<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Hemādri's Caturvargacintāmaṇi and its parts](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri) › [Danakhanda](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda) › 1.p4

# Danakhanda 1.p4

Dānakhaṇḍa 1.p4

- **Language:** Sanskrit

### [1.p4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p4)

bṛhaspatiḥ| taporddharmaḥ kṛtayuge jñānaṃ tretāyuge smṛtaṃ | dvāpare cādhvarāḥ proktāḥ kalau dānaṃ dayā damaḥ || atrārthe śatapathaśrutiḥ | tadetat trayaṃ śikṣet damaṃ dānaṃ dayāmiti | dānena bhogī bhavati medhāvī vṛddhasevayā | ahiṃsayā ca dīrghāyuriti prāhurmanīṣiṇaḥ || yamaḥ| yatīnāntu śamo dharmastvanāhāro vanaukasāṃ | dānameva gṛhasthānāṃ śuśrūṣā brahmacāriṇāṃ || pāpakarmasamāyuktaṃ patantaṃ narake naraṃ | trāyatedāna mekantu pātrabhūte dvije kṛtaṃ || tathā nyāyenārjanamarthānāṃ varddhanaṃ cābhirakṣaṇaṃ | satpātrapratipattiśca sarvvaśāstreṣu paṭhyate || kūrmmapurāṇaṃ| dānadharmmātparo dharmo bhūtānāṃ neha vidyate | tasmādviprāya dātavyaṃ śrotriyāya dvijātibhiḥ || dvijātibhirityupalakṣaṇaṃ dānasya sarvvasādhāraṇatvāt | mahābhārate| āyāsaśatalabdhasya prāṇebhyo'pi garīyasaḥ | gatirekaiva vittasya dāna manyā vipattayaḥ || brāhmaṇāyābhirūpāya yo dadyādarthamarthine | nidadhāti nidhi śreṣṭhaṃ pāralaukikamātmanaḥ || kūrmmapurāṇe| na hi dānāt parataramanyadastīti me matiḥ | dhanadhānyavataḥ kiñciddhārthyaṃ rājataskaraiḥ || vahnipurāṇe| tapaḥsu caiva tīrtheṣu vrateṣu niyameṣu ca | samyak caurṇeeṣu viprarṣe paścāddānaṃ samācaret || yasya vittaṃ na dānāya nopabhogāya dehināṃ | nāpi kīrttyai, na dharmmāya tasya vittaṃ nirarthakaṃ || tasmādvittaṃ samāsādya daivādvā pauruṣādatha | dadyātsamyak dvijātibhyaḥ kīrttanānica kārayet || vyāsaḥ| ahanyahani yācantamahaṃ manye guruṃ yathā| mārjjanaṃ darpaṇasyeva yaḥ karoti dine dine || kiṃ dhanena kariṣyanti dehino bhaṅgurāśrayāḥ| yadarthaṃ dhanamicchanti taccharīramaśāśvataṃ || yadi nāma na dharmmāya na kāmāya na kīrttaye| yatparityajya gantavyaṃ taddhanaṃ kiṃ na dīyate || icchānurūpo vibhavaḥ kadā kasya bhaviṣyati | adātā puruṣastyāgī dhanaṃ santyajya gacchati || dātāraṃ kṛpaṇaṃ manye mṛto'pyarthaṃ na muñcati| manuḥ| dānadharmmaṃ niṣeveta nityamaiṣṭikapaurttikaṃ | parituṣṭena bhāvena pātra māsādya bhaktitaḥ || iṣṭe yajñe yaddīyate dakṣiṇādi tadaiṣṭikaṃ | bahirvedi ca yaddānaṃ dīyate tat paurttikaṃ | yat kiñcidapi dātavyaṃ yācitenānasūyayā | utpatsyate hi tatpātraṃ yattārayati sarvvataḥ || svargāyurbhūtikāmena tathā pāpopaśāntaye | mumukṣuṇā ca dātavyaṃ brāhmaṇebhya stathānvahaṃ || viṣṇudharmmāt| na dadāti ca dānāni moghaṃ tasya dhanārjanaṃ

- [Previous: 1.p3.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p3.4)
- [Next: 1.p5](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p5)
- [Up: 1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1)

## Linked texts (8)

- [Skandamahāpurāṇa (vulgate)](https://indike.org/pramana/in.purana.skanda*vulgate.1.4.1.60) — Sanskrit
- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.26.57) — Vyāsa, Sanskrit
- [Vyāsasmṛti](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.upasmrti.vyasa.4.20) — Vyāsa, Sanskrit
- [Kṛtyakalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.krtyakalpataru.7.p85) — Lakṣmīdhara Bhaṭṭa, Sanskrit
- [Caturvargacintāmaṇi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.caturvargacintamani.1.p6) — Hemādri, Sanskrit
- [Ṣoḍaśamahādānavidhi (Hemādri)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.dana.mahadana.sodasamahadanavidhi-hemadri.1.p6) — Hemādri, Sanskrit
- [Dānakalpataru](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.dana.danakalpataru.2.p122) — Lakṣmīdhara, Sanskrit
- [Śūdrakamalākara](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.jati.sudrakamalakara.4.1-24) — Kamalākarabhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.hemadri.danakhanda.1.p4) · Pramāṇa
