaphalaptaptikāmo'hametat pādapīṭhaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
iti mahārājādhirāja niḥśaṅkaśaṅkara-śrīmadvallālasenadevaviracite
śrīdānasāgare āsanadānāvartaḥ
atha varuṇadaivatavāridānāvartaḥ | ( 13 )
tatra vāridānapraśaṃsā
mahābhārate :—
etatsudurlabhataraṃ paraloke dvijottamāḥ
āpo nityaṃ pradeyāste puṇyaṃ hyetadanuttamam

75.2

tathā (cf. anu—57|20) :—
pānīyasya guṇādityā pretaloke viśeṣataḥ | ]
tatra puṇyodakā¹ nāma nadī teṣāṃ vidhīyate

75.3

akṣayaṃ salilaṃ tatra pibanti hyamṛtopamam
²[sa tatra toyaṃ] pibati pānīyaṃ yaḥ prayacchati

75.4

tathā (anu—58|21) :—
³sarvadānairgurutaraṃ sarvadānairviśiṣyate
pānīya naraśārdūla tasmāddātavyameva hi

75.5

atha dānam
yājñavalkyaḥ (1|210) :—
⁴bhūmipaśśrayavastrāmbhastilasarpiḥpratiśrayān
naiveśikaṃ svarṇadhuryyān⁵ dattvā svarge mahīyate

75.6

⁶idaṃ brāhmaṇā-⁷mātadeyabhūmyādisamabhivyāhārād brāhmaṇāya dānam | atra yajamāno'rcitāya⁸ brāhmaṇāyārcitaṃ jalam⁹ ¹⁰[oṃ adyādi tubhyamantamuktvā] dadyāt | oṃ
adyāmuka¹-sagotrāyāmukavedā mukaśākhādhyāyine'ma̱kadevaśarmaṇe tubhyaṃ sotkarṣa-²svarga prāptikāmo'hametadambho dadāni | pratigrahītā ³svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā ambha idaṃ varuṇadaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭhet | tata oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmetat kāñcanaṃ dadāni | pratigrahītā svastītyuktvā jalaṃ spṛśet
mahābhārate (anu-57|37ka) :-⁴bhaktānnapānīyapradāśca sarvvān samāpnoti rasān prakāmam

75.7

asya ⁵[ brāhmaṇasampradānakadānaprakaraṇe ] pāṭhādbrāhmaṇasampradānakatvam | pānīyamarccitamarccitāya brāhmaṇāya oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | ⁶pratyarthasarvvarasaprāptikāmo'hametatpānīya dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvvavat
tathā (vana-166|24) :-pādodakaṃ pādaghṛtaṃ ⁷dīpamanna pratiśrayam
⁸ [ye prayacchanti vai rājanno⁹-pasarpanti te yamam ]

75.8

gṛhītodapūrṇatāmra-¹⁰pātra udaṅmukho brāhmaṇāya pādodakadānaṃ¹¹ saṅkalpayet | ¹²oṃ
yamānupasarpaṇakāmo'haṃ brāhmaṇāya pādodakaṃ dāsye| tadavadhi ¹³yathecchaṃ brāhmaṇāya pādaprakṣālanārthine pādodakaṃ dadyāt
¹⁴brahmapurāṇe :-pānīyaṃ ye prayacchanti sarvvaprāṇayatujīvanam¹⁵
te'pi ¹⁶[tṛptāḥ sukhaṃ] yānti vimānaistaṃ¹⁷ mahāpaṃtham

75.6-2

'[brahmapurāṇe² etadvacana³-pūrvottaravākyathordvijebhya iti śruterbrāhmaṇāyaitaddānam | brāhmaṇāyārcitāya svāduśītalajalamabhyarcya oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | ] brahmapurāṇokta-peyavāridāna-phalaprāpti-kāmo'hametat pānīyaṃ dadāni | svastyādikhīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :'[pādābhyaṅgaṃ śiro'bhyaṅgaṃ] snānapādodakaṃ tathā
ye prayacchanti viprebhyaste [na yānti yamālayam]

75.10

brāhmaṇebhyaḥ snānārthibhyaḥ pādadhāvanārthibhyo vā jaladānaṃ pūrvavat saṅkalpayeta | ⁹oṃ
brāhmaṇebhyo ¹⁰brahmapurāṇokta-snānodakadāna-phalaprāptikāmo'haṃ snānodakaṃ dāsye | tadādi
yathecchaṃ ¹¹kālaṃ dadyāt | pādodakadānavākye tu snānodakapadsthāne pādodakapad-¹²[niveśo
viśeṣaḥ]
skandapurāṇe :sugandhā śītalāścāpo rasairdivyaiḥ samanvitāḥ
yaḥ ¹³prayacchati viprebhyastasya dānaphalaṃ śṛṇu

75.11

sugandhāḥ sudhūpitāḥ | ¹⁴[rasairdivyaiḥ samanvitāḥ] tathā sudhūpitāḥ kartavyāḥ yathotkṛṣṭarasayuktā bhavanti
vimānaṃ sūryyasaṅkāśamapsarogaṇasevitam
so'dhiruhya divaṃ yāti varuṇasya salokatām

75.12

¹⁵[tatrāsāvayutānyaṣṭā-¹⁶vaṣitvā devavat sukhī | ]
¹⁷[asaṅkīrṇe kule śuddhe] jāyate ¹⁸dhanadhānyavān

75.13

asaṅkīrṇe 'suvṛttimātropajīvinītyarthaḥ | brāhmaṇebhyo'rcitebhyaḥ 2sudhūpitaṃ surasa3marcitaṃ vāri dadyāt | oṃ adyāmukasagotrebhyo'mukavedā mukaśākhādhyāyibhyo'mukadevaśarmabhyo
yuṣmabhyaṃ skandapurāṇokta-jaladānaphalaprāptikāmo'hametāḥ sugandhā apo dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
nandipurāṇe :dattvā vāri sukhasparśa pādābhyāṃ brāhmaṇāya vai
ucchiṣṭamārjanāccāpi godānaphalamāpnuyāt

75.14

sukhasparśa śītalam | grīṣme śīte ca kaduṣṇaṃ pūrvavad brāhmaṇebhyaḥ sukhasparśapādodaka'[dānaṃ saṅkalpayet] oṃ godānaphalaprāptikāmo'haṃ brāhmaṇebhyaḥ sukhasparśaṃ pādaprakṣālanārthamudakaṃ
dāsye | tataḥ prabhṛti yathoktasamayocitaṃ yathecchaṃ brāhmaṇebhyaḥ sukhasparśapādodakaṃ 10dadyāt
11 ādityapurāṇe :skandhena tārayed yastu 12 tṛṣṇārtānāṃ jalapradaḥ
pakkān dadāti kedārān 13 phalavāṃścaiva pādapān

75.15

ṣaṣṭikoṭisahasrāṇi arbudānāñca vai tayam
krīḍanti ca śvetapure etaduktaṃ dvijottamāḥ

75.17

atra phalotkarṣaśravaṇāt 15 16 suśītalasuvāsitajaladānam

75.16

pūrvavad yathecchaṃ tṛṣṇārtebhyo
brāhmaṇebhyo jaladānaṃ saṅkalpayet | 18oṃ ādityapurāṇoktajaladāna phalaprāptikāmo'haṃ tṛṣṇārtebhyo
brāhmaṇebhyo jalaṃ dāsye | tadādi yathecchaṃ 19 tṛṣṇārtebhyo jalaṃ dadyāt | brāhmaṇasampradānaka20 [dānamadhyapatita]-tvād brāhmaṇe dānametat
viṣṇudharmottare (3|311|13ka) : -
śauca-¹snānodakaṃ dattvā ²virogastvabhijāyate

75.17-2

atha ⁶śaucasnānānyajaladānam
⁷[manuḥ (4|226ka) :vāridastṛptimāpnoti

75.18

nandipurāṇe :- ]
yo'pi kaścittṛṣārtāya jaladānaṃ prayacchati
sa nityatṛpto ⁸vasati ⁹[svarge yugaśataṃ] naraḥ

75.16-2

¹⁷[mahābhārate (anu- 67|16) :¹⁸toyado manujavyāghra ¹⁹svargaṃ gatvā mahādyute
²⁰akṣayaṃ samavāpnoti lokamityabravīnmanuḥ

75.22

¹pūrvavannānāsattvebhyo vāri saṅkalpya dadyāt | oṃ svargagatipūrvakākṣayalokaprāptikāmo'haṃ
yathecchaṃ ²nānāsattvebhyo ³vāri dāsye | ]
[prapāśca kāryāḥ]⁴ pānārthaṃ nityantu dvijasattama | (cf. anu-68|22kha)
bhukte'pyatha ⁵pradīyante pānīyāni viśeṣataḥ

75.21

nidāghakāle pānīyaṃ yasya tiṣṭhatyavāritam
sa [durgaṃ viṣamaṃ] ⁶ kṛcchraṃ na ⁷kadācidavāpnuyāt

75.22-2

grāme catuṣpathe ⁸vānyatare nirjane deśe ⁹pānīyaśālāṃ ¹⁰vidhāya ¹¹jyaiṣṭhopakramadine
¹²nānāsattvebhyo ¹³jalapānārthamutsṛjya jalaṃ dadyāt | oṃ bhārokta-prapādānaphalaprāptikāmo'haṃ nānāprāṇibhyo'vārita¹⁴-vāripānārthaṃ prapāmutasṛja iti saṅkalpya māsadvayama¹⁵vāritaṃ ¹⁶[vāri prapāyāṃ] dadyāt
¹⁷viṣṇudharme :pānīyaṃ sarvalokeṣu pāvanaṃ paramaṃ smṛtam
pānīyasya pradānena tṛptirbhavati śāśvatī¹⁸

75.23

pūrvavannānāsattvebhyo yathāśaktyutkṛṣṭaṃ vāri saṅkalpya dadyāt | ¹⁹oṃ śāśvatatṛptiprāpti²⁰kāmo'haṃ nānāsattvebhyaḥ pānīyaṃ dāsye
viṣṇudharmottare (3|268|4-16ka) :prapāṃ pathi tathā ²¹kṛtvā nākaloke mahīyate
prapāsthānaṃ śubhaṃ kṛtvā sthānamāpnoti śāśvatam