<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4.p1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Great comprehensive digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha) › [Gadadharapaddhati](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati) › 4.p1

# Gadadharapaddhati 4.p1

Gadādharapaddhati 4.p1

- **Language:** Sanskrit

### [4.p1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4.p1)

asamāpte vratādau doṣaḥ | parigṛhyetyādiviṣṇurahasyādyuktau doṣaśravaṇe'pi pratinidhidvārā tatsamāpane'pyadoṣaḥ | tathā ca paiṭhīnasiḥ,bhāryyā patyurbrataṃ kuryyāt bhāryyāyāstu pati rvratam | asāmarthye parastābhyāṃ vratabhaṅgo na vidyate || skānde,-putraṃ vā vinayopetaṃ bhaginīṃ bhrātaraṃ tathā | eṣāmabhāva evānyaṃ brāhmaṇaṃ viniyojayet || bhrātaraṃ bhaginīṃ śiṣyaṃ brāhmaṇaṃ dakṣiṇādibhiḥ | smṛtyantare'pi,pitṛmātṛpatibhrātṛśvaśuragurvādibhūbhujām | adṛṣṭārthamupoṣitvā svayaṃ ca phalabhāg bhavet || pitṛmātṛsvasṛbhrātṛgurvarthe ca viśeṣataḥ | upavāsaṃ prakurvāṇaḥ pūrṇaṃ kratuśataṃ labhet || dakṣiṇā nātra dātavyā śuśrūṣāvihitā ca sā | brāhme,— śiṣyavrataṃ prakurvanti gurusambandhibāndhavāḥ | punaḥ skānde,— ātmā putraḥ purodhāśca bhrātā patnī sakhāpi vā | yātrāyāṃ dharmakāryeṣu jāyante pratihastakāḥ || ebhiḥ kṛtaṃ mahādevi svayameva kṛtaṃ bhavet | ātmā ātmīya iti śrutibṛhaspatiḥ || atyantāsambhave tu,— upavāsāmamarthaścedekaṃ vipraṃ tu bhojayet | tāvaddhanāni vā dadyāt yad bhuktāddiguṇaṃ bhavet || sahasrasammitāṃ devīṃ japedvā prāṇasaṃyamāt | kuryāt dvādaśasaṅkhyākān yathāśakti vrate naraḥ || devīṃ gāyatrīm || atha upavāsādiniyamāḥ | ādityapurāṇe,— añjanaṃ rocanaṃ vāpi gandhaḥ sumanasastathā | vratasthe copavāse ca nityameva vivarjayet || rocanaṃ, haridrādinā gātrojjvalīkaraṇam || smṛtyantare,— vrate caivopavāse ca varjayeddantadhāvanam | gāyatryāḥ śataśaḥ pūtā apaḥ prāśya viśuddhyati || iti prāyaścittaṃ coktam || mukhaśuddhiratu dvādaśagaṇḍūṣairāmrapatrādinā veti dantadhāvananiṣedhakālaprakaraṇe lekhyam || sadhavāstrīṇāṃ tu vratādiṣvapi haridrāgrahaṇādikaṃ āvaśyakam | vastrālaṅkārapuṣpāṇi gandhadhūṣānulepanam | upavāse na duṣyanti dantadhāvanamañjanam || iti manūkteḥ | tailasya pratiprasavābhāvāt tadgrahaṇābhāvaḥ | ācāro'pyevameva || kaurme,– kāṃsyaṃ māṃsaṃ masūrāṃśca caṇakān koradūṣakān | śākaṃ madhu parānnañca varjayedupavāsakṛt || bṛhaspatiḥ,– divānidrāṃ parānnañca punarbheājanamaithunam | kṣauraṃ kāṃsyāmiṣaṃ tailaṃ dvādaśyāmahṭa varjayet || etat pāraṇamātropalakṣaṇam || viṣṇudharme,– asambhāṣyān hi sambhāṣya tulasyatasikādalam | āmalakyāḥ phalaṃ vāpi pāraṇe prāśya śuddhati || asakṛt jalapānañca divāsvāpañca maithunam | tāmbūlacarvaṇaṃ māṃsaṃ varjayedvratavāsare || hārītaḥ,– patitapāṣaṇḍanāstikasambhāṣaṇaṃ anṛtāślīlādikamupavāsadine varjayet | kaurme,– vahirgrābhyāntyajān sūtaṃ patitañca rajasvalām | na spṛśennāpi bhāṣeta nekṣeta vratavāsare || strīṇāntu prekṣaṇāt saṅgāt tābhiḥ saṃkathanādapi | niḥsyandate brahmacaryaṃ na dāreṣvṛtusaṅgamāt || garuḍapurāṇe,smaraṇaṃ kīrttanaṃ keliḥ prekṣaṇaṃ guhyabhāṣaṇam | saṃkalpo'dhyavasāyaśca kāryyaniṣpattireva ca || etan maithunamaṣṭāṅgaṃ pravadanti manīṣiṇaḥ | tatra pāraṇamāvaśyakam | pāraṇāttaṃ vrataṃ jñeyaṃ vratānte dvijabhojanam | asamāpte vrate pūrve naiva kuryyāddhatāntakam || ityādityapurāṇokteḥ || brahmavaivartte,-sarvveṣvevopavāseṣu divā pāraṇamiṣyate | anyathā puṇyahāniḥ syādṛte pāraṇadhāraṇāt || tatrāpi pūrvāhna eva,upavāseṣu sarveṣu pūrvāhne pāraṇaṃ bhavet | anyathā tatphalasyārddhaṃ dharmamevopasarpati || iti devalokteḥ | dharmaṃ yamam || pūrvāhne pāraṇāsambhave,sandhyādikaṃ bhavennityaṃ pāraṇantu nimittataḥ | adbhistu pārayitvā tu naityakānte bhujikriyā || ityuktairjalapāraṇaṃ kṛtvā nityakarmmāṇi samāpya punaḥpāraṇe na doṣaḥ|| tacca skānde spaṣṭam,pārayitvodakenāpi bhuñjāno naiva duṣyati | aśitānnaśitā yasmādāpo vidvadbhirīritāḥ || nanu,-tithīnāmeva sarvāsāmupavāsavratādiṣu | tithyante pāraṇaṃ kuryyāt vinā śivacaturddaśīm || iti skāndoktestithyantapratīkṣāyāṃ kathaṃ pūrvāhṇe pāraṇamiti cet satyam,— tithinte cotsavānte ca pāraṇaṃ yatra codyate | yāmatrayorddhvavarttinyāṃ prātareva hi pāraṇam || iti smṛtyantarāt praharatrayaparyyantaṃ tithyantāpekṣā | anyathā pūrvāhna eva || vratādiṣvityatra ādiśabdena ekabhaktanaktāyācitavratāni gṛhyante, iti mādhavācāryyāḥ || iti ca sādhāraṇapāraṇavidhiḥ | viśeṣastu kṛṣṇajayantyādiṣu lekhyaḥ

- [Previous: 3.p23](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.3.p23)
- [Next: 4.p2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4.p2)
- [Up: 4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4)

## Linked texts (5)

- [Hārītadharmasūtra (fragments)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.dharma.harita*fragments.7.16) — Sanskrit
- [Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.dharma.paithinasi*fragments.5.4) — Sanskrit
- [Kālatattvavivecana](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.kalatattvavivecana.1.p100) — Raghunātha Vājapeyin 1595, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.astro.muhurta.kala.kalasara.5.p23) — Nārāyaṇa Jyotirvit, Sanskrit
- [Kālasāra](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.kalasara.5.p23) — Gadādhara (Pāraskara commentator), Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4.p1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.gadadharapaddhati.4.p1) · Pramāṇa
