<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 2.2.1

# Nirnayasindhu 2.2.1

Nirṇayasindhu 2.2.1

- **Language:** Sanskrit

### [2.2.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2.1)

śuklapratipadaparāhṇavyāpinye pūrvā grāhyā | yugmavākyāt 'pratipatsaṃmukhī kāryyā yā bhavedāparāhnikī' iti skāndokteḥ || 'śuklā syātpratipattithiḥ prathamataścetsāparāhne bhavet'  
iti dīpikokteśca || aparāhnaśca pañcadhā bhakte dine caturtho bhāgaḥ || tadabhāve sāyāhnavyāpinī grāhyā | 'tadabhāve tu sāyāhnavyāpinī parigṛhyatām' iti mādhavokteḥ || kṛṣṇā  
tu parā | 'kṛṣṇā tūttaratokhilā' iti dīpikokteḥ || 'kṛṣṇāpi pūrvaiva' ityanantabhaṭṭāḥ  
sarvatithiṣu varjyānyuktāni muhūrttadīpikāyām-“kūṣmāṇḍaṃ bṛhatīphalāni lavaṇaṃ varjya  
tilāmla tathā tailaṃ cāmalakaṃ divaṃ pravasatāṃ śīrṣaṃ kapālāntrakam | niṣpāvāṃśca masūsikānphalamatho vṛntākasaṃjñaṃ madhu dyūtaṃ strīgamanaṃ kramātpratipadādiṣvevamāpoḍaśa ||” śīrṣaṃ  
nārikelam | kapālam alābu | antraṃ paṭolakam || bhūpālaḥ--“kūṣmāṇḍaṃ bṛhatīṃ kṣāraṃ  
mūlakaṃ panasaṃ phalam | dhātrīśiraḥkapālāntraṃ nakhacarmatilāni ca || kṣurakarmāṅganāsevāṃ  
pratipatprabhṛti tyajet” nakhaṃ śiṃbī | carma masarikā  
dvitīyānirṇayaḥ  
‘dvitīyā tu kṛṣṇā pūrvā śuklottarā’ iti hemādriḥ || ‘kṛṣṇādvitīyādimā, pūrvāhne yadi  
sā sitā tu parataḥ sarvā’ iti dīpikokteḥ | mādhavānantabhaṭṭamate tu sarvāpi dvitīyā  
parā | tathā ca mādhavaḥ–“pūrvedyurasatī prātaḥ paredyustrimuhūrttagā | sā dvitīyā paropoṣyā  
pūrvaviddhā tato'nyathā ||” iti  
tṛtīyānirṇayaḥ  
tṛtīyā tu sarvamate rambhāvyatiriktā paraiva || tena yugmavākyaṃ rambhāvrataviṣayam “rambhākhyāṃ  
varjayitvā tu tṛtīyā dvijasattama | anyeṣu sarvakāryeṣu guṇayuktā praśasyate ||” iti

- [Previous: 2.p4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.p4)
- [Next: 2.2.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2.2)
- [Up: 2.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2)

## Linked texts (1)

- [Kālamādhavakārikāḥ](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.samksepa.kalamadhavakarikah.34) — Mādhava Bhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.2.1) · Pramāṇa
