<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.14 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 2.4.14

# Nirnayasindhu 2.4.14

Nirṇayasindhu 2.4.14

- **Language:** Sanskrit

### [2.4.14](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.14)

jale tvadoṣo gāṅgaviṣayaḥ || 'grahoṣitaṃ jalaṃ pītvā pādakṛcchraṃ samācaret '  
iti tatraiva : caturviṃśatimate'nyajalasya doṣokteḥ || vedhakāle grahaṇe vā bhojane  
prāyaścittamuktaṃ mādhavīye kātyāyanena-“candrasūryyagrahe bhuktvā prājāpatyena śudhyati  
tasminneva dine bhuktvā trirātreṇaiva śudhyati' iti || grahaṇe ca trirātrameka  
rātraṃ vopavāsaḥ śreyorthinā kāryaḥ | “ekarātramupoṣyaiva snātvā dattvā ca śaktitaḥ  
kañcukādiva sarpasya nivṛttiḥ pāṣakośataḥ || trirātraṃ samupoṣyaiva grahaṇe candrasūryayoḥ | snātvā dattvā ca vidhivanmodate brahmaṇā saha ||” iti hemādrau laiṅgokteḥ  
idaṃ ca putryatiriktaviṣayam | “ādityehani saṃkrāṃtau grahaṇe candrasūryayoḥ | pāraṇaṃ copavāsaṃ ca na kuryātputravān gṛhī ||” iti jaiminivacanāt || yadā tu ravergrastāstastadā  
putriṇaḥ praharadvayaṃ hitvā bālādivadbhojanaṃ, na tūpavāsaḥ | 'sāyāhne grahaṇaṃ cetsyāt iti  
pūrvoktamārkaṇḍeyavacanāt  
1 sūryyendugrahaṇe yāvattāvatkuryājjapādikam | na svapenna ca bhuñjīta snātvā bhuñjīta muktayoḥ' iti  
vacanāt | nidrāyāṃ jāyate rogo mūtre dāridryamāpnuyāt | purīṣe kṛmiyoniḥ syānmaithune grāmasūkaraḥ  
abhyaṅge ca bhavet kuṣṭhī bhojane syādadho gatiḥ | vañcane ca bhavetsarpo vadhe ca narakaṃ vrajet, iti nigadokteśca  
iti arthāt“sāyāhne saṃgaveśnīyācchārade saṃgavādadhaḥ | madhyāhne parato'śnīyānnopavāso ravigrahe ||”  
iti smṛteśceti hemādriḥ | śārado'parāhnaḥ || mādhavamate tu putriṇopi tatropavāsa eva'ahorātraṃ na bhoktavyam' iti pūrvoktaniṣedhasya tenāpi pālanīyatvāt upavāsaniṣedhastu

- [Previous: 2.4.13](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.13)
- [Next: 2.4.15](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.15)
- [Up: 2.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4)

## Linked texts (1)

- [Varṣakriyākaumudī](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.varsakrtya.varsakriyakaumudi.1.p198) — Govindānanda Kavikaṅkaṇa 1510, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.14](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.2.4.14) · Pramāṇa
