<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 6.3-7

# Nirnayasindhu 6.3-7

Nirṇayasindhu 6.3-7

- **Language:** Sanskrit

### [6.3-7](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7)

tithitattve"dadāti yo hi meṣādau saktūnkuṃbhaghaṭānvitān | pitṝnuddiśya viprebhyaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate ” || iti tathā-“vaiśākhe yo ghaṭaṃ pūrṇa sabhojyaṃ vai dvijanmane | dadāti surarājendra  
sa yāti paramāṃ gatim || ” evaṃ saṃpūrṇasnānāśaktau tryahaṃ vā snāyāt || taduktaṃ tatraiva  
pādme-“trayodaśyāṃ caturdaśyāṃ vaiśākhyāṃ vā dinatrayam | api samyagvidhānena nārī vā  
puruṣopi vā || prātaḥ snātaḥ saniyamaḥ sarvapāpaiḥ pramucyate  
malamāsepi snānanirṇayaḥ  
yadā tu vaiśākho malamāso bhavati tadā kāmyānāṃ tatra samāptiniṣedhāt māsadvayaṃ snānaṃ  
tanniyamāśca karttavyāḥ | māsopavāsacāṃdrāyaṇādi tu malamāse eva samāpayet | taduktaṃ  
dīpikāyām-“niyatatriṃśaddinatvācchuddhe māsyārabhya samāpayet | maline māsopavāsavratam ” iti || atra dānaviśeṣa ukto'parārke vāmanapurāṇe-“gandhāśca mālyāni tathā  
vaiśākhe surabhīṇi ca | deyāni dvijamukhyebhyo madhusūdanatuṣṭaye ||” evaṃ snāne kṛte  
tasyodyāpanaṃ kāryam | taduktaṃ tatraivaudyāpanavidhinirṇayaḥ  
“māsamevaṃ bahiḥ snātvā nayādau vimale jale || ekādaśyāṃ ca dvādaśyāṃ paurṇamāsyāmathāpi vā || upoṣya niyato bhūtvā kuryādudyāpanaṃ budhaḥ | maṃḍapaṃ kārayedādau kalaśaṃ tatra  
vinyaset || niṣkeṇa vā tadarthena tadadhārdhena vā punaḥ | śaktyā vā kārayeddevaṃ sauvarṇaṃ  
lakṣaṇānvitam || lakṣmīyuktaṃ jagannāthaṃ pūjayedāsane budhaḥ | bhūṣaṇaiścandanaiḥ puṣpairdīpairnaivedyasaṃcayaiḥ || evaṃ saṃpūjya vidhivadrātrau jāgaraṇaṃ caret | śvobhūte kṛtamaitrotha grahavedyāṃ  
grahānyajet || homaṃ kuryātprayatnena pāyasena vicakṣaṇaḥ | tilājyena yavairvāpi sarvairvāpi  
svaśaktitaḥ || aṣṭottarasahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ tu vā | pratadviṣṇuranenaiva idaṃ viṣṇuranena  
vā || vratasaṃpūrtisiddhyarthaṃ dhenumekāṃ payasvinīm | pādukopānahau chatraṃ gurave vyajanaṃ tathā  
śayyāṃ sopaskarāṃ dadyāddīṣikāṃ darpaṇaṃ tathā | brāhmaṇān bhojayettriṃśattebhyo dadyācca dakṣiṇām || kalaśāñjalasampūrṇānstebhyo dadyādyavāṃstathā| evaṃ kṛte mādhavasya codyāpanavidhau  
śubhe || phalamāpnoti sakalaṃ viṣṇusāyujyamāpnuyāt” || evāvatyaśaktau tatraivoktam“vaiśākhyāṃ vidhinā snātvā bhojayed brāhmaṇān daśa | kṛsaraṃ sarvapāpebhyo mucyate nātra  
saṃśayaḥ” || iti  
vaiśākhaśuklatṛtīyānirṇayaḥ  
vaiśākhaśuklatṛtīyā akṣayatṛtīyeocyate | sā pūrvāhṇavyāpinī grāhyā | dinadvayepi tadvyāptau  
paraiva | taduktaṃ nirṇayāmṛte nāradīye-“vaiśākhe śuklapakṣe tu tṛtīyā rohiṇīyutā || durlabhā  
budhavāreṇa somenāpi yutā tathā || rohiṇībudhayuktāpi pūrvaviddhāvivarjitā || bhaktyā  
kṛtāpi māṃdhātaḥ puṇyaṃ haṃti purākṛtam || gaurī vināyakopetā rohiṇībudhasaṃyutā  
vināpi rohiṇīyogātpuṇyakoṭimadā sadā

### [6.3-7.p1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7.p1)

iti  
yugādinirṇayaḥ  
iyaṃ yugādirapi sā coktā ratnamālāyām-“māghe paṃcadaśī kṛṣṇā nabhasye ca trayodaśī  
tṛtīyā mādhave śuklā navamyūrje yugādayaḥ ” iti || yattu gauḍāḥ-‘māghasya paurṇamāsyāṃ  
tu ghoraṃ kaliyugaṃ smṛtam ’ iti brāhmokteḥ || “vaiśākhamāsasya ca yā  
tṛtīyā navamyasau kārttikaśuklapakṣe | nabhasyamāsasya tamisrapakṣe trayodaśī pañcadaśī ca  
māghe ||” iti viṣṇupurāṇe | cakāreṇa tamisrapakṣānuṣaṅgepi pūrvānurodhāt paurṇamāsyeva  
jñeyā | dve śukle ityādikaṃ tu nirmūlamityāhuḥ || tanna || 'darśaṃ tu māghamāsasya pravṛttaṃ  
dvāparaṃ yugam' iti bhaviṣyavirodhāt || etena brāhmānusārāt pūrṇimāyāmeva yugādiśrāddhaṃ vadan śūlapāṇiḥ parāstaḥ  
tena kalpabhedādvyavastheti tattvam || etena-‘kārtika navamī śuklā māghamāse ca pūrṇimā'

### [6.3-7.p2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7.p2)

iti bṛhannāradīye vyākhyātam || nirmūlatvoktirnāradīyajñānakṛtā || tatra śrāddhanirṇayaḥ

## Linked texts (6)

- [Padmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.padma.5.98.99) — Vyāsa, Sanskrit
- [Pratāpārka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.prataparka.13.p3) — Viśveśvarabhaṭṭa 1766, Sanskrit
- [Smṛtikaustubha](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrtikaustubha.5.2-2.12) — Anantadeva 1638, Sanskrit
- [Saṃvatsaradīdhiti](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.kala.varsakrtya.samvatsaradidhiti.2.2-2.10) — Anantadeva 1650, Sanskrit
- [Abdadīdhiti](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.abdadidhiti.1.p47.4) — Anantadeva 1645, Sanskrit
- [Nirṇayakautuka](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayakautuka.2.p9) — Viśveśvarabhaṭṭa, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.6.3-7) · Pramāṇa
