Danasagara 93
Dānasāgara 93
- Language
- Sanskrit
93.1
athāniyatasuvarṇadānam
dānañce daṃ sarvakāmikam
tathā ca yamaḥ :rukmadaḥ sarvamāpnoti
93.2
pūtametat paraṃ nityaṃ surāḥ kāyeṣu nityaśaḥ
dhārayanti yataḥ sarvaṃ śramalārthaṃ × ×
93.3
ataḥ pāpāni sarvāṇi pātnebhyo vidhipūrvakam
dattaṃ punāti kāle ca deśe ca harasannidhau
93.4
śrūyatāṃ yena rāmeṇa vidhinā prāk tapodhana
pradattaṃ kāñcanaṃ pūtaṃ × × mahātmanā
93.5
sarvaṃ hemamayaṃ yajñamiṣṭvā viprāḥ pratarpitāḥ
hemairābharaṇaiḥ pūjya dattaṃ palaśataṃ tathā
93.6
bhūya eva tulāntena samāropya prayatnataḥ
hema dvitīye pārśve tu dvijātibhyo dadau svayam
93.7
bhūyo'pi tanmayānyeva puryya pātrāṇi tena ca
svabhāvādiṣu tīrtheṣu brāhmaṇebhyo dadau tadā
93.8
gavāṃ candrasuvarṇānāṃ vipra kṛtvā pṛthak pṛthak
sahasrañca sahasrañca savatsānāṃ svarūpiṇām
93.6-2
rajjvā kambalamākramya pannānyekādaśaiva tu
ekasya tu pṛthaktvena dattaṃ hema tu tena vai
93.10
kārayitvā supadmāni jātarūpamayāni ca
bhramatā tīrthaliṅgānāṃ mūrddha kṛtāni (?) tena vai
93.11
tanmayābharaṇaiḥ ślakṣṇaśataśo'tha sahasraśaḥ
sampūjya tarttitā viprā bhūyastenaiva mānada
93.12
pañcaiva patākāśca mālāścaiva viśeṣataḥ
rudrādīnāṃ niyuktāśca kārayitvā gṛhe gṛhe
93.13
upavītañca yaṣṭiśca mekhalā pāduke tathā
lekhanīṃ masīpātrañca dattaṃ vipreṣu tena vai
93.14
bhājanopaskaraṃ kṛtannamāsanaṃ dhāma tanmayam
dvijebhyaścaiva dattāni kārayitvā sahasraśaḥ
93.15
grahāṇāṃ devatānāñca kṛtvā rūpāṇi bhūyasaḥ
nyastāni vidhivat pūjya dvijānāñcaiva mandire
93.16
kāñcanoṃ rodasīṃ dṛṣṭvā nagopari×khastikām
puṇyoṣadhivarairyuktāṃ dadau viprebhya eva saḥ
93.17
evamādyairanekaśca prakārairyyata kṛtaṃ purā
pāpāpanuttaye dattaṃ pātramāsādya bhūyasaḥ
93.18
paribhāṣāyāmeva jñātavyā | yathā sauvarṇāvāripātre varuṇo devatā | suvarṇapādukāyāmuttānāṅgiro devatā | suvarṇacchatre prajāpatirdevatā | evamanyadapyūhanīyam | ]¹ pratimāśca
pratiṣṭhāpya [ dvijaveśmasu sthāpyāḥ ]²
nandipurāṇe :—
[kṛṣṇalāḥ pañcamāṣāstu māṣaiḥ ṣoḍaśabhiḥ smṛtam | ]³
suvarṇamekaṃ ⁴taddātā svargalokamavāpnuyāt
93.19
yathoktaparimāṇaṃ suvarṇamarcitamarcitāya brāhmaṇāya oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt
svargaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
skandapurāṇe :—
brāhmaṇasya viśuddhasya suvarṇaṃ yaḥ prayacchati
suvarṇānāṃ śataṃ tena dattaṃ bhavati niścayaḥ
93.20
suvarṇaṃ pañcaraktikamānena ṣoḍaśamāṣakāḥ | suvarṇānāṃ śataṃ dattamiti ⁵[suvarṇaśatadānaphalaṃ prāpnotītyarthaḥ | janmasaṃskārādiśuddhāyārcitāya brāhmaṇāya yathoktaṃ suvarṇamarcitam oṃ
adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | ] suvarṇaśatadānaphalaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni
svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
tathā:—
suvarṇaṃ yaḥ prayacchettu daridrāya dvijātaye
daśānāmaśvamedhānāṃ ⁶phalaṃ prāpnoti mānavaḥ
93.21
daridraṃ brāhmaṇamabhyarcya tasmai yathecchaparimāṇamarcitaṃ suvarṇam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā
dadyāt | aśvamedha-⁷daśaphalaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ
pūrvavat
kūrmapurāṇe :—
⁸hiraṇyagopradānena nirahaṅkāramāpnuyāt
93.22
¹nirahaṅkāraḥ svargaviśeṣaḥ | [2atra phalotkarṣādvahusuvarṇadānam | arcitāya brāhmaṇāyārcitaṃ yathecchabahuparimāṇaṃ ³hiraṇyam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | nirahaṅkāraprāptikāmo'hametaddhiraṇyaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | ]⁴
brahmapurāṇe :—
suvarṇaṃ rajataṃ vāpi vidrumaṃ mauktikaṃ tathā
ye prayacchanti te yānti vimānaiḥ kanakojjvalaiḥ
93.23
brāhmaṇāyārcitāya yatheṣṭaparimāṇamarcitaṃ suvarṇam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt
brahmapurāṇokta-suvarṇadānaphalaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
śivapurāṇe maheśvara-⁵purakathanānuvṛttau :—
gosahasrapradātāro bhūmidātāra eva ca
ye suvarṇapradātārastathā sarvapriyamvadāḥ
93.24
⁶te tatra gatvā ⁷hṛṣṭāstu nivasanti yathāsukham
kalpāyutasahasrāṇāṃ sahasrāṇi caturdaśa
93.25
vicaritvā puravaraṃ punaḥ prāpya mahītalam
jāyante śreṣṭhavarṇeṣu sukhaiśca paramairyutāḥ
93.26
suvarṇamarcitamarcitāya brāhmaṇāya oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | śivapurāṇoktamaheśvarapuragamanādikaphala⁸-prāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
phalabāhulyāddeyadravyabāhulyaṃ jñeyam
tathā :—
suvarṇadānaṃ⁹ yo dadyād brāhmaṇeṣu viśeṣataḥ
rūpavān ¹⁰śīlasampanno ¹¹vidyābhāgī bhavennaraḥ
93.27
brāhmaṇebhyo'rcitebhyo yatheṣṭaparimāṇaṃ suvarṇamarcitaṃ dadyāt | oṃ adyāmukāmukasagotrebhyo'mukāmukavedāmukāmukaśākhādhyāyibhyo'mukāmukadevaśarmabhyo yuṣmabhyaṃ rūpa-¹²śīlavidyāprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | dakṣiṇāvākye tu sampradānabahutvaṃ viśeṣaḥ
tilān gāśca hiraṇyañca pṛthivīmapi2 śāśvatīm
brāhmaṇebhyaḥ prayacchanti na gacchanti na saṃśayaḥ
93.28
suvarṇaṃ ye prayacchanti yathāśaktyā na saṃśayaḥ
janmaprabhṛti yat pāpaṃ 4mātṛkaṃ paitṛkaṃ tathā
93.26-2
5suvarṇadānāddāridryaṃ na paśyanti kadācana
maṇimuktāpravāle na vaidūryeṇa svalaṅkṛtaḥ
93.30
gandharvaiścāpsarobhiśca stūyamānaḥ samantataḥ
gacchate rudralokantu viṣṇulokaṃ tathaiva ca
93.31
yahevamarcayattena yasya caiva prayacchati
tasya loke nivasati nityannaiva dadāti yaḥ
93.32
nityantu yajate yajñai × × kadācana
putrapautraiḥ parivṛtaḥ śrīyukto jāyate naraḥ
93.33
brāhmaṇāyārcitāya suvarṇamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | ādityapurāṇoktasuvarṇadānaphalaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavata
atra nityamitipadaśravaṇād yathecchamātrattadānam
narasiṃhapurāṇe :–
[ suvarṇadāyī saubhāgyaṃ labheta svargaṃ mahātapāḥ
93.34
brāhmaṇāyārcitāya suvarṇamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāt | narasiṃhapurāṇokta-suvarṇadānaphalaprāptikāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavata
āgneyapurāṇe : –]¹
daśa pūrvvān parāṃścaiva provācedaṃ vṛhaspatiḥ
suvarṇaṃ ye prayacchanti narāḥ santārayanti te
93.35
brāhmaṇāyārcitāya yathecchaparimāṇaṃ suvarṇamarcitam oṃ adyādi tubhyamantamuktvā dadyāta
madīyapūrvapara²-puruṣadaśaka santāraṇakāmo'hametat suvarṇaṃ dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat
phalabāhulyāddeyabāhulyamatra yujyate
tathā :—
puṣye vā janmanakṣatre ayane viṣuveṣu ca
grahaṇe ca vyatīpāte saṃkrāntau ca dinakṣaye
93.36
yānamaśvamanaḍvāhaṃ hemarūpyamanī³-stilān
ye prayacchanti pāpeṣu niratāḥ sarvadā mune
na teṣāṃ bhairavaḥ panthā dattaiṣāṃ dānamityuta
93.37
atroktasamayānāmanyatame brāhmaṇāyārcitāya yathecchaparimāṇamarcitaṃ suvarṇam oṃ adyādi
tubhyamantamuktvā dadyāt | āgneyapurāṇoktāmuktasamayaviditahemadānaphalaprāptikāmo'hametaddhema
dadāni | svastyādisvīkārāntaṃ pūrvavat | sarvadetipadadarśanādatipracurapāpakṣayārthamidaṃ⁴
dānam
tathā :—
śṛṇu rājan paraṃ dānaṃ sarvakilivaṣanāśanama
yadattvā⁵ trividhaṃ pāpaṃ sadyo vilayameti hi
93.38
vividhaṃ vāṅmanaḥkāyārjitam
'suvarṇaromāṃ 'sauvarṇī 'pratyakṣāntu suśobhanām
suvarṇatilakopetāṃ sarvālaṅkāraśobhitām
93.36-2
suśobhanāṃ svarūpāñca 'sarvālaṅkārabhūṣitām
[sarvālaṅkārabhūṣitāṃ yathāśakti sauvarṇa graiveyakapaṭṭikāghaṭikālaṅkṛtām
kauśeyaparidhānāṃ tāṃ divyacandanabhūṣitām
93.40
]
divyapuṣpopahārāśca sarvadhāturasairyutām
saptadhānyasamāyuktāṃ phalapuṣpavatīṃ tathā
93.41
śatena kārayettāntu suvarṇasya prayatnataḥ
yathāśaktyātha vā kuryādvittaśāṭhyaṃ vivarjayet
93.42
ayane viṣuve caiva grahaṇe śaśisūryayoḥ
duḥsvapnadarśane caiva janmarkṣe tithisaṃkṣaye
93.43
yadā vā jāyate vittaṃ vittaṃ śraddhāsamanvitam
tadaiva dānakālaḥ syād yato'nityaṃ hi jīvitam
93.44
nadyāstīrthe gṛhe vāpi yatra vā ramate manaḥ
tatra saṃsthāpya deveśamumayā saha śaṅkaram
93.45
brahmāṇaṃ saha gāyatryā śrīdharañca striyā saha
ratyā saha tathānaṅgaṃ lokapālān grahānapi
93.46
'etān pūjya vidhānena gandhapuṣpavilepanaiḥ
tadagre kārayeddhomaṃ tilājyena vidhānataḥ
93.47
¹susampūjya dvijān samyak vastrālaṅkārabhūṣaṇaiḥ
talliṅgamantrairhomaśca karttavyo jvalitānale
93.48
tatastāñca pratiṣṭhāpya devānāñca tilopari
³lavaṇābhimukhīṃ kṛtvā mantreṇānena mantrayeta
93.46-2
roma × × sarvopakaraṇaistathā
jagataḥ saṃpravṛttāsi tvāmataḥ] prārthaye śivām
93.50
vāṅmanaḥ kāyajanitaṃ ⁵yat kiñcit mama duṣkṛtam
tata sarvaṃ vilayaṃ ⁶yātu ⁷māmuddharātmasambhave
93.51
evamuccārya tāṃ dadyāt brāhmaṇāya kuṭumbine
nābhibhāṣeta tāṃ dattvā na × × valokayeta
93.52
na × × dakṣiṇāhīnā dātavyā ⁸nāvidhānataḥ
⁹yathā punargrahītā syāt kuryānnānyasya sattama
93.53
purā datttamidaṃ dānaṃ gauryā satyā vidhānataḥ
rukmiṇyā ca tathānyaiśca rājabhiḥ sagarādibhiḥ
93.54
dānasyāsya prabhāveṇa sukhamatyantamāpnuyuḥ¹¹
aputro labhate putramadhano labhate dhanam
¹²ārogyaṃ caivamāpnoti parata ca śubhāṃ gatim
Linked texts (3)
- Kṛtyakalpataru — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- Dānakalpataru — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- Vratakhaṇḍa — Hemādri, Sanskrit