Pramāṇa · Search · About · API

Danasagara 80

Dānasāgara 80

Language
Sanskrit

80.1

]
'brāhmaṇānāṃ viśeṣeṇetyabhidhānād 2[brāhmaṇebhyo'pi dāne] phalametad bhavatyeva | 3etacca
4sāmānyadānamidam | īpsitamityarthinaḥ5 6pṛṣṭvā 7[yathāyathamabhimatamannamutpādya tebhyaḥ
pūrvavat saṅkalpayeta | oṃ brāhmaṇapramukhanānāvarṇebhya ātmīyatamaḥkṣayakāmo'haṃ yathāsambhavam ]
īpsitamannaṃ' 8dāsye | tataḥprabhṛti yathāyatha-9mupasthitebhya īpsitamannaṃ dadyāt
atha viśeṣānnadānam
bṛhaspatiḥ :annadānaṃ guṇakaraṃ sarvadānādhikaṃ smṛtam
annāt 10prāṇāprajananaṃ nṝṇāṃ sañjāyate sadā

80.2

11prāṇāpyāyanamātrantu yo viprāya prayacchati
durbhikṣe tu viśeṣeṇa 12sa[labhetārutyāṃ divam ] 13

80.3

hemaratnāmbara-16dharo'17bhuñjāno mriyate naraḥ
18aśnan vināpyalaṅkārairjīrṇavastro'pi jīvati

80.4

tasmāt pradadyādviprebhyaḥ saṃskṛtānnaṃ sadakṣiṇam
teneha kīrtimāpnoti svargaṃ 19 [cānantakaṃ tathā ]

80.5

idāni | pratigrahītāraḥ svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā annamidaṃ prajāpatidaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭhet | tataḥ oṃ adya kṛtaitaddānapratiṣṭhārthaṃ yuṣmabhyamahaṃ dakṣiṇāmetat
kāñcanaṃ dadāni | pratigrahītāraḥ svastītyuktvā'nnaṃ spṛśeyuḥ | brāhmaṇe dātari saṃskṛtānnaṃ
pakvānnaṃ śūdre tu 'śakulājādayo draṣṭavyāḥ
skandapurāṇe :—
annaṃ yastu susaṃskṛtya prayacchet dvijātaye
2sarvān kāmānavāpnoti pūjyate ca triviṣṭape

80.6

atra dvijātaya ityekavacanaṃ jāti-3paratvādavivakṣitaṃ phalabāhulyā-4dbahubhyo dānāvagateḥ
5ādṛtya vā dātavyam
mayūrahaṃsayuktañca sarvakāmasamṛddhivat
vimānaṃ sūryyasaṅkāśa-6mannado labhate śubham

80.7

yadi 7mānuṣatāṃ yāti kadācinnarasattama
dhanadhānyasamākīrṇe kule jāyeta rūpavān

80.8

yathāśaktyā tu taddadyāddivase divase naraḥ
sa tena karmaṇā prāptaḥ prajāpatisalokatām

80.6-2

divase divase 9dadyāditi tena karmaṇā janmāntare'pi pratidinamannamasā dadātītyarthaḥ
arcitebhyo yathecchasaṃkhyabrāhmaṇebhyo'nnaṃ susaṃskṛtamarcitam oṃ10 adyādi 11yuṣmabhyamantamūktvā
dadyāt | skandapurāṇokta-dvijātisampradāna-12kānnadānaphalaprāptikāmo'hametat susaṃskṛtamannaṃ
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :—
kadācidapi 13 yo dadyādannaṃ viprāya 14 satkṛtam
tasyāpi tacchataguṇaṃ sahasraguṇameva ca
'satkṛtaṃ satkāra-pūrvvakaṃ yathā syāt
3[upatiṣṭhati lokeṣu ihāpi ca sukhī bhavet

80.9

janmasaṃskāravidyāśāline praṇipātapūjādinā 4satkṛtya brāhmaṇāya yathālābhamarcitamannaṃ dadyāt | ] oṃ adyāmukasagotrāyāmukavedāmukaśākhādhyāyine'mukadevaśarmaṇe tubhyaṃ
skandapurāṇokta-viprasampradānakānnadāna-phalaprāptikāmo'hametadannaṃ dadāni

80.10

[pratigrahītā
svastītyuktvā sāvitrīṃ paṭhitvā annamidaṃ prajāpatidaivatamityuktvā yathāśākhaṃ kāmastutiṃ paṭhet
tata oṃ adya kṛtaitadānapratiṣṭhārthaṃ tubhyamahaṃ dakṣiṇāmetat kāñcanaṃ dadāni | ] pratigrahītā
svastītyuktvā annaṃ spṛśet
vāmanapurāṇe (65/44) brāhmaṇādhikāre :dāsīdāsamalaṅkāramannaṃ 10 ṣaḍrasasaṃyutam
11puruṣottamatuṣṭyarthaṃ pradeyaṃ sārvakālikam

80.11

sārvakālika-12maniyatakālikaṃ 13 ṣaḍrasā madhurādayaḥ | arcitāya brāhmaṇāya 14ṣaḍrasavyañjana-15sahitamannam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | puruṣottamatuṣṭaye 16 etat 17ṣaḍrasasaṃyutamannaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvvavat
nandipurāṇe :ye ca bhaktyā prayacchanti guḍapānakamuttamam
odanañca 18dvijāgrebhyo viśuddhenāntarātmanā 19

80.12

te yānti kāñcanairdivyairvividhaiśca yamālayam
varastrībhiryathā-kāmaṃ sevyamānāḥ punaḥ punaḥ

80.13

sambhojayeta yo [bhaktaṃ brāhmaṇaṃ] tīrtha-cāriṇam
tasyāmṛtapravāhi-[ṇyo nadyastiṣṭhanti] sarvaśaḥ
svarge nāsya ca sandeho [yanna yañcāpi kāmayet ]

80.14

avāpya prāpyasandehaṃ kāyakleśasamarjitam
annaṃ dattvā dvijātibhyaḥ śūdraḥ pāpāt pramucyate

80.15

annamāmānnam | śūdro '[yuddhakāntāradurga]-laṅghanādinā'rjitamāmānnamarcitamarcitebhyo
brāhmaṇebhya oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | pāpa-2pramocanakāmo'hameta-3dannaṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā śūdrādhikāre :aurasena balenānnamarjayitvā'vihiṃsakaḥ
yaḥ prayacchati viprebhyo 4[na sa durgāṇi] sevate

80.16

śūdro'rcitebhyo brāhmaṇebhyaḥ parahiṃsāvyatirekeṇa 5aurasabalājita-6māmānnamarcitam oṃ
adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | 7brahmapurāṇoktarasa8-balārjitānnadānaphalaprāptikāmo'hametadannaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
9tathā śūdrādhikāre :nyāyenāvāpta-10 [mannantu naro] harṣasamanvitaḥ
dvijebhyo vedavṛddhebhyo dattvā pāpāta pramucyate

80.17

śūdro nyāyārjitamāmānna-11marci tamarcitebhyo vedavidbrāhmaṇebhyaḥ 12pramodapūrvakam oṃ
adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | pāpa-13pramocanakāmo'hametadannaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :yaśca vākiñcanaṃ vipraṃ 14 bhojyaiḥ parvasu pūjayet
sa sarvakāmasampūrṇo15 naro loke mahīyate

80.18

akiñcanaṃ daridra parvasu amāvāsyādiṣu pañcasu | ukta-16samaye daridrāya janmasaṃskāravidyāyuktāyārcitāya 17 [brāhmaṇāya nānā]-vyañjanasahitamannam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | sarvakāmasampūrṇa-¹lokaprāptikāmo'hametadbhojyaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ
pūrvavat | evaṃ pratiparvasu yathāśakti dadyāt
annaṃ ye tu prayacchanti brāhmaṇebhyaḥ susaṃskṛtam
²śrotriyebhyo viśeṣeṇa bhaktyā paramayā yutāḥ

80.19

taruṇībhirvarastrībhiḥ sevyamānāḥ prayatnataḥ
dharmarājapuraṃ yānti vimānairabhyalaṅkṛtaiḥ

80.20

yāvalabdhaṃ pradātavyaṃ dvijātibhyo'nnamuttamam
svādhyāya-⁹samupetebhyaḥ prahṛṣṭenāntarātmanā

80.21

yasya hyannamupāśnāti brāhmaṇānāṃ śatadvayam
prahṛṣṭamanasā dattaṃ na sa tiryaggatirbhavet

80.22

dakṣiṇā pūrvavad yathāsambhavagotranāmollekhena 1kasmaicidekasmai deyeti | tato yathāsambhavaṃ
2[samuditān brāhmaṇān ] bhojayet
āgneyapurāṇeḥsusaṃskṛtañca3 yo dadyādannaṃ 4śraddhāsamanvitaḥ
indraloke vaset so'pi yāvadindrāścaturdaśa

80.23

kūrmapurāṇe (2|26|17) :dadyādaharahastvannaṃ śraddhayā brahmacāriṇe
sarvapāpavinirmukto 10 brahmaṇaḥ sthānamāpnuyāt

80.24

śivapurāṇe :15annaṃ yastu prayaccheta sambītaṃ brāhmaṇāya vai
rājyasthānamavāpnoti svargañcāpnoti vijvaraḥ

80.25

padmapurāṇe (sṛṣṭikhaṇḍam 15|140kha-141ka) :yaḥ pātrapūraṇīṃ bhikṣāṃ yatīnāntu prayacchati
1vimuktaḥ sarvapāpebhyo 2na sa durgaṃ timāpnuyāt

80.26

mahābhārate (anu-65|11) :pāyasaṃ sarpiṣā miśraṃ dvijebhyo yaḥ prayacchati
gṛhaṃ tasya na rakṣāṃsi dharṣayanti kadācana

80.27

tathā :yathāśakti 9[ca yo] dadyādannaṃ vipre 10susaṃskṛtam
sa tena karmaṇāpnoti prajāpatisalokatām

80.28

14tathā ( anu-17|20kha) :anna-15pānapradānena tṛpyante kāmabhogataḥ

80.26-2

arcitāya brāhmaṇāyārcitamannam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | kāmabhogatṛptikāmo'hametadannaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā (anu-57|37ka) :3bhaktānnapānīya rasa-pradātā sarvān samāpnoti rasān prakāmam

80.30

5[arcitāya brāhmaṇāyārcitamannam] oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | atyarthasarva-rasaprāptikāmo'hametadannaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | [dānadharme
brāhmaṇāya dānaprakaraṇe] pāṭhāt brāhmaṇasampradānakamidaṃ dānadvayam
tathā (anu-112|15) :brāhmaṇānāṃ sahasrāṇi daśa bhojya nararṣabha
10 naro'dharmāt pramucyeta pāpeṣvapi rataḥ sadā

80.12-2

yathoktasaṃkhyabrāhmaṇebhyo 11 bhojyāṇyutsṛjya dadyāt

80.31

oṃ yathāsambhavagotra-13nāmabhyo
daśasahasrasaṃkhyabrāhmaṇebhyaḥ pāpakṣayakāmo'haṃ 14 daśasahasrasaṃkhyāni bhojyāni utsṛje15 | tato
brāhmaṇa-16 sahasradaśakapūraṇāvadhi bhojyāni dadyāt
tathā (anu-112|14) :yasya 17hyannamupāśnanti brāhmaṇānāṃ 18 [śatā daśa]
hṛṣṭena manasā dattaṃ na 19sa tiryaggatirbhavet

80.32

yathāśakti sahasrasaṃkhyabrāhmaṇebhyo'nna-20 mutsṛjya dadyāt | 21tiryag gatyagamanakāmo'haṃ
yathāsambhavagotranāmabhyaḥ 'sahasrāya brāhmaṇebhyo yathāsambhavamannamut-2sṛje | tato brāhmaṇasahasrapūraṇāvadhi annaṃ dadyāt
tathā (anu-112|16) :bhaikṣeṇānnaṃ samāhṛtya vipro vedapuraskṛtaḥ
[svādhyāyanirate vipre] 4dattveha sukhamedhate

80.33

tathā (anu-112|28-26) :bhojayitvā daśaśataṃ naro vedavidāṃ nṛpa
nyāya- viddharmaviduṣāṃ smṛtibhāṣyavidāṃ tathā

80.34

na yāti narakaṃ ghoraṃ [sañcārañca na] " sevate
sarvakāmasamāyuktaḥ pretya cāpyaśnute sukham

80.36

tathā (anu—63|24kha) :—
¹asya brāhmaṇā-²saṃpradānakadānaprakaraṇe [pāṭhād brāhmaṇebhyo dānam | brāhmaṇebhyo miṣṭamannaṃ yatheṣṭakālaṃ³ saṅkalpya dadyāt | tad yathā yathāsambhavagotranāmabhyo brāhmaṇebhyaḥ satkārapūrvakasvargavāsaprāptikāmo'haṃ miṣṭānnaṃ dāsye | tadavadhi yatheṣṭakālaṃ yathāsambhavaṃ⁴ miṣṭamannaṃ brāhmaṇebhyo
dadyāt
uktarūpāya brāhmaṇāyarcitāyārcitaṃ pāyasam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | viṣṇudharmottaroktaparamānnadānaphalaprāptikāmo'hametat paramānnaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ
pūrvavat
śrutādhyayanasampannebhyo brāhmaṇebhyo'rcitebhyo'rcitamannam oṃ adyādi ⁸yuṣmabhyamantamuktvā
dadyāt | viṣṇudharmottarokta-vidyādhyayanasakta⁹-pātrakānnadānaphalaprāptikāmo'hametadannaṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
arcitāya vaṭave¹⁰ arcitaṃ miṣṭamannam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | agniṣṭomaphalaprāptikāmo'hametat miṣṭānnaṃ¹¹ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā :—
¹devamuddiśya viprāṇāṃ yo dadātīha bhojanam
sa devaḥ prītimānasya kāmāniṣṭān prayacchati

Linked texts (8)