<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.3-2 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 58.3-2

# Nirnayasindhu 58.3-2

Nirṇayasindhu 58.3-2

- **Language:** Sanskrit

### [58.3-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.3-2)

” iti mādhavīye yamoktavaṭakāderapi  
paryuṣitasya niṣedhārthamiti candrikādayaḥ || varjyeṣu viśvāmitraḥ “kapitthaṃ kurukaṃ caiva  
nārikelaṃ ca paittikam | jambūphalādi pakvaṃ ca piṇyākaṃ tandulīyakam ||”  
hemādrau ṣaṭtriṃśanmate-‘varjyā markaṭakāḥ śrāddhe rājamāṣāstathaiva ca ||' markaṭakāḥ lākā  
iti prasiddhāḥ || paiṭhīnasiḥ-“vṛntākaṃ nalikāpotakusumbhāśmantakāni ca| śākānāmabhakṣyāḥ” iti || potaṃ poī iti prasiddham | mārkaṇḍeyaḥ-“varjyāścābhiṣavā nityaṃ śatapuṣpā gavedhukāḥ| jambīrakaṃ phalaṃ varjyaṃ kovidārāśca nityaśaḥ ||” abhiṣavaḥ śuktaḥ  
iti candrikā || saṃdhānakāmiti pṛthvīcandraḥ || śatapuṣpā oṃvā iti prasiddham || śāṭhyā  
yanaḥ-“māriṣaṃ nālikā caiva raktā yā ca kalambikā| asurānāmramidaṃ sarvaṃ pitṝṇāṃ  
nopatiṣṭhate || māriṣaṃ madhyadeśe marusā iti, mahārāṣṭreṣu rājagirā iti ca prasiddham  
kalambikā veṇvākṛtipatrā || tatraiva-‘gāndhārikāpaṭolāni śrāddhakarmaṇi varjayet ||'  
gāndhārikā taṇḍulīyāmiti candrikā || ‘javāsārakhyā durālabhā' iti kaidevaḥ || bhārate“hiṃgudravyeṣu śākeṣu alābuṃ laśunaṃ tathā| kukuṇḍakānyalābūni kṛṣṇaṃ lavaṇameva ca ||”  
punaralābugrahaṇamubhayālābuniṣedhārthamiti pṛthvīcandraḥ || kukuṇḍakaṃ vartulacchatrākam  
tatraiva-kustumburuṃ kaliṅgotthaṃ varjayedāmlavetasam ||'  
hemādrau brāhme-“vārtākaṃ pañcaśimbaṃ ca lomaśāni phalāni ca| kaliṅgaṃ raktacāraṃ ca vīṇākaṃ  
ghṛtacārakam || kapālaṃ kācamārīce karañjaṃ piṇḍamūlakam | gṛñjanaṃ culikāṃ caiva gājaraṃ  
jīvakaṃ tathā ||2||” vṛntākaṃ-śvetam | 'kaṇṭūrāṃ śvetavṛntākaṃ kūṣmāṇḍaṃ ca vivarjayet' iti  
devalokteḥ || tena kṛṣṇasya na niṣedha iti candrikāmādhavo || vastutastu sadā śvetaniṣedhāt  
punaḥ śrāddhe niṣedho vyarthaḥ || tena bhakṣyasya kṛṣṇavṛntākasyāpi niṣedhārthamidamiti vayam || kandūrāḥ-kaṣikacchūḥ | kūṣmāṇḍaṃ-vṛttālāmbuḥ | paścaśimbaṃ-vallūmasūrarājamāṣamaṭakulitthāḥ || lomaśāni kapitthāni | raktacāraṃ-lohitacāraphalam | vīṇākaṃ-kṛṣṇadīrghakarkaṭī | vṛtacārakaṃ-cirasthitacāraphalam | cārolīti prasiddham | kapālaṃ-nārikelam | kācaṃ-kacūvṛkṣaphalam | mārīcam-ārdramarīcāni | gṛñjanaṃ-palāṇḍubhedaḥ  
paścimadiśi prasiddhaḥ | na tu gājaram | tasya pṛthagukteḥ hemādriṇā tu gṛñjanaṃ gājaramevoktam || gauḍaśrāddhakaumudyāmapyevaṃ taccintyam || cukrikā cirakālaśuktaṃ pānakam  
candrikāyāṃ hārītaḥ-'na vaṭaplakṣodumbaraśeludadhitthanapimātuliṅgāni bhakṣayet' || śeluḥbhokarasaṃjñaḥ | dadhittham-kapittham | smṛtisāre-"kṣīre tu lavaṇaṃ dattvā hyucchiṣṭepi ca  
yadghṛtam | snānaṃ rajakatīrtheṣu tāmre gavyaṃ surāsamam ||" gauḍanibandhasāgare smṛtiḥ"nārikerodakaṃ kāṃsye tāmrapātre sthitaṃ madhu | gavyaṃ ca tāmrapātrasthaṃ madyatulyaṃ ghṛtaṃ  
vinā || tāmrapātre dhṛtaṃ māṃsaṃ pañcagavyaṃ ghṛtetarat | āmiṣaṃ tu gavāṃ māṃsaṃ dadhimadyaṃ  
payo rajaḥ || dravyāntarayutaṃ māṃsaṃ payasā saṃyutaṃ dadhi | payo'nuddhṛtasāraṃ ca tāmrapātre  
na duṣyati

- [Previous: 58.2-10](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.2-10)
- [Next: 58.2-11](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.2-11)
- [Up: 58](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58)

## Linked texts (4)

- [Brahmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.brahma.220.180) — Vyāsa, Sanskrit
- [Mārkaṇḍeyapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.markandeya.32.11) — Vyāsa, Sanskrit
- [Paiṭhīnasidharmasūtra (fragments)](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.dharma.paithinasi*fragments.4.2) — Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p22) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.3-2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.58.3-2) · Pramāṇa
