<!-- Pramāṇa, a library of Indian primary sources · https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.1 -->

[Pramāṇa](https://indike.org/pramana/) › [Indian literature](https://indike.org/pramana/in) › [Polity, Pleasure & Law](https://indike.org/pramana/in.niti) › [Law and Social-Religious Duty](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma) › [Legal Digests](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha) › [Decisions and rulings](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya) › [Nirnayasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu) › 61.4.1

# Nirnayasindhu 61.4.1

Nirṇayasindhu 61.4.1

- **Language:** Sanskrit

### [61.4.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.1)

” iti || ekoddiṣṭaṃ sapiṇḍīkaraṇaṃ  
śuddhe tanniṣedhāt  
bahvacabhāṣyakārāstu sarvaikoddiṣṭeṣu pāṇihomamāhuḥ || idaṃ bahvṛcānāmeva || atredaṃ  
tattvam | ‘sthālīpākena saha piṇḍārthamuddhṛtya’ iti sūtre nātrāpūrvaḥ sthālīpākaścodyate  
sarvaśrāddheṣu prasaṅgāttenānuvādoyam’ iti vṛttikārokteḥ || pārvaṇe ārthikasyānaṅgasya vyatiṣaṅgasya vārṣikādiṣvanatideśādardhādhāninopi pāṇihoma eveti vṛttisvarasaḥ || evaṃ māsikādāvapi-“ṣoḍaśe māsike śrāddhe sapiṇḍīkaraṇe tathā | pāṇāveva tu hotavyamanyatrāgnau tu hūyate” iti vopadevodāhṛtavacanācca  
bhāṣyakāramate tu-'satre sthālīpākeneti karaṇatvānnityavacchravaṇācca pārvaṇe sāṅgam  
tataḥ kāmyādiṣu tadabhāve kāryasya piṇḍadānasyāpyabhāvaḥ ||' etadevānusṛtya vikṛtāvapi  
vārṣikādau vyatiṣaṅga uktaḥ prayogapārijāte pariśiṣṭe ca || tenaitanmate'rddhādhāninognāveva | vastutastu-‘sthālīpāke sahaśākhayā prastaraṃ praharati' itivatsabhāvamātraśruteḥ  
patnīvate tvaṣṭrupalakṣaṇamivanāṅgattvam || tattve vā nāṅgānurodhena pradhānabhūtapiṇḍadānatyāgo yuktaḥ || tadvyatiṣaṅgābhāvepyagnau homo bhavati iti bopadevaḥ || anāhitāgnergṛhyāgnimatastu sarvamate'gnāveva || vārṣikādau vṛttimate vyatiṣaṅgo na anyamate tvasti  
atra yathācāramanuṣṭheyam  
āśvalāyanaḥ–'uddhṛtya ghṛtāktamannamanujñāpayatyagnaukariṣye | karavai karavāṇīti vā  
pratyanujñā | kriyatāṃ kuruṣva kurvityathāgnau juhoti yathoktaṃ purastāt' iti || vyatiṣaṅgapakṣe idamiti vṛttiḥ|| karavai karavāṇītyatrāgnāvityanuṣaṅgaḥ purastāt piṇḍapitṛyajñe

- [Previous: 61.2-3](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.2-3)
- [Next: 61.4.2](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.2)
- [Up: 61.4](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4)

## Linked texts (6)

- [Ṛgvedakhilāni](https://indike.org/pramana/in.veda.samhita.rg.khila.3.10.2) — Sanskrit
- [Pracetassmṛti (fragments)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.uddhrta.pracetassmrti*fragments.1.19) — Sanskrit
- [Smṛticandrikā](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.mahanibandha.smrticandrika.16.p30) — Devaṇṇabhaṭṭa, Sanskrit
- [Dharmasindhu](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.krtya.dharmasindhu.p520.6) — Kāśīnātha Upādhyāya 1790, Sanskrit
- [Dharmasindhusāra](https://indike.org/pramana/in.astro.siddhanta.karana.dharmasindhusara.p520.6) — Śivānanda Gosvāmin 1766, Sanskrit
- [Śrāddhacandrikā (Divākarabhaṭṭa)](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.sraddha.sraddhacandrika.2.p69) — Divākarabhaṭṭa 1655, Sanskrit

---
Source: [https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.1](https://indike.org/pramana/in.niti.dharma.nibandha.nirnaya.nirnayasindhu.61.4.1) · Pramāṇa
