<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.4 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 61.2.4

# Nirnayasindhu 61.2.4

Nirṇayasindhu 61.2.4

- **Language:** Sanskrit

### [61.2.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.4)

yattu–'yādivyā iti maṃtreṇa hasteṣvarghyaṃ viniḥkṣipet' iti || yacca vārāhe- 'tilāmbunā  
cāpasavyaṃ dadyādardhyādikaṃ dvijaḥ' iti || yacca vyāsaḥ- “gotrasambandhanāmāni pitṛṇāmnukīrtayan | ekaikasya tu viprasya arghyapātraṃ viniḥkṣipet” || iti | tadbahucātiriktaviṣayam || tata ācāmet | evaṃ mātāmaheṣvapi  
āśvalāyanaḥ-saṃsravān samavanīya tābhiradbhiḥ putrakāmo mukhamanakti |' saṃsravaḥ śeṣaḥ  
'saṃsravo hi pariśiṣṭo bhavati' iti śatapathaśruteḥ || kecittu hastagalitāmbu vadanti  
samavanīyāntye dve pātre pitṛpātram | āsiñceti vṛttiḥ || 'prathame pātre saṃsravān samavanīya' iti kātīyasūtrācca || brāhme tu pratibimbāvalokanamuktam || skānde tvāyuṣkāmasya netrāsecanamuktam || vipraiḥ prāṅmukhasya karturabhiṣekaḥ kārya iti kecit || āśvalāyanaḥ-“noddharet prathamaṃ pātraṃ pitṝṇāmarghyapātitam | āvṛtāstatra tiṣṭhanti pitaraḥ  
śaunako'bravīt ||” 'yāvadvipravisarjanam' iti turyapāde yamīyaḥ pāṭhaḥ || atra vṛttiḥ'pitṛpātraṃ samavanayanadeśānna cālayedāśrāddhasamāpteḥ | yasmāttatra 'tṛtīyapātreṇāvṛttāḥ '  
iti || yadvā | prathamapātrameva nyagvilaṃ kuryāt iti || kāmābhāvepīdameva śeṣapratipādanam  
hemādrau kaurme-“saṃsravāṃśca tataḥ sarvān pātre kuryātsamāhitaḥ | pitṛbhyaḥ sthānamasīti  
nyubjaṃ pātraṃ nidhāpayet ||” śūlapāṇau yamastu-“paitṛkaṃ prathamaṃ pātraṃ tasmai paitāmahaṃ  
nyaset | prapitāmahaṃ tato nyasya noddharenna ca cālayet” ityāha || 'atha saṃsravānānīya  
tṛtīyenācchādya nyubjīkuryāt' iti sarvaikavākyatayārtha iti kecit

- [Previous: 61.2.3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.3)
- [Next: 61.2.5](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.5)
- [Up: 61.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2)

## Linked texts (9)

- [Kūrmapurāṇa](https://indike.org/pramana/in.purana.kurma.2.22.43) — Vyāsa, Sanskrit
- [Āśvalāyanagṛhyasūtra](https://indike.org/pramana/in.vedanga.kalpa.grhya.asvalayana.4.7-16) — Āśvalāyana, Sanskrit
- [Ṛgvedakhilāni](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.rg.khila.3.10.2) — Sanskrit
- [Pracetassmṛti (fragments)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.uddhrta.pracetassmrti*fragments.1.19) — Sanskrit
- [Smṛticandrikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrticandrika.15.p24) — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- [Dharmasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.dharmasindhu.p520.6) — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- [Dharmasindhusāra](https://indike.org/pramana/in.astro.siddhanta.karana.dharmasindhusara.p520.6) — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p65) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit
- [Śrāddhamañjarī (Bāpūbhaṭṭa Kelakāra)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhamanjari.4.1.8) — Bāpūbhaṭṭa Kelakāra 1785, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2.4) · Pramāṇa
