<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 54.2-2

# Nirnayasindhu 54.2-2

Nirṇayasindhu 54.2-2

- **Language:** Sanskrit

### [54.2-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2-2)

" dharmārthaṃ śrāddhakaraṇe phalamāha candrikāyāṃ śātātapaḥ-"prītyā śrāddhaṃ tu kartavyaṃ sarveṣāṃ varṇiliṅginām | evaṃ kurvannaraḥ samyaṅmahatīṃ śriyamāpnuyāt ||”  
gayāyāmapi tatraiva brahmavaivarte-"ātmajo vāthavānyopi gayāśīrṣe yadā tadā | yannāmnā  
pātayetpiṇḍaṃ tannayedbrahma śāśvatam ||" etacca yadā phalabhūmāthinā dvitrirvā kriyate tadā  
pretaśilāśrāddhavarjyaṃ kuryāt, tasya pretatvavimokṣārthatvāt tasya ca jātatvāditi kecit  
vastutastu-saṃnyāsiśrāddhavadatrāpi sarvaṃ kāryam | sāṅgedhikārāditi yuktaṃ pratīmaḥ || saṃnya  
stapitrādistu pituḥ pitrādibhyaḥ sarvaśrāddheṣu dadyādityaktaṃ prāk || vakṣyate ca jīvatpitṛkaśrāddhe  
atra strīśūdrāṇāṃ śrāddhaṃ mantravarjyaṃ tūṣṇīṃ bhavati | “strīṇāmamantrakaṃ śrāddhaṃ tathā śūdrāsutasya  
ca | prāgdvijāśva vratādeśātte ca kuryustathaiva tat” iti hemādrau marīcivacanātsiddham  
“ayameva vidhiḥ proktaḥ śūdrāṇāṃ mantravarjitaḥ || amantrasya tu śūdrasya vipro mantreṇa  
gṛhyate” iti brāhmokteśca || gṛhyate saṃbaddhyate | asya śrāddhapra karaṇe pāṭhepi paribhāṣātvānna prakaraṇena saṃkoco yuktaḥ || tena śūdrasya snānadānādāvapi vipreṇa mantrapāṭhaḥ kāryaḥ  
amantraśceti viśeṣāṇāt striyā apīti śūlapāṇiḥ  
yattu tenoktaṃ mantrajanyāniyamādṛṣṭasiddhistu namaskāreṇa | 'anumatosya namaskāro mantraḥ'  
iti gautamokteriti | tanna | dṛṣṭadvāraiva hi tatprāptirna svātantryeṇa | anyathā nakhaviprūtepyavaghātajanyādṛṣṭārthaṃ sopi kriyeteti kiṃcidetat || tena 'pitṛṇāṃ nāmagotrataḥ' ityādau  
yatra dvijānāmapi nāmamantra uktaḥ tatra pratiprasavamātrārthaṃ yuktam | na tilāvapanādāvapi  
atra kecit | vaikamantro viprasya, paurāṇastu śūdraiḥ paṭhanīyaḥ | “ na hi vedeṣvadhikāraḥ kvacicchūdrasya vidyate | purāṇeṣvadhikāro me darśito brāhmaṇairiha” iti tatraiva  
pādmokterityāhuḥ  
gauḍā apyevam || tanna | ‘nādhyetavyamidaṃ śāstraṃ vṛṣalasya tu sannidhau' iti kaurme purāṇaniṣedhena vedasya dūrāpāstatvāt | “adhyetavyaṃ brāhmaṇena vaiśyena kṣatriyeṇa ca | śrotavyameva śūdreṇa nādhyetavyaṃ kadācana || śrautaṃ smārttaṃ ca vai dharma proktamasminnṛpottama  
tasmācchūdrairvinā vipra na śrotavyaṃ kadācana"

- [Previous: 54.2.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2.3)
- [Next: 54.2-3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2-3)
- [Up: 54](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54)

## Linked texts (1)

- [Śūdrācāraśiromaṇi](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.acara.sudradharma.sudracarasiromani.1.p45) — Kṛṣṇaśeṣa 1520, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.54.2-2) · Pramāṇa
